Μια εικόνα που για πολλούς μπορεί και να θεωρηθεί σημάδι ρύπανσης -αλλά δεν αποτελεί κάτι τέτοιο- αντικρίζουν πολλοί συμπολίτες μας που επιλέγουν να περπατήσουν κοντά στο λιμάνι της Καβάλας (αλλά και στις υπόλοιπες θάλασσες που περιβάλλουν την πόλη μας).
Ο λόγος για την υπερσυγκέντρωση ενός θαλάσσιου μικροοργανισμού, που έχει ως συνέπεια να μεταβάλλεται το χρώμα της θάλασσας (και να παίρνει μια ερυθρωπή-καφεδί απόχρωση) -αλλά και να φωτίζεται στην διάρκεια της νύχτας, προκαλώντας το φαινόμενο της βιοφωταύγειας!
Περισσότερες εξηγήσεις δίνει, μέσα από ανάρτησή του στα social media, ο διευθυντής ερευνών του ΙΝΑΛΕ δρ. Σωτήρης Ορφανίδης (από τον οποίο και προέρχεται η φωτογραφία και το βίντεο του παρόντος άρθρου):
Πολύχρωμο, σπινθηρίζων, και με άρωμα ψαριού το λιμάνι της Καβάλας απόψε!
Βάσει των διαθέσιμων δεδομένων μας, η ερυθρή απόχρωση της θάλασσας κατά τη διάρκεια της ημέρας και ο βιοφωτισμός ή βιοφωταύγεια τη νύχτα οφείλονται στην υπερανάπτυξη ενός κοινού, μη τοξικού, μονοκύτταρου θαλάσσιου μικροοργανισμού. Πρόκειται για το είδος Noctiluca scintillans (από το λατινικό nox = νύχτα, lux = φως και scintillans = σπινθηροβόλος), το οποίο ανήκει στην ομάδα των δινομαστιγωτών (Dinoflagellates).
Το συγκεκριμένο είδος παρουσιάζει ευρεία εξάπλωση τόσο στις ακτές της Μεσογείου όσο και παγκοσμίως, ενώ στη δική μας περιοχή παρατηρείται σχεδόν κάθε χρόνο την ίδια περίοδο (Φεβρουάριο με Απρίλιο). Στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκαταλέγονται το σχετικά μεγάλο του μέγεθος, καθώς και οι συχνές πληθυσμιακές του εκρήξεις (ανθίσεις), οι οποίες προσδίδουν στο νερό τη χαρακτηριστική κόκκινη απόχρωση. Είναι ετερότροφος οργανισμός και τρέφεται μέσω φαγοκυττάρωσης, καταναλώνοντας δηλαδή άλλα φύκη, βακτήρια και αυγά ψαριών. Από αυτήν ακριβώς τη διατροφική διαδικασία προκύπτει και η έντονη οσμή «ψαρίλας» που συχνά αναδύεται από το νερό.
Τα αίτια αυτού του φαινομένου συνδέονται άμεσα με τις αυξημένες, λόγω εποχής, συγκεντρώσεις θρεπτικών αλάτων και φυτοπλαγκτού στο θαλάσσιο περιβάλλον, σε συνδυασμό με την καλή ηλιοφάνεια και τη σχετική άπνοια. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όταν οι πληθυσμοί του είδους παρουσιάζουν μεγάλη συγκέντρωση, η μηχανική όχληση από τα κύματα κατά τη διάρκεια της νύχτας, μάλλον για άμυνα, ενεργοποιεί τη βιοφωταύγεια (την εκπομπή δηλαδή ορατού φωτός από τον ζωντανό οργανισμό), δημιουργώντας ένα από τα πλέον εντυπωσιακά φαινόμενα της φύσης.
