Πολλά σχόλια στην τοπική κοινωνία της Θάσου προκάλεσε η πρωτοβουλία ενός κατοίκου Λιμεναρίων να χρησιμοποιήσει τα μεγάφωνα ενός πολιτιστικού χώρου που ανήκει στον δήμο Θάσου για να παίξει… στρατιωτικά εμβατήρια… χτες Τρίτη 21 Απριλίου 2026 (ανήμερα της επετείου του χουντικού πραξικοπήματος των Απριλιανών).

Αν και σε βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ακούγεται ένα εμβατήριο ονόματι “Το Ευζωνάκι” (που συντέθηκε το 1913 και χρησιμοποιείται πολύ συχνά σε παρελάσεις),

το γεγονός ότι το στρατιωτικό αυτό εμβατήριο ακούστηκε στην επέτειο του πραξικοπήματος (αν και, σύμφωνα με πληροφορίες που δεν έχουν επιβεβαιωθεί, είχε ακουστεί και πριν από μια εβδομάδα)) δεν έμεινε απαρατήρητο από πολλούς συμπολίτες, αλλά και από τοπικές κομματικές οργανώσεις που έσπευσαν να μιλήσουν για “προσβολή της δημοκρατίας” και να ζητήσουν από τον δήμο Θάσου να καταδικάσει το περιστατικό.

Τι και αν ο ίδιος ο κάτοικος, ονόματι Αλέξανδρος Πετρουλάκης, επικοινώνησε τηλεφωνικά με την εφημερίδα “ΠΡΩΙΝΗ” και δήλωσε πως αφενός κλήθηκε από την Αστυνομία και απολογήθηκε για την πράξη του, αφετέρου ο δήμος Θάσου δεν είχε καμία σχέση και ανάμιξη -τουναντίον, δέχτηκε παρατηρήσεις για την ενέργειά του από τον δήμο…

Σε κάθε περίπτωση, το ερώτημα είναι άλλο:

Μπορεί ο οποιοσδήποτε κάτοικος του νησιού να χρησιμοποιήσει τις δημοτικές εγκαταστάσεις οποιαδήποτε χρονική στιγμή προκειμένου να τις αξιοποιήσει “κατά το δοκούν”;

Ανακοίνωση ΠΑΣΟΚ Θάσου

Η Τοπική Οργάνωση ΠΑΣΟΚ Θάσου καταγγέλλει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο το σημερινό περιστατικό στα Λιμενάρια, όπου από τα μεγάφωνα πολιτιστικού χώρου του Δήμου Θάσου,ακούστηκαν χουντικά εμβατήρια.

Δεν πρόκειται για «ατύχημα» ούτε για μια άστοχη επιλογή. Πρόκειται για μια απαράδεκτη ενέργεια που προσβάλλει ευθέως τη Δημοκρατία, τη μνήμη των ανθρώπων που αγωνίστηκαν απέναντι στη δικτατορία και τις αξίες μιας ανοιχτής, ελεύθερης κοινωνίας. Μέλη της Τοπικής Οργάνωσης ΠΑΣΟΚ Θάσου αντέδρασαν άμεσα, προχώρησαν στις απαραίτητες ενέργειες και το περιστατικό καταγράφηκε στο βιβλίο συμβάντων της Αστυνομίας. Είναι αδιανόητο τέτοιες εικόνες να εκτυλίσσονται από δημοτικούς χώρους. Κανείς δεν μπορεί να παίζει με τα σύμβολα και τη μνήμη της χώρας μας, ούτε να αφήνει χώρο σε νοσταλγούς αυταρχικών καθεστώτων. Απαιτούμε πλήρη διερεύνηση του περιστατικού και την άμεση απόδοση ευθυνών. Η Δημοκρατία δεν εκχωρείται, δεν υποτιμάται και δεν συμβιβάζεται. Στεκόμαστε σταθερά απέναντι σε κάθε μορφή αυταρχισμού και υπερασπιζόμαστε στην πράξη τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της λαϊκής κυριαρχίας.

Ανακοίνωση ΚΟΒ Λιμεναρίων – Θεολόγου ΚΚΕ

Βγήκαν από τις τρύπες τους σκουπίδια του παρελθόντος στα Λιμενάρια, ανήμερα την 21η Απριλίου με στρατιωτικά εμβατήρια που έπαιζαν σ’ όλη την παραλιακή, διαπασών, στη μικροφωνική εγκατάσταση του δήμου Θάσου, κατά τις βραδινές ώρες.

Τεράστιες οι ευθύνες της δημοτικής αρχής που την καλούμε να καταδικάσει το γεγονός. Στον καιρό που η κυβέρνηση φορτώνει τη χώρα και το λαό με τις συνέπειες της πολεμικής εμπλοκής, οι διάφοροι “γραφικοί” μπορούν να αξιοποιηθούν από μηχανισμούς ενάντια στην λαϊκή πάλη. Για αυτό και πρέπει να απομονώνονται από το λαό και τους φορείς του. Στο νησί των αγωνιστικών παραδόσεων, δεν έχουν καμία θέση. Καλούμε τους προοδευτικούς συντοπίτες μας και τους φορείς του νησιού να καταδικάσουν το γεγονός.

Ήταν ξημερώματα της Παρασκευής 21 Απριλίου 1967, όταν μια ομάδα αξιωματικών του Ελληνικού Στρατού ενεργοποίησαν τους ΛΟΚ (Λόχους Ορεινών Καταδρομών), στρατιώτες και τεθωρακισμένα, ενεργοποίησαν το “Σχέδιο Προμηθεύς” (σχέδιο έκτακτης ανάγκης του ΝΑΤΟ που προοριζόταν για την ανάληψη εξουσίας από το στρατό με σκοπό την εξουδετέρωση κομμουνιστικής απειλής – το 1967 χρησιμοποιήθηκε η παραλλαγή “Ιέραξ ΙΙ”) και επέβαλλαν το καθεστώς που έχει μείνει από τότε γνωστό ως “Χούντα των Συνταγματαρχών” (με τις “ευλογίες” των ΗΠΑ).

Ήταν η απαρχή μιας από τις πλέον σκοτεινές περιόδους της ελληνικής ιστορίας, μια περίοδος που σφραγίστηκε (μεταξύ άλλων):

– από την κατάλυση κάθε δημοκρατικής έννοιας στην ίδια τη χώρα που γέννησε τη δημοκρατία (κάθε παραλληλισμός με το σήμερα και με πεποιθήσεις ότι “και τώρα χούντα έχουμε. Τους εκλέξαμε για να κάνουν άλλα και αυτοί κάνουν τα αντίθετα από αυτά που υποσχέθηκαν. Διαμαρτυρόμαστε αλλά δε μας ακούνε” ακούγεται ωραία στα αυτιά πολλών αλλά στερείται οποιασδήποτε λογικής βάσης -στην τελική, εμείς που “διαμαρτυρόμαστε αλλά δε μας ακούνε” είμαστε αυτοί που “τους εκλέξαμε”, ενώ η χούντα των Απριλιανών επιβλήθηκε με το “έτσι θέλω”),

– από τη φίμωση κάθε φωνής που θα τολμούσε να πει έστω και μια αντίθετη άποψη,

– από τον εκτοπισμό, το βασανισμό ή ακόμα και τη δολοφονία αντιφρονούντων,

– από την απαρχή της αύξησης του εξωτερικού χρέους της χώρας (σύμφωνα με στοιχεία του Αθανάσιου Κανελλόπουλου, το εξωτερικό χρέος που από το 1821 έως το 1966 είχε διαμορφωθεί στο ύψος των 1,110 δις δολαρίων, μέσα σε έξι χρόνια ξεπέρασε τα 3,3 δις δολάρια!)

– από τα σκάνδαλα χρηματισμού και οικογενειοκρατίας και την απαρχή της αποσάρθρωσης της ελληνικής οικονομίας (όπως είχε διαπιστώσει ακόμα και ο “δοτός” πρωθυπουργός του αρχιδικτάτορα Γιώργου Παπαδόπουλου Σπύρος Μαρκεζίνης, ο οποίος σε ανύποπτο χρόνο είχε πει πως “Η οικονομική κατάστασις έβαινε σταθερώς επιδεινούμενη… Η προσπάθεια αστυνομικής καθηλώσεως των τιμών οδήγησε εις πλήρη εξάρθρωσιν της αγοράς”.)

– από τα δημόσια έργα “βιτρίνας” που έγιναν σε πολλά σημεία της χώρας για την απόκτηση λαϊκού ερείσματος (αν και στην Καβάλα το έργο της μεταφοράς νερού -το οποίο πιστώνεται στον διορισμένο από τη Χούντα δήμαρχο Ευάγγελο Ευαγγελίου– θεωρείται από τα πλέον σημαντικά έργα για την πόλη, ασχέτως αν σήμερα έχει αποτελέσει αιτία διαμάχης μεταξύ των δήμων Καβάλας και Δοξάτου για την κυριότητα των πηγών Κεφαλαρίου)

– από άλλες ενέργειες “βιτρίνας” όπως η διαγραφή των αγροτικών χρεών (χωρίς όμως να αναπτυχθεί ουσιαστικά η αγροτική οικονομία) και η αύξηση κατά 30% των συντελεστών δόμησης σε ολόκληρη τη χώρα -κάτι που οδήγησε στην “τσιμεντοποίηση” μεγάλου μέρος των πόλεων

– από την εξέγερση του Πολυτεχνείου (και τις θεωρίες συνωμοσίας για το πόσοι ήταν οι νεκροί και πού ακριβώς σκοτώθηκαν)

– από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ίσως τη χειρότερη από τις συνέπειες της κατάληψης της εξουσίας από τους Απριλιανούς.

Τι έγραφε ο τύπος εκείνα τα χρόνια;

Έχει όμως σημασία να δούμε τι συνέβαινε στην Ελλάδα (και ειδικότερα στην Καβάλα) λίγες ημέρες πριν, πώς οδηγηθήκαμε στο πραξικόπημα και το πως “υποδέχτηκε” η κοινωνία τους χουντικούς. Και έχει ιδιαίτερη σημασία να δούμε τι έγραφαν, λίγες ημέρες πριν και λίγες ημέρες μετά το πραξικόπημα (έστω και άκρως κατευθυνόμενες από τη λογοκρισία) οι τοπικές εφημερίδες.

Πολύτιμος βοηθός στάθηκε, φυσικά, το αρχείο εφημερίδων της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Καβάλας, μέσα από το οποίο κάναμε ένα μικρό “ταξίδι στο χρόνο”, διαβάζοντας τα πρωτοσέλιδα των 2 τοπικών εφημερίδων που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή: την ΠΡΩΪΝΗ και τον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ

Το πολιτικό κλίμα μέσα από τις τοπικές εφημερίδες

Για όσους δεν γνωρίζουν, η δεκαετία του 60 ήταν μια από τις πλέον ταραχώδεις για την ελληνική κοινωνία, η οποία ναι μεν προσπαθούσε να ορθοποδήσει μετά την καταστροφή της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου αλλά ζούσε ακόμα στον παλμό των συνεπειών του ιδεολογικού διχασμού της εποχής -διχασμού που δε θα μπορούσε, φυσικά, παρά να “τονωθεί” από το ευρύτερο ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής. Ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 60 η πολιτική κρίση είχε οξυνθεί -με αποκορύφωμα τις “εκλογές βίας και νοθείας” του Οκτωβρίου του 1961, όταν και “ψήφισαν ακόμα και τα δέντρα”, και τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη το Μάιο του 1963-, το παρακράτος ζούσε και βασίλευε, ενώ το 1965 η “Αποστασία” βουλευτών της “Ένωσης Κέντρου” -του Γεωργίου Παπανδρέου- είχε σαν συνέπεια να μπει η χώρα σε μια περίοδο κυβερνητικής ανωμαλίας (και ουσιαστικής κυβερνητικής ανυπαρξίας).

Από αυτό το κλίμα δε θα μπορούσε να ξεφύγει, όπως ήταν φυσικό, και ο ελληνικός στρατός. Πολλοί αξιωματικοί του ΕΣ δεν έκρυβαν την πρόθεσή τους για τη διενέργεια πραξικοπήματος (μέσω της οργάνωσης ΙΔΕΑ, στην οποία δρούσε και ο μετέπειτα αρχιπραξικοπηματίας Γιώργος Παπαδόπουλος), ενώ από το 1965 είχε “αποκαλυφθεί” η ύπαρξη μιας άλλης οργάνωσης εντός του στρατεύματος, με την επωνυμία ΑΣΠΙΔΑ (παράγοντες της Δεξιάς είχαν καταγγείλει ότι υπήρχε μέσα στο στρατό οργάνωση με τα αρχικά αυτά και με απόκλιση προς τα “αριστερά”, με πολιτικό αρχηγό το γιο του Γιώργου Παπανδρέου και μετέπειτα πρωθυπουργό Ανδρέα).

Όλα αυτά τα αναφέρουμε διότι ακόμα και τα πρωτοσέλιδα των τοπικών εφημερίδων της εποχής ήταν συνδεδεμένα με τον πολιτικό διχασμό (είναι χαρακτηριστικό ότι σε λίγα από τα πρωτοσέλιδα της εποχής εντοπίσαμε κάποιες ειδήσεις που να σχετίζονται με την Καβάλα, με τις περισσότερες τοπικές ειδήσεις να αναγράφονται στις υπόλοιπες σελίδες των φύλλων). Ενδιαφέρον, επίσης, έχει να θυμηθούμε ότι ο ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ είχε ξεκάθαρες φιλοκαραμανλικές απόψεις και στήριζε την ΕΡΕ (ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε φύγει από την Ελλάδα το 1963), ενώ η ΠΡΩΪΝΗ ήταν γνωστή για τις κεντροαριστερές της πεποιθήσεις και τη “συμπάθεια” προς την Ένωση Κέντρου.

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ	Link
ΠΡΩΙΝΗ	Link

 Όσον αφορά, δε, την τοπική επικαιρότητα, αυτή περιστρεφόταν εκείνα τα χρόνια γύρω από τα παρακάτω γεγονότα:

– την αδυναμία διάθεσης στην αγορά των λιπασμάτων που παρήγαγε η νεότευκτη εκείνη την εποχή (είχε λειτουργήσει για πρώτη φορά το 1965) Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων λόγω αθρόας εισαγωγής από το εξωτερικό, και η εντολή που δόθηκε στην Αγροτική Τράπεζα (τότε ιδιοκτήτρια της ΒΦΛ) να μην εισάγει λιπάσματα που μπορούσαν να παραχθούν στην Ελλάδα,

– την αντιμετώπιση της ανεργίας,

– την υπό ίδρυση εργοστασίου επεξεργασίας ξυλείας στη Δράμα,

– την μη λειτουργίας της προσφάτως κτισμένης Ιχθυόσκαλας και της ανάγκης ίδρυσης εργοστασίου ιχθυηρών,

– την ανάγκη εκσυγχρονισμού του Καρνάγιου

– τις καπνοκαλλιέργειες και την πώληση καπνών,

– την ανέγερση του κτιρίου της Παιδόπολης,

– την προετοιμασία της αγοράς εν όψει του Πάσχα (το οποίο τότε εορταζόταν στις 30 Απριλίου)

– τους πλεονάζοντες λεμβούχους Θάσου και Καβάλας,

– την προσπάθεια του ΑΟ Καβάλας να ανέβει στην Α\’ Εθνική κατηγορία (έχασε το εισιτήριο στα μπαράζ, αλλά την επόμενη χρονιά προβιβάστηκε)

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ	Link
ΠΡΩΙΝΗ	Link

Το τελευταίο φύλλο των εφημερίδων υπό δημοκρατικό καθεστώς εξεδόθη στις 21 Απριλίου, ημέρα τέλεσης του πραξικοπήματος (είχαν ήδη προλάβει να τυπώσουν τα φύλλα τους λίγο πριν τα μεσάνυχτα). Τα επόμενα φύλλα κυκλοφόρησαν 5 ημέρες αργότερα (στις 26 Απριλίου), και παρά τις αρχικές ιδεολογικές διαφορές των εκδοτών και των συντακτών τους η ύλη τους ήταν ακριβώς η ίδια: η σωτήρια επανάσταση που έσωσε τη χώρα από τον κομμουνιστικό κίνδυνο και θα ωφελήσει τους φτωχούς και τους αγρότες. Το σκοτάδι είχε πέσει…

ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ	Link
ΠΡΩΙΝΗ	Link