ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο «Πολιτικός Κατακερματισμός» της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα και οι συνέπειες του…

Αφορμή αλλά και ανάγκη για τη σύνταξη του παρόντος άρθρου αποτελεί το γεγονός της πλήρους διάσπασης της κεντροαριστεράς στη χώρα μας, με φόντο τις συνεχείς αναταράξεις και ανακατατάξεις στον υποτιθέμενο προοδευτικό χώρο.

Πρόκειται για διεργασίες που το μόνο που επιτυγχάνουν είναι η σύγχυση των πολιτών, οι οποίοι το μόνο που προσμένουν από τα κόμματα είναι η ουσιαστική εκπροσώπησή τους και η επίλυση των καθημερινών τους προβλημάτων.

Αντ΄αυτού, οι πολίτες γίνονται μάρτυρες ενός πλήρους πολιτικού κατακερματισμού, με τη -συνεχή- ίδρυση νέων κομμάτων. Αυτά προκύπτουν από το ίδιο ακριβώς «πολιτικό φυτώριο», με τη συμμετοχή των ίδιων προσώπων, τα οποία επιστρατεύουν τα ίδια συνθήματα και την ίδια φρασεολογία. Σε μια οριακή παρομοίωση, αυτό το επαναλαμβανόμενο θεατρικό σκηνικό προκαλεί πλέον «πολιτική ναυτία» και αποστροφή στην κοινωνία.

Πολιτική αμετροέπεια σε μικρό εκλογικό σώμα

Σε ένα τόσο μικρό εκλογικό σώμα όπως αυτό της Ελλάδας, οι ξένοι πολιτικοί παρατηρητές το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να χλευάσουν αυτή την «πολιτική αμετροέπεια», η οποία ξεπερνά τα όρια της λογικής του μέσου Έλληνα πολίτη.

Όσο για τους ανερμάτιστους πλέον «πρώην συντρόφους», η εκτίμηση μας είναι ότι η νέα γενιά, παρακολουθώντας αυτό το τραγελαφικό σκηνικό, θα εύχεται να αποκτήσει σύντομα τη δυνατότητα να αναλάβει τα ηνία της χώρας, μήπως και διασώσει οτιδήποτε μπορεί να σωθεί.

Μένοντας, παράλληλα, με μία εύλογη απορία: πόσοι πολιτικοί αρχηγοί και οι συνοδείες τους είναι τελικά αναγκαίοι για να εκπροσωπηθεί η μικρή μας πατρίδα;;

**Αναλυτικότερα το σύνολο του «εκλογικού κεφαλαίου» της Ελλάδας

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Εσωτερικών, το σύνολο του εκλογικού σώματος της Ελλάδας – στην τελική καταγραφή που οριστικοποιήθηκε στις 27-06-2024 (14:02) για την εκλογική διαδικασία των Ευρωεκλογών – ανήλθε σε 9.849.154 εγγεγραμμένους εκλογείς. Από αυτούς, συμμετείχαν μόλις οι 4.062.095, δηλαδή ούτε καν οι μισοί, με το ποσοστό συμμετοχής να καθηλώνεται στο 41,24%.

Απέναντι σε αυτή την εκκωφαντική αποχή, ο κατακερματισμός της κεντροαριστεράς στην Ελλάδα αποτελεί το πιο δυναμικό και ρευστό μέτωπο του εγχώριου πολιτικού σκηνικού, το οποίο πλέον αναδιατάσσεται ριζικά. Οι διαδοχικές διασπάσεις, η εμφάνιση νέων σχηματισμών και η μάχη για την ηγεμονία της προοδευτικής παράταξης έχουν δημιουργήσει ένα εξαιρετικά κατακερματισμένο τοπίο.

**Ποια η «Ακτινογραφία του Πολιτικού Κατακερματισμού»

Το προοδευτικό και κεντροαριστερό στρατόπεδο εμφανίζεται βαθιά διασπασμένο σε πολλαπλούς πόλους:

• Η ανάδυση νέων πόλων: Η εμφάνιση νέων κομμάτων, όπως η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, ανατρέπει τις παλιές ισορροπίες, καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση στις δημοσκοπήσεις και επαναφέροντας ισχυρά το αίτημα για ηγεμονία του χώρου.
• Η στασιμότητα του παραδοσιακού κέντρου: Το ΠΑΣΟΚ, παρά τις προσπάθειες διεύρυνσης, δυσκολεύεται να εισπράξει τη φθορά της κυβέρνησης και περιορίζεται δημοσκοπικά στην τρίτη θέση με ποσοστά πέριξ του 10%.
• Η εξαΰλωση του ΣΥΡΙΖΑ: Μετά από αλλεπάλληλες διασπάσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. βιώνει μια ιστορική συρρίκνωση σε οριακά ή εξωκοινοβουλευτικά ποσοστά.
• Μικρότεροι σχηματισμοί: Κόμματα όπως η Νέα Αριστερά (η οποία υπέστη διάλυση της κοινοβουλευτικής της ομάδας) και η Πλεύση Ελευθερίας απορροφούν μικρά κομμάτια της προοδευτικής ψήφου.

*Οι Συνέπειες του «Πολιτικού Κατακερματισμού»

1^η. Πολιτικό πλεονέκτημα στη Νέα Δημοκρατία

Ο διασκορπισμός των προοδευτικών ψήφων λειτουργεί ως ο μεγαλύτερος σύμμαχος της Νέας Δημοκρατίας. Ακόμη και με εμφανή την κυβερνητική φθορά, η ΝΔ διατηρεί καθαρό προβάδισμα, καθώς δεν αντιμετωπίζει έναν ενιαίο – συμπαγή αντίπαλο πόλο ικανό να διεκδικήσει την εξουσία.

2^η. Αδυναμία σχηματισμού εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης

Λόγω του εκλογικού νόμου (ενισχυμένη αναλογική), το πρώτο κόμμα είναι γνωστό ότι πριμοδοτείται με έδρες… Όσο η κεντροαριστερά παραμένει διαιρεμένη, η πιθανότητα να αναδειχθεί ένα προοδευτικό κόμμα ως πρώτο και να σχηματίσει κυβέρνηση μειώνεται δραματικά.!!

3^η. Κρίση εκπροσώπησης και άνοδος της αποχής

Όπως αναλύσαμε παραπάνω, οι συνεχείς εσωτερικές έριδες, οι διασπάσεις και η έλλειψη ξεκάθαρης ιδεολογικής κατεύθυνσης απογοητεύουν τους προοδευτικούς ψηφοφόρους.  Αυτό, μοιραία οδηγεί είτε στην ιδιώτευση και την πολιτική παραίτηση που σημαίνει αποχή, είτε στη στροφή μέρους του ακροατηρίου προς αντισυστημικές ή δεξιές επιλογές.

4^η. Αναγκαιότητα για προγραμματικές συγκλίσεις

Ο «πολιτικός κατακερματισμός» καθιστά τις προγραμματικές συγκλίσεις μονόδρομο για την επιβίωση του χώρου. Τα κόμματα πιέζονται από τη βάση τους να βρουν κοινό έδαφος σε κρίσιμα ζητήματα (π.χ. υγεία, παιδεία, οικονομία-ακρίβεια) ώστε να εμφανιστούν ως μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση.

*Πιθανοί άξονες διαμόρφωσης του πολιτικού χάρτη ως απόρροια του κατακερματισμού

Η ιδεολογική μετατόπιση των ψηφοφόρων στην Ελλάδα, ως αποτέλεσμα του κατακερματισμού της κεντροαριστεράς, συνιστά (σύμφωνα με έμπειρους πολιτικούς αναλυτές) μία βαθιά δομική αλλαγή. Η απογοήτευση από τις συνεχείς διασπάσεις και η απουσία μίας ενιαίας εναλλακτικής πρότασης αναδιαμορφώνουν τον πολιτικό χάρτη, κινούμενες σε τέσσερις βασικούς άξονες:

1^ος: Από-ϊδεολογικοποίηση και «Ιδιώτευση» (Αποχή)

Η πιο μαζική μετατόπιση δεν γίνεται προς κάποιο άλλο κόμμα, αλλά προς την αποχή και την πολιτική παθητικότητα.

• Απώλεια ταυτότητας: Οι ψηφοφόροι που αυτοπροσδιορίζονταν ως «αριστεροί» ή «κεντροαριστεροί» νιώθουν ότι οι ταμπέλες αυτές έχουν χάσει το νόημά τους λόγω των συνεχών εσωτερικών συγκρούσεων.
• Κυνισμός: Η ιδεολογική πίστη αντικαθίσταται από την πεποίθηση ότι «τίποτα δεν αλλάζει», οδηγώντας μεγάλες μάζες (ειδικά τους νέους) εκτός εκλογικής διαδικασίας. (τραγικό)

2^ος: Στροφή στον «Πολιτικό Ρεαλισμό» και το Κέντρο

Ένα σημαντικό κομμάτι μετριοπαθών ψηφοφόρων, που στο παρελθόν στήριζαν την κεντροαριστερά, μετατοπίζεται προς μία πιο πραγματιστική ψήφο.

• Αναζήτηση σταθερότητας: Οι ψηφοφόροι αυτοί ιεραρχούν τη σταθερότητα της χώρας και την οικονομική κανονικότητα πάνω από τις ιδεολογικές διακηρύξεις.
• Ωφέλεια του Κέντρου: Η τάση αυτή ενισχύει τη Νέα Δημοκρατία, η οποία προβάλλει ένα προφίλ διαχειριστικής επάρκειας, αλλά και το ΠΑΣΟΚ στον βαθμό που εκφράζει τη θεσμική σοβαρότητα. (σημαντικό)

3^ος: Η Ανάδυση του «Κυβερνητικού Πατριωτισμού»

Η εμφάνιση νέων ισχυρών σχηματισμών, όπως η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, δείχνει μια στροφή προς έναν πιο παραδοσιακό, κοινωνικό και πατριωτικό λόγο, (με επαρκή αναξιοπιστία)

• Υπέρβαση των παλιών διαχωρισμών: Οι ψηφοφόροι που μετακινούνται εκεί εγκαταλείπουν τα ριζοσπαστικά αριστερά συνθήματα του παρελθόντος.
• Νέο αφήγημα: Αναζητούν μία σύνθεση κοινωνικής δικαιοσύνης και εθνικής κυριαρχίας, μακριά από τον «δικαιωματισμό» που συχνά χρεώνεται σε άλλες πτέρυγες της Αριστεράς.

4^ος: Διαρροές προς την Αντισυστημική και Λαϊκιστική Δεξιά

Ο κατακερματισμός της κεντροαριστεράς αφήνει (όπως προαναφέραμε) ακάλυπτα τα πιο ευάλωτα λαϊκά στρώματα, τα οποία παραδοσιακά αποτελούσαν τη βάση της.

• Οικονομική οργή: Ψηφοφόροι που πλήττονται από την ακρίβεια και νιώθουν ότι η κεντροαριστερά ασχολείται μόνο με τα εσωτερικά της, στρέφονται σε αντισυστημικά δεξιά κόμματα.
• Τιμωρητική ψήφος: Η μετατόπιση αυτή δεν είναι απαραίτητα ιδεολογική, αλλά αποτελεί μία αντίδραση οργής απέναντι σε ολόκληρο το πολιτικό κατεστημένο.

Το σχόλιο μου: Συμπερασματικά, ο κατακερματισμός της «ελληνικής κεντροαριστεράς» έχει ξεπεράσει πλέον τα όρια των κομματικών γραφείων και μετατρέπεται σε κρίση ταυτότητας για τη βάση των ψηφοφόρων.

Η εκτίμηση ότι η απουσία ενός ενιαίου, πειστικού αντίβαρου στην κυβερνώσα παράταξη, προκαλεί μία βαθιά ιδεολογική σύγχυση, η οποία εκφράζεται κυρίως μέσα από τη μαζική αποχή, τον πολιτικό πραγματισμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, την αντισυστημική στροφή, αποτελούν απτά δεδομένα!

Το μελλοντικό σημείο του χώρου δεν θα κριθεί απλώς από το ποιος θα επικρατήσει στη μάχη της ηγεμονίας, αλλά από το αν οι προοδευτικές δυνάμεις θα καταφέρουν να επανασυνδεθούν με τις πραγματικές κοινωνικές ανάγκες, μετατρέποντας την απογοήτευση σε μια νέα, συμπαγή πρόταση διακυβέρνησης.