Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας διοργανώνει τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026 στις 18:00 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας την παρουσίαση των δύο πρώτων τόμων της δημοσίευσης για το ιερό της Παρθένου στην αρχαία Νεάπολη (Καβάλα).

Για τη δημοσίευση θα μιλήσουν οι:

• Σταυρούλα Δαδάκη, Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Καβάλας
• Χάιδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη, Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟ
• Bonna Wescoat, Διευθύντρια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

Την εκδήλωση θα χαιρετίσει η Μαρία Δημάση, καθηγήτρια ΔΠΘ.

Το ιερό της Παρθένου, της πολιούχου θεάς της αρχαίας Νεαπόλεως, της πόλης που ιδρύθηκε από Θάσιους άποικους τον 7ο αι π.Χ στη βραχώδη χερσόνησο της Παναγίας, μας είναι γνωστό από επιγραφικά και αρχαιολογικά τεκμήρια. Εντοπίστηκε από τον πρώτο Αρχαιολόγο-επιμελητή της Καβάλας Γεώργιο Μπακαλάκη τη δεκαετία του 1930, διερευνήθηκε από τον Δημήτριο Λαζαρίδη τη δεκαετία 1960 και συμπληρωματικά τη δεκαετία 1990 από την κα Χάιδω Κουκούλη. Οι ανασκαφές απέδωσαν ένα σημαντικό αριθμό κινητών ευρημάτων και ελάχιστα λείψανα, μη ορατά σήμερα. Οι κίονες και τα κιονόκρανα του περίπτερου ιωνικού ναού που κοσμούσε το ιερό τον 5οπ.Χ. αι. εκτίθενται σήμερα στο αρχαιολογικό μουσείο Καβάλας, ενώ το πλήθος των κινητών ευρημάτων παρέμειναν στην πλειονότητά τους αδημοσίευτα.

Η μονογραφία της Αμαλίας Αβραμίδου, αναπληρώτριας καθηγήτριας Κλασικής Αρχαιολογίας, ΔΠΘ με τίτλο Το Ιερό της Παρθένου στην αρχαία Νεάπολη (Καβάλα): Εγχάρακτες και γραπτές κεραμικές επιγραφές από το ιερό και την Αιγαιακή Θράκη και ο συλλογικός τόμος υπό την επιμέλειά της για την Κεραμική, τις λίθινες επιγραφές και τα μικροευρήματα, αποτελούν καρπό της ομάδας δημοσίευσης που συγκροτήθηκε το 2016 με προτροπή του καθηγητή και ακαδημαϊκού κ. Μιχάλη Τιβέριου και της τότε Προϊσταμένης της ΙΗ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων κ. Νικολαϊδου-Πατέρα Μαρίας.

Οι δύο τόμοι, οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στα αγγλικά το 2025 από τις εκδόσεις Brepols, πραγματεύονται τα χαρακτηριστικά της θεάς Παρθένου, τις λατρευτικές πρακτικές που λάμβαναν χώρα στο ιερό, τη σημασία του ως πολιτικού κέντρου της αρχαίας Νεαπόλεως, τον ρόλο του στα εμπορικά δίκτυα του Αιγαίου, τόσο στα πρώιμα στάδια του ελληνικού αποικισμού όσο και στους αιώνες που ακολούθησαν, και αναδεικνύουν το κοσμοπολίτικο χαρακτήρα του τεμένους.

Χορηγός: ΔΔΔΠΜΣ Ψυχοπαιδαγωγικές, διδακτικές και διαπολιτισμικές προσεγγίσεις στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας συμμετέχει στις εκδηλώσεις για
τον εορτασμό της Πανσελήνου του Αυγούστου, προσφέροντας την
ευκαιρία της νυχτερινής επίσκεψης, την Κυριακή 22 Αυγούστου,
στα Μουσεία Καβάλας, Θάσου, Φιλίππων και Αρχαίο Θέατρο
Φιλίππων, που θα παραμείνουν ανοικτά από τις 19.00 ως τα
μεσάνυχτα.

Η επίσκεψη θα γίνεται με την τήρηση του πρωτοκόλλου για την
αποφυγή της διασποράς της νόσου COVID 19: ισχύει ο κανόνας
της απαιτούμενης απόστασης ασφαλείας των 1,5 μέτρων κατ’
ελάχιστον για ανοικτούς χώρους και 2 μ. για κλειστούς χώρους, η
επίσκεψη σε ολιγομελείς ομάδες, ενώ είναι υποχρεωτική η χρήση
μη ιατρικής μάσκας σε κλειστούς χώρους.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας, μετά την προσωρινή παύση της λειτουργίας των Αρχαιολογικών Μουσείων για λόγους δημόσιας υγείας, σας ενημερώνει με ιδιαίτερη χαρά ότι από 14.5.2021 τα μουσεία της Περιφέρειας μας, μουσείο Καβάλας, Θάσου και Φιλίππων άνοιξαν και πάλι, σύμφωνα με το παρακάτω ωράριο:

Μουσείο Καβάλας: 8.30-15.30. Κάθε Τρίτη κλειστό.

Μουσείο Θάσου: 8.00-15.30 και από 1/6/2021: 8.00-20.00. Κάθε Τρίτη κλειστό.

Μουσείο Φιλίππων: 8.00-15.30  και από 1/6/2021: 8.00-20.00

Για την ασφαλή λειτουργία, στο πλαίσιο της σταδιακής άρσης των μέτρων περιορισμού της διασποράς του COVID-19, παρακαλούμε να τηρούνται οι προβλεπόμενες οδηγίες για τους επισκέπτες: υποχρεωτική χρήση μάσκας, χρήση αντισηπτικού κατά την είσοδο, τήρηση αποστάσεων μεταξύ των παρευρισκομένων εντός των κλειστών χώρων (απόσταση 2μ), ελεγχόμενος αριθμός επισκεπτών, σύμφωνα με το πρωτόκολλο ασφαλούς λειτουργίας του κάθε μουσείου που είναι αναρτημένο στην είσοδο του.

Διευκρινίζουμε ότι για το μουσείο Καβάλας η είσοδος είναι από την πλευρά της παραλίας και η έξοδος από την πλευρά του χώρου στάθμευσης. Η ανάκτηση της κανονικότητας μας  μπορεί να ξεκινήσει με μια βόλτα στα μουσεία.

Από την εφορεία αρχαιοτήτων Καβάλας απεστάλη η παρακάτω ανακοίνωση:

Οι  ανοικτοί αρχαιολογικοί χώροι είναι επισκέψιμοι από 22.3.2021, μαζί με αυτούς και ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων.

Με την σημερινή ολοκλήρωση της απομάκρυνσης των χωματοσωρών που δημιουργήθηκαν από τους χειρωνακτικούς καθαρισμούς που έγιναν από το προσωπικό του έργου, την επιλεκτική κοπή δένδρων, τη συγκέντρωση των διάσπαρτων λιθοσωρών προς διαλογή και επαναχρησιμοποίηση και την αφαίρεση του τελευταίου τμήματος της παλαιάς εθνικής οδού Καβάλας-Δράμας, η ενοποίηση του χώρου αρχίζει πλέον να είναι ορατή, ενώ ο ανοιχτός ορίζοντας επιτρέπει πλέον την οπτική επαφή με όλα τα ανασκαμμένα μνημεία από  τα περισσότερα σημεία του χώρου.

Ευχαριστίες οφείλονται σε όλο το προσωπικό του έργου που καθ’ όλη τη διάρκεια της δύσκολης περιόδου που διανύουμε, συνέχισε τις εργασίες του, τηρώντας τα ενδεδειγμένα μέτρα ασφαλείας, στον ανάδοχο του έργου για την προσεκτική δουλειά του, καθώς και στον κ. Γεώργιο Παυλίδη, χειριστή του εκσκαφέα της Εφορείας, πολύτιμο βοηθό στο έργο μας.

Πριν από 2,5 χρόνια είχαμε επισκεφτεί το Μουσείο του Λούβρου (στο Παρίσι) και, μεταξύ όλων των εκθεμάτων που θαυμάσαμε από κοντά, βρεθήκαμε μπροστά σε μια μικρή “έκπληξη”:

Σε μια σειρά εκθεμάτων που είτε προέρχονταν από τον αρχαιολογικό χώρο της Θάσου είτε είχαν κατασκευαστεί από μάρμαρο Θάσου!

Πατήστε εδώ για να θυμηθείτε το εν λόγω άρθρο

Τότε είχαμε εκφράσει την εξής απορία:

Μαθαίνουμε ότι εδώ και αρκετούς μήνες η δημοτική αρχή Μήλου κάνει μια πολύ μεγάλη προσπάθεια για να επαναφέρει στο νησί την “Αφροδίτη της Μήλου”, ένα από τα πλέον σημαντικά εκθέματα του Λούβρου (“πατώντας”, από νομικής άποψης, στο ότι το πασίγνωστο άγαλμα είχε κλαπεί στις αρχές του 19ου αιώνα από το κυκλαδίτικο νησί). Αν και δεν είναι γνωστές οι συνθήκες υπό τις οποίες μεταφέρθηκαν στο Παρίσι τα προερχόμενα από τη Θάσο εκθέματα, θα είχε ένα ενδιαφέρον να μαθαίναμε αν θα μπορούσε η δημοτική αρχή Θάσου να ξεκινήσει μια αντίστοιχη έρευνα και, αν και εφόσον από αυτήν προκύψουν ανάλογα συμπεράσματα με αυτά της Μήλου, να ξεκινούσε μια προσπάθεια για την επιστροφή των εν λόγω εκθεμάτων στο “σμαραγδένιο νησί”…

Σήμερα, λοιπόν, λάβαμε ένα δελτίο τύπου από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας, το οποίο αποτελεί (κατά κάποιο τρόπο) μια μικρή “δικαίωση” για την απορία μας και την έρευνά μας.

Και αυτό διότι, μέσα από το δελτίο τύπου, έγινε γνωστό πως εδώ και λίγες μέρες εκτίθενται στο Μουσείο της Θάσου εκμαγεία-αντίγραφα από εκθέματα του Μουσείου του Λούβρου που προέρχονται από το “σμαραγδένιο νησί”!

Η φράση μικρή “δικαίωση” πηγαίνει ακριβώς στο ότι το μουσείο της Θάσου διαθέτει εκμαγεία-αντίγραφα των εκθεμάτων του Λούβρου (και όχι τα αυθεντικά εκθέματα). Ωστόσο ακόμα και αυτά τα εκμαγεία είναι αρκούντως σημαντικά…

Για την ιστορία, το δελτίο τύπου αναφέρει τα εξής:

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας και η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή βρίσκονται στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουν ότι στις 4 Φεβρουαρίου τρέχοντος έτους, παραδόθηκαν στο Μουσείο Θάσου τα εκμαγεία από  τρεις ανάγλυφες μαρμάρινες πλάκες που κοσμούσαν ένα από τα πιο ενδιαφέροντα του μνημεία της αστικής τοπογραφίας της αρχαίας πόλης της Θάσου, τη λεγόμενη δίοδο των θεωρών.

Η δίοδος των θεωρών αποτελεί έναν διάδρομο από δυο παράλληλους καλοφτιαγμένους μαρμάρινους τοίχους, μήκους 11μ., που διαμορφώνεται στη ΒΑ γωνία της αρχαίας αγοράς και συνδέει την τελευταία με τα πρανή της πλαγιάς της ακρόπολης, όπου αναπτύσσονται τα αρχαία ιερά, Αρτεμίσιο, Διονύσιο, Ποσειδώνιο. Στο μέσον του ενός τοίχου είχε ενσωματωθεί μια μαρμάρινη πλάκα με ανάγλυφες μορφές που απεικόνιζαν τον Απόλλωνα με κιθάρα στο χέρι να στεφανώνεται από μια γυναικεία μορφή από τη μια πλευρά και τρεις Νύμφες από την άλλη πλευρά μιας ορθογώνιας εσοχής.  Η δεύτερη πλάκα απεικόνιζε τον Ερμή με μια γυναικεία μορφή και η τρίτη τις τρεις Χάριτες. Χρονολογούνται μεταξύ 480-475 π.Χ και αποτελούν σημαντικά τεκμήρια της γλυπτικής τέχνης που άνθισε στο νησί από τα αρχαϊκά ακόμη χρόνια.

 Τα τρία ανάγλυφα βρέθηκαν πεσμένα μέσα στον διάδρομο, το 1864 από τον Emm. Miller, στην πρώτη στην ουσία ανασκαφική έρευνα που επιχειρήθηκε στην Θάσο. Μαζί βρέθηκαν και  ενεπίγραφοι λίθοι που έφεραν ονόματα αρχόντων της Θάσου, εξ ου και το όνομα θεώριον που έδωσε ο ίδιος. Μεταφέρθηκαν αμέσως στη Γαλλία και σήμερα εκτίθενται στο Μουσείο του Λούβρου.

Τα γύψινα εκμαγεία  κατασκευάστηκαν στο  Εργαστήριο Εκμάγευσης της Ένωσης των Εθνικών Μουσείων της Γαλλίας (Réuniondes Musée Nationaux) και φυλάσσονταν στις αποθήκες του Τμήματος Ελληνικών Ετρουσκικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων του Μουσείου του Λούβρου και αποτελούν μέρος των κινητών και πολιτιστικών ιδιωτικών μνημείων του Λούβρου.

Οι ενέργειες για τον εμπλουτισμό της μόνιμης έκθεσης του Μουσείου Θάσου με τα εκμαγεία των γλυπτών αυτών, που άρχισαν από την προηγούμενες αρχές (Δημοτικές και Διεύθυνση Γαλλικής  Σχολής Αθηνών), συνεχίστηκαν και από τις παρούσες.

Με χρηματοδότηση της  Γαλλικής Σχολής Αθηνών  και ιδιωτικής εταιρείας  μαρμάρων που εδρεύει στο νησί, οι πλάκες  παραδόθηκαν στο Μουσείο  και θα ενταχθούν στη μόνιμη έκθεση του, μετά τη σχετική έγκριση. Η Γαλλική Σχολή Αθηνών και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας, προγραμματίζουν για το καλοκαίρι, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν, σειρά εκδηλώσεων για να  τιμήσουν το γεγονός

Σε εφαρμογή της ΠΝΠ 11.3.2020 και 14.3.2020 η Εφορεία Αρχαιοτήτων Καβάλας ανακοινώνει

1. Την αναστολή λειτουργίας των αρχαιολογικών μουσείων Καβάλας, Φιλίππων και Θάσου και του αρχαιολογικού χώρου Φιλίππων από 13.3 και ως τις 30.3.2020.
2. Τον περιορισμό στην  προσέλευση του κοινού στο κτίριο διοίκησης. Παρακαλούνται οι πολίτες να επιλέγουν την ταχυδρομική αποστολή των υποθέσεων τους και την τηλεφωνική επικοινωνία αντί της δια ζώσης εξυπηρέτηση. Η δια ζώσης εξυπηρέτηση θα γίνεται  μόνο κατόπιν ραντεβού και για επείγουσες υποθέσεις.

Καλούμαστε όλοι ως υπεύθυνοι πολίτες ο καθένας από τη θέση του να λάβουμε μέτρα πρόληψης για την ατομική μας υγεία αλλά και την υγεία της κοινότητας.

Σας ευχαριστούμε για τη συνεργασία και την κατανόηση.