Θάσος: Ένα νησί που, εδώ και 40 χρόνια, παραδίδεται στις φλόγες – Στο δίκτυο Natura η έκταση που κάηκε φέτος (χάρτες)

Για μια ακόμα χρονιά η Θάσος απασχολεί την θερινή επικαιρότητα εξαιτίας μιας δασικής πυρκαγιάς, καθώς η φωτιά που ξέσπασε το βράδυ της Τετάρτης 10 Αυγούστου 2022 κοντά στην Ποταμιά αποτελεί μια από τις πολλές που έχουν πλήξει τα τελευταία χρόνια το “σμαραγδένιο νησί”.

Πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το ιστορικό των πυρκαγιών που έχουν πλήξει, από το 1984 και μετά, τη Θάσο (αλλά και ολόκληρη την Ελλάδα) προσφέρει η πλατφόρμα FireHub που διατηρεί η Μονάδα Διαστημικών Εφαρμογών και Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης (BEYOND) του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Μια πλατφόρμα (http://195.251.203.238/seviri/) που χρησιμοποιείται (κατά κύριο λόγο) για την ζωντανή, σε πραγματικό χρόνο, παρακολούθηση της εξέλιξης των δασικών πυρκαγιών σε ολόκληρη τη χώρα, ωστόσο μπορεί να αξιοποιηθεί εξίσου εύκολα και για ιστορικούς-στατιστικούς λόγους.

Η σχετική πλατφόρμα (τμήμα του FireHub) ονομάζεται Diachronic Inventory of Forest Fires (=Διαχρονικό Ευρετήριο Δασικών Πυρκαγιών) και βασίζεται σε εικόνες που λαμβάνονται από το πρόγραμμα Landsat -ένα πρόγραμμα που εκτελείται από κοινού από τη NASA και τη USGS, και αποτελεί τη μακροβιότερη επιχείρηση για τη λήψη δορυφορικών εικόνων της Γης. Μπορεί κανείς να την δει μέσα από τον σύνδεσμο http://ocean.space.noa.gr/diachronic_bsm/.

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται μέσα από αυτό το ευρετήριο είναι πολύ ανησυχητικά για τη Θάσο, ένα νησί που έχει από τα πλέον μεγαλύτερα (σε ολόκληρη τη χώρα) ποσοστά γης που παραδόθηκε στις φλόγες (από το 1984 ως και το 2021) σε σχέση με την συνολική του έκταση. Τα ποσοστά αυτά, δυστυχώς, δεν καταγράφονται επακριβώς από το FireHub, ωστόσο μπορούν να εξαχθούν κυριολεκτικά “δια γυμνού οφθαλμού” συγκρίνοντας την γη που έχει καεί στη Θάσο με τη γη που έχει καεί σε άλλα νησιά.

Ο παρακάτω χάρτης απεικονίζει τις εκτάσεις που κάηκαν στη Θάσο από το 1984 μέχρι και το 2021. Το κάθε χρώμα αντιστοιχεί σε μια διαφορετική χρονιά (το σχετικό υπόμνημα βρίσκεται στο κάτω μέρος της εικόνας).

Θα πρέπει να τονίσουμε πως σε αυτόν τον χάρτη δεν συμπεριλαμβάνεται η έκταση που κάηκε από τη φετινή φωτιά στην Ποταμιά, μια έκταση που -σε πολύ μεγάλο βαθμό- δεν είχε πληγεί ποτέ στο παρελθόν από πυρκαγιές

Στον επόμενο χάρτη μπορείτε να δείτε το πόσο συχνά έχουν πληγεί από πυρκαγιές οι εκτάσεις που έχουν καεί στη Θάσο από το 1984 και μετά. Και εδώ το σχετικό υπόμνημα (για τα χρώματα) εμφανίζεται στο κάτω μέρος της εικόνας –το πράσινο χρώμα αντιστοιχεί σε εκτάσεις που κάηκαν μια φορά, ενώ το κίτρινο σε εκτάσεις που κάηκαν 2 φορές.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα παρακάτω βίντεο (αμφότερα με χάρτες που ελήφθησαν από το Diachronic Inventory of Forest Fires), στα οποία ο χάρτης της Θάσου καλύπτεται κάθε χρονιά (από το 1984 ως και το 2021) από διαφορετικά χρώματα -ανάλογα με την έκταση που κάηκε την εκάστοτε χρονιά.

Στο πρώτο βίντεο εμφανίζονται ανά χρονιά μόνο οι εκτάσεις που κάηκαν εκείνο το έτος. Αντίθετα, στο δεύτερο βίντεο οι εκτάσεις που κάηκαν σε μια συγκεκριμένη χρονιά προστίθενται στις ήδη καμένες.

Όσον αφορά τη φετινή χρονιά, η φωτιά της Ποταμιάς έκαψε (με τα μέχρι στιγμής στοιχεία) περίπου 1310 στρέμματα, τα οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό ανήκουν στις περιοχές της Θάσου που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο NATURA 2000.

Στον παρακάτω χάρτη μπορείτε να δείτε (με διαγώνιες γραμμές) τις περιοχές της Θάσου (τόσο σε ξηρά όσο και σε θάλασσα) που έχουν ενταχτεί στο δίκτυο NATURA 2000.

Ο επόμενος χάρτης είναι ακριβώς ίδιος με τον προηγούμενο -με τη μόνη διαφορά πως πλέον έχουν προστεθεί και οι εκτάσεις που παραδόθηκαν φέτος στις φλόγες (σύμφωνα με στοιχεία του FireHub). Όπως μπορείτε να δείτε, ειδικά οι εκτάσεις που γειτνιάζουν με την Σκάλα Ποταμιάς και την Ποταμιά είναι σχεδόν εξ ολοκλήρου ενταγμένες στο δίκτυο NATURA 2000, όπως επίσης και κάτι παραπάνω από τη μισή έκταση που κάηκε κοντά στα Κοίνυρα.