Ο εμβληματικός σιδηροδρομικός σταθμός της Δράμας είναι ένα μεγάλο κομμάτι της ιστορίας της περιοχής, αφού αποτελούσε την ναυαρχίδα των σιδηροδρομικών σταθμών της εποχής του.

Από το 1896, που εγκαινιάστηκε από την εταιρεία «Ενωτικός Θεσσαλονίκης – Κωνσταντινούπολης», η Δράμα συνδέθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα, την Ευρώπη και την Κωνσταντινούπολη. Ένα έργο διεθνούς εμβέλειας. Ο σταθμός αυτός υπήρξε σύμβολο εξωστρέφειας, ανάπτυξης και πολιτισμού μιας πόλης που ήταν συνδεδεμένη με την Ευρώπη, μιας πόλης με αστική ποιότητα και πολιτισμό, με επιφανή ρόλο και σημασία. Και όμως, σήμερα, ο ίδιος αυτός σταθμός, στην ίδια αυτή πόλη κλείνει οριστικά, όχι λόγω φθορών, αλλά από πολιτική αδιαφορία και απαξίωση.

Το νεοκλασικό κτίριο του σταθμού, με γαλλική αισθητική και δεμένο με την τοπική κουλτούρα, παραμένει μέχρι και σήμερα απίστευτα καλοσυντηρημένο, σχεδόν αναλλοίωτο στον χρόνο. Αποθήκες, μηχανοστάσιο, βοηθητικά κτίρια και υπαίθριοι χώροι κουβαλούν ακόμη την αύρα μιας εποχής όπου ο σιδηρόδρομος ήταν πρόοδος, ανάπτυξη, εξωστρέφεια. Από τον σταθμό της Δράμας πέρασαν γενιές ανθρώπων, στρατός, εργάτες, έμποροι, επιχειρηματίες, ταξιδιώτες, εμπορεύματα, όνειρα. Η Δράμα εκείνης της εποχής δεν ήταν στην απ’ έξω, δεν ήταν επαρχία αποκομμένη, αλλά κόμβος που συμμετείχε ενεργά στην οικονομία και στον πολιτισμό μιας ευρύτερης περιοχής και ήταν σημαντικό αστικό κέντρο διέλευσης.

Το πιο εξοργιστικό όμως είναι, ότι ενώ το κράτος γύρισε αδιάφορα και απαξιωτικά το κεφάλι, η ιδιωτική πρωτοβουλία από πολίτες της Δράμας, στάθηκε υψηλότερη των περιστάσεων. Προκειμένου να συντηρήσουν μνήμες ενός αιώνα άσβεστες, φίλοι των σιδηροδρόμων μαζί με τον Μορφωτικό Εκπολιτιστικό Αθλητικό Σύλλογο «ΗΦΑΙΣΤΟΣ» φρόντισαν να συντηρήσουν και να διατηρήσουν αλώβητα πολλά αντικείμενα ιστορικής αξίας και να τα εκθέσουν στο Μουσείο Τρένων Δράμας, αναβιώνοντας χιλιάδες αναμνήσεις για τους παλαιότερους και διδάσκοντας ιστορία στους νεότερους.

Ένα μέρος του κτιρίου του σιδηροδρομικού σταθμού της Δράμας από το 2021 μετατράπηκε σε εστιατόριο με το όνομα «Καρβουνιάρης», θυμίζοντας τα τρένα των νυχτερινών δρομολογίων και δίνοντας λίγη ζωή στον σταθμό, έστω και στατικά, δίπλα στις ράγες.

Οι χώροι του σταθμού, που με ιδιωτική πρωτοβουλία από Δραμινούς πολίτες μετατράπηκαν σε ζωντανά σημεία συνάντησης, είναι μια αυθόρμητη και ανθρώπινη απάντηση στην εγκατάλειψη του σταθμού. Στην χρόνια συστηματική απαξίωση, που μοιάζει σχεδόν εκδικητική, από την κεντρική πολιτική ηγεσία που αντιμετώπισε τη Δράμα σαν υποσημείωση, σαν περιττό βάρος στον χάρτη. Χωρίς εξηγήσεις, χωρίς σχέδιο, χωρίς καν τον στοιχειώδη σεβασμό να ειπωθεί η αλήθεια στους πολίτες. Και η τοπική αυτοδιοίκηση, αντί να συγκρουστεί, να απαιτήσει, να υπερασπιστεί την πόλη της, προτίμησε τη σιωπή. Μια σιωπή τόσο ουδέτερη που καταλήγει να είναι συνενοχή.

Δεν το χωράει ο νους μας, ότι σήμερα, αυτός ο σταθμός κλείνει επίσημα και οριστικά. Και άντε να πεις ότι κλείνει γιατί κατέρρευσε, γιατί δεν μπορεί να λειτουργήσει, κλείνει επειδή εγκαταλείφθηκε και κανείς δεν ανέλαβε την ευθύνη. Η κεντρική διοίκηση που επί δεκαετίες απογύμνωσε τον σιδηρόδρομο στη Βόρεια Ελλάδα, και η τοπική αυτοδιοίκηση που αρκέστηκε σε ρόλο κομπάρσου, χωρίς σχέδιο, χωρίς πίεση, χωρίς σύγκρουση. Έτσι, η Δράμα κατέληξε η μοναδική μεγάλη πόλη εκτός σιδηροδρομικού χάρτη και μάλιστα από επιλογή.

Το οριστικό κλείσιμο του σταθμού της Δράμας δεν καταλογίζεται μόνο ως συγκοινωνιακή υποβάθμιση, αλλά και ως πολιτισμική ήττα. Η ζωντανή απόδειξη ότι η ιστορία μπορεί να διατηρείται στα κτίρια, αλλά να ακυρώνεται στις αποφάσεις. Οι ράγες υπάρχουν, οι κτιριακές εγκαταστάσεις αντέχουν, οι μνήμες στοιχειώνουν και όμως αυτό που απουσιάζει είναι η πολιτική βούληση. Και αυτή, όσο δεν κατονομάζεται και όσο δεν αποδίδονται ευθύνες με αντίκρισμα την πολιτική τους ήττα, θα συνεχίσει να στοιχίζει στους πολίτες που έμαθαν να υπομένουν στωικά, κουνώντας το μαντήλι στα τρένα που φεύγουν και δεν πρόλαβαν να “πιάσουν”.

Αιφνιδιασμό και έντονες αντιδράσεις στην τοπική κοινωνία της Δράμας προκάλεσε η είδηση πως κλείνει, μετά από 130 χρόνια παρουσίας, ο τοπικός Σιδηροδρομικός Σταθμός και οι 4 εργαζόμενοι σε αυτόν μετατίθενται στην Αλεξανδρούπολη.

Σύμφωνα με το παρακάτω δημοσίευμα της εφημερίδας “ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ” (www.proinos-typos.gr),

ΠΡΟΦΑΝΩΣ, η παρακάτω είδηση, ταιριάζει γάντι στην παροιμία του θυμόσοφο λαού μας που λέει: Ήταν στραβό το κλίμα το έφαγε κι ο γάιδαρος, κι εκεί τελειώνουν όλα.

Αναφερόμαστε, για άλλη μια φορά στο ζήτημα της σιδηροδρομική γραμμής Θεσσαλονίκης – Δράμας, η οποία όχι μόνο έχει πάψει να λειτουργεί εδώ και έξι χρόνια περίπου, όμως με τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται, τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα.

Και θα μπορούσε ο καθένας από εμάς να αναρωτηθεί αν έχει και πιο κάτω από εδώ που είμαστε όσον αφορά στο ζήτημα του Σιδηροδρόμου στη Δράμα, παρ’ όλα αυτά όμως φαίνεται ότι ακόμα δεν έχουμε αγγίξει τον πάτο!

Η είδηση που κυκλοφόρησε μόλις χθες, είναι ότι, μετατίθενται πλέον στην Αλεξανδρούπολη, τα τέσσερα τελευταία άτομα που είχαν απομείνει στο Σιδηροδρομικό σταθμό της Δράμας. Πρόκειται για δύο μηχανικούς υπεύθυνους για τη συντήρηση της γραμμής, καθώς και δύο διοικητικούς και τους πηγαίνουν στην Αλεξανδρούπολη.

Και τι σημαίνει αυτό; Ότι ουσιαστικά καταργείται το Τμήμα Γραμμής στη Δράμα, που ασχολείται με τη συντήρηση. Διότι, ναι μεν μπορεί να μην υπάρχει κανένα επιβατικό δρομολόγιο, υπάρχει όμως εμπορικό δρομολόγιο που περνάει από τη Δράμα.

Διότι, ναι μεν η γραμμή από τις Σέρρες μέχρι και την Ξάνθη μπορεί να χρειάζεται κάποια αναβάθμιση, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είναι κακή η κατάσταση και δεν μπορεί να περάσει εμπορικό τρένο.

Όπως έχουμε δημοσιεύσει και άλλες φορές στον «Π.Τ.», το πρόβλημα με την επιβατική αμαξοστοιχία είναι ότι σε συγκεκριμένα σημεία για παράδειγμα πριν από το Φωτολίβος, αναγκάζεται να κάνει βραδυπορεία και αυτό σημαίνει μεγάλη καθυστέρηση στο δρομολόγιο, ενώ δεν υπάρχει κανένας άλλος κίνδυνος για το επιβατικό κοινό.

Πλέον, φεύγοντας και τα τελευταία άτομα που είχαν απομείνει για τη συντήρηση της γραμμής δεν απομένει κανένας υπάλληλος των Σιδηροδρόμων Ελλάδας όπως είναι η νέα ονομασία του ΟΣΕ, στη Δράμα.

Πλέον, φεύγοντας και τα τελευταία άτομα που είχαν απομείνει για τη συντήρηση της γραμμής δεν απομένει κανένας υπάλληλος των Σιδηροδρόμων Ελλάδας όπως είναι η νέα ονομασία του ΟΣΕ, στη Δράμα.

Μιλώντας στον «Π.Τ.» για το τόσο σημαντικό αυτό γεγονός ο πρόεδρος του ΜΕΑΣ ΗΦΑΙΣΤΟΣ Σιδηροδρομικών και Φίλων Σιδηροδρόμου Δράμας κ. Παναγιώτης Μακρόπουλος, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι, «από εδώ και πέρα μας πήρε η κατηφόρα». Όπως λέει ο ίδιος, «ο Σύλλογος θα αντιδράσει για το ζήτημα αυτό καθώς είναι ιδιαίτερα σοβαρό, γιατί φτάνει πια, έχουμε φτάσει στον πάτο».

Ερωτώμενος αν ουσιαστικά με την κίνηση αυτή καταργείται πλέον ο Σταθμός της Δράμας, σημειώνει χαρακτηριστικά ότι είναι «μαύρα τα μαντάτα, πολύ μαύρα. Εμείς θα αντιδράσουμε σ’ αυτή την εξέλιξη, θα διαμαρτυρηθούμε και θα πρέπει να μην επιτρέψουμε να γίνει αυτό».

Ερωτώμενος για το τι ακριβώς σημαίνει αυτή η εξέλιξη, επισημαίνει ότι «αυτοί οι μηχανικοί επιβλέπουν τη γραμμή, προκειμένου αυτή να είναι ασφαλής για τα εμπορικά τρένα. Φεύγοντας τώρα από εδώ και πηγαίνοντας Αλεξανδρούπολη, όλοι καταλαβαίνουμε ότι πλέον θα υπάρχει μόνο ένα Τμήμα στη Θεσσαλονίκη και ένα στην Αλεξανδρούπολη. Έτσι, το ενδιάμεσο κενό είναι κάπου 500 χιλιόμετρα και είναι δύσκολο να ελέγχεται και να συντηρείται. Οπότε, είμαστε πλέον στη βοήθεια του Θεού».

Φυσικά, όλη αυτή η εξέλιξη προκαλεί και ένα ακόμα επιπρόσθετο πρόβλημα, όσον αφορά στην ενδεχόμενη λειτουργία του τουριστικού τρένου που προσπαθεί να δημιουργήσει η Δράμα.

Είναι γνωστές οι ιδιαίτερες προσπάθειες του Δήμου Παρανεστίου και του δημάρχου κ. Καγιάογλου που γίνονται, καθώς μάλιστα έχει προχωρήσει και στην προσπάθεια της σύνταξης σχετικών μελετών, ώστε να μπορεί να μπει στις ράγες το τουριστικό τρένο από τη Δράμα μέχρι την Ξάνθη, με ενδιάμεσες στάσεις στο Παρανέστι και τα Στενά του Νέστου.

Προς το παρόν είναι άγνωστες οι επιπτώσεις της εξέλιξης αυτής, καθώς δεν ξέρουμε κατά πόσοι οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος θα επιτρέψουν την κίνηση ενός επιβατικού τουριστικού τρένου, όταν δεν υπάρχει το Τμήμα Συντήρησης της γραμμής στη Δράμα.

Ήδη ο δήμαρχος Παρανεστίου είχε προγραμματίσει συναντήσεις τόσο με τη διοίκηση των Σιδηροδρόμων Ελλάδας αλλά και με τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών για το τουριστικό τρένο, ενώ από εδώ και πέρα θα είναι δύσκολη η κατάσταση.

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό το γεγονός, ότι οι εν λόγω υπάλληλοι θα πρέπει να μεταβούν άμεσα τις επόμενες ημέρες στην Αλεξανδρούπολη και αυτό είναι ένα πρόβλημα και για τους ίδιους.

Όπως εξελίσσεται η κατάσταση, από εκεί θα πρέπει να ελέγχουν ένα τεράστιο μέρος της διαδρομής αυτής μέχρι τη Θεσσαλονίκη!

Και βέβαια, πρόκειται για μια εξέλιξη, η οποία έρχεται σε αντίθεση με αυτά που μας έλεγε στις αρχές του περασμένου Νοεμβρίου το κυβερνητικό κλιμάκιο που είχε έρθει στη Δράμα, ότι υπάρχουν κάποια δεσμευμένα ποσά σχετικά με την ανάταξη της γραμμής, ώστε κάποια στιγμή, πάλι με χρόνια με καιρούς, να φτάσει στη Δράμα μια επιβατική αμαξοστοιχία!

Ίσως είναι πλέον η ώρα, τόσο ο Δήμος Δράμας κυρίως, αλλά και η ίδια η Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας – Θράκης και η Π.Ε. Δράμας, να αντιδράσουν έντονα και να διαμαρτυρηθούν!

Δεν είναι μόνο οι τεράστιες καθυστερήσεις των οδικών αξόνων, είναι και το τρένο, είναι ο Σιδηροδρομικός Σταθμός, ο οποίος πλέον καταργείται και τυπικά και στα χαρτιά και δια νόμου!

Και μετά, τι απομένει; Μήπως τελικά υπάρχει σχέδιο πλήρους υποβάθμισης του Νομού Δράμας; Αυτοδιοικητικοί … γρηγορείτε!