ΜΗΠΩΣ ΒΙΑΣΤΗΚΑΜΕ; Γιατί διοξείδιο του άνθρακα και όχι φυσικό αέριο; – του Κωστή Σιμιτσή

Τις τελευταίες μέρες στον ελληνικό -και όχι μόνο- τύπο φιλοξενήθηκαν πολλά δημοσιεύματα σχετικά με την αναβάθμιση της Ελλάδας στο διεθνές ενεργειακό παιχνίδι. Είναι φανερό πως δεν πρόκειται για μια επανάληψη παλαιότερων ατελέσφορων φιλοδοξιών της χώρας μας. Περισσότερο μοιάζει να είναι προείκασμα της αναδιάταξης των παγκόσμιων αγορών, με τις αμερικανικές εταιρίες να αξιοποιούν την πολιτική Τραμπ όσον αφορά τους υδρογονάνθρακες και τον εξοβελισμό του ρωσικού φυσικού αερίου από τη Δύση.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι λογικό πως η ελληνική κυβέρνηση θα επιδιώξει να συμμετάσχει στη δυναμική που αναπτύσσεται και θα υποστηρίξει τις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες για μονάδες αποθήκευσης φυσικού αερίου. Ήδη αναθερμαίνονται τα παγωμένα ως τώρα έργα αποθήκευσης σε πλωτές δεξαμενές στη Θεσσαλονίκη και την Κόρινθο ενώ η Gastrade εκτός από την Αλεξανδρούπολη σχεδιάζει ακόμη μια μονάδα στη Θράκη. Την ίδια στιγμή διαβάζουμε ότι στη Σαρδηνία ετοιμάζεται ένας πιλοτικός σταθμός παραγωγής πράσινου υδρογόνου με ενίσχυση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Κινητικότητα επίσης παρατηρείται και στο διεθνές γεωπολιτικό σκηνικό, με τη χώρα μας να πρωτοστατεί στην οργάνωση μιας πολυμερούς διακρατικής διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο ενώ οι πρόσφατες προσεκτικές δηλώσεις του Τούρκου υπουργού εξωτερικών για την αιγιαλίτιδα ζώνη στο Αιγαίο υποδεικνύουν μια μικρή αλλά σημαντική ρωγμή στην άκαμπτη πολιτική της γείτονος.

Έτσι αβίαστα έρχεται η ερώτηση: Μήπως βιαστήκαμε;

Μήπως η χώρα (όπως κυβερνάται) και οι εμπλεκόμενοι επιχειρηματικοί φορείς βιάστηκαν να εγκαταλείψουν την ιδέα της αποθήκευσης φυσικού αερίου στις υπόγειες δεξαμενές στον κόλπο της Καβάλας; Μήπως βιάστηκαν να υιοθετήσουν την εύκολη λύση της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακος; Μήπως βιάστηκαν να απεμπολήσουν αυτό που η ίδια η Φύση δημιούργησε πριν από εκατομμύρια χρόνια, έναν ταμιευτήρα πετρελαίου και φυσικού αερίου, για να φυτέψουν στα έγκατα της γης ένα αέριο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μη προβλέψιμες καταστάσεις;

Η απορία δεν είναι μόνο οικονομικού και πολιτικού χαρακτήρα, είναι και ουσιαστική. Το φυσικό αέριο είναι ένα καύσιμο υψηλής ενθαλπίας, είναι δηλαδή κάτι χρήσιμο, κάτι που έχει αξία. Αντίθετα το διοξείδιο του άνθρακος είναι απόβλητο της καύσης, είναι μία ουσία χαμηλής ενθαλπίας, χωρίς ενεργειακή αξία. Το τι αέριο επομένως αποθηκεύεις κάτω από τα πόδια σου είναι κάτι που απαιτεί σύνεση.

Πέρα από τα περιβαλλοντικά προβλήματα της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, που έχουν αναδειχθεί από τη δημόσια συζήτηση, είναι γνωστό πια ότι το φυσικό αέριο αποτελεί ευκαιρία νέων δυναμικών επενδύσεων με αξιόλογη χρονική διάρκεια και προσφέρει ευημερία και θέσεις εργασίας. Αντίθετα εκείνη την όχι και τόσο μακρινή χρονιά που οι υπόγειες δεξαμενές στον κόλπο της Καβάλας θα έχουν γεμίσει με διοξείδιο του άνθρακα και θα σφραγιστούν οριστικά, οι λιγοστές μέχρι τότε θέσεις εργασίας θα καταργηθούν και η ευθύνη της φύλαξης και της συντήρησης του έργου θα μετατεθεί στο ελληνικό κράτος. Δεν είναι και πολύ παραγωγικό αυτό.

Μελλοντικά το θέμα της αιγιαλίτιδας ζώνης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα διευθετηθεί, διανοίγοντας προοπτικές για την άντληση πετρελαίου από την περιοχή του Μπάμπουρα, νοτιοανατολικά της Θάσου, γεγονός που θα επιτρέψει τη λειτουργία των χερσαίων εγκαταστάσεων πετρελαίου στη Ν. Καρβάλη. Ωστόσο μία δεξαμενή 60 τόνων διοξειδίου του άνθρακος στο πεδίο ενδεχομένως να ακυρώσει αυτή την προοπτική.

Οι εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον δίνουν την ευκαιρία στην ελληνική κυβέρνηση και στους επενδυτές να αναλογιστούν τι είναι καλύτερο για όλους, να προβούν στις αναγκαίες στοχαστικές προσαρμογές και να υλοποιήσουν μία επένδυση σύμφωνη με το πνεύμα των καιρών. Ο κόλπος της Καβάλας μπορεί και πρέπει να γίνει ο χώρος για τα ενεργειακά αποθέματα ασφαλείας της Ευρώπης. Άλλωστε εμείς είμαστε τα σύνορά της! 




Χρήστος Ποτόλιας: Να συζητηθεί ξανά στο ΔΣ Καβάλας η αποθήκευση CO2 στον Πρίνο

Την παρακάτω επιστολή στον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Καβάλας Πάνο Μαμτσαδέλη έστειλε ο επικεφαλής της “Λαϊκής Συσπείρωσης Καβάλας” Χρήστος Ποτόλιας:

Στην ειδική “Συνεδρίαση Λογοδοσίας”, που θα γίνει στις 29/10/2025, παρακαλούμε εκ μέρους της παράταξής μας να εισάγετε στα θέματα της ημερήσιας διάταξης το παρακάτω:

“Πριν λίγες εβδομάδες ο Διευθύνων Σύμβουλος της ENERGEAN δήλωσε μεταξύ άλλων στον τοπικό τύπο, ότι από την εταιρία που εκπροσωπεί: “….ελήφθη η πρώτη δόση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για το έργο αποθήκευσης άνθρακα στον Πρίνο, με στόχο την πραγματοποίηση των γεωτρήσεων το 2026”.

Θυμίζουμε την πρόσφατη απόφαση που έλαβε το Δημοτικό Συμβούλιο, μετά από εισήγηση της διοίκησης, για την αποθήκευση CO2 στον Πρίνο:

“Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου για την αποθήκευση είναι αρνητική, εκτός εάν η Ελληνική Κυβέρνηση παρέχει εγγυήσεις:

1. για το κατά πόσο η δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα μπορεί να είναι αποτελεσματική για το κλίμα, δεδομένου ότι η ίδια επιτρέπει στη βιομηχανία να συνεχίσει να καίει μεγάλες ποσότητες ορυκτών καυσίμων,

2. για τη λήψη όλων των απαραίτητων μέτρων προστασίας της ανθρώπινης ζωής και του περιβάλλοντος, πλησίον ενός αστικού κέντρου και μιας νήσου με υψηλή ανάπτυξη του τουρισμού και του πρωτογενή τομέα,

3. για την παροχή σημαντικών αντισταθμιστικών ωφελειών στην τοπική κοινωνία σε ποσοστό επί των εσόδων, σε θέσεις εργασίας, σε έργα περιβαλλοντικού αποτυπώματος,

4. για περισσότερη ενημέρωση στο θέμα των αποτελεσμάτων”.

Τελικά οι μόνες “εγγυήσεις” που προέκυψαν από αυτή την απόφαση, ήταν να προχωρήσει το έργο της αποθήκευσης.

Συνεπώς αυτό που μεγαλοπρεπώς αποδεικνύεται πάντα είναι πως Κεντρική και Τοπική Διοίκηση, αστικές κυβερνήσεις, τοπικοί άρχοντες στις Περιφέρειες και στους Δήμους, Περιφερειάρχες, Δήμαρχοι και λοιπές “αντιπολιτευόμενες” παρατάξεις, “δουλεύουν” με ζέση για να υπηρετούν από τη μία τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα και από την άλλη να παραπλανούν το λαό, για τα συμφέροντα του οποίου “εργάζονται”.

Αποφάσεις σαν αυτή, με τις περίφημες “εγγυήσεις”, αποτελούν προπέτασμα καπνού προκειμένου οι κυβερνήσεις να προχωρούν απρόσκοπτα στο έργο τους, πως να υπηρετούν δηλαδή τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα. 

Θεωρούμε ότι η εναντίωση και ο αγώνας κατά της “επένδυσης”, δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στις δικαιολογημένες ανησυχίες των κατοίκων της περιοχής για τα περιβαλλοντικά ζητήματα, αλλά να επεκτείνεται και στην καταδίκη του “ευαγγελίου” της Ε.Ε., δηλαδή την αμαρτωλή “πράσινη ανάπτυξη”. “Ανάπτυξη” που έφερε το χρηματιστήριο Ενέργειας, τα αποτελέσματα του οποίου βλέπει ο λαός μας στους λογαριασμούς ρεύματος.

Το «ΟΧΙ» της «Λαϊκής Συσπείρωσης» και ο αγώνας της ενάντια στην αποθήκευση του CO2, δεν τσουβαλιάζεται με το όχι του τουριστικού κεφαλαίου της περιοχής, των μεγαλοξενοδόχων, των υποτακτικών τοπικών διοικήσεων με τις ψευτοπαληκαριές και τους λεονταρισμούς.

Είναι ένα μεγάλο «ΝΑΙ» στον αγώνα που πρέπει να συνεχίσουν οι μικροί και μεσαίοι επιχειρηματίες του τουρισμού, οι αυτοαπασχολούμενοι και οι εργαζόμενοι του κλάδου, οι αλιείς όλος ο λαός που ανησυχεί για το περιβάλλον και την υγεία του.

Σε αυτόν τον αγώνα χωράνε και οι σημερινοί εργαζόμενοι των πετρελαίων για να βάλουν φρένο στις απολύσεις και τις διαθεσιμότητες, την ανασφάλεια για το μέλλον.

ΡΩΤΑΜΕ ΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ΠΩΣ ΘΑ ΧΕΙΡΙΣΤΕΙ ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ, ΑΝ ΠΡΟΤΙΘΕΤΑΙ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΝΕΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΠΟΥ ΝΑ ΕΝΑΝΤΙΩΝΕΤΑΙ ΣΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΟΥ ΚΟΛΟΣΣΟΎ ΠΟΥ ΕΚΤΟΣ ΤΩΝ ΆΛΛΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΑΣΙΚΟΥΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΧΤΕΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΠΟΥ ΑΦΑΝΙΖΕΙ ΤΟΝ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΑΚΟ ΛΑΟ”.




Μουσική διαμαρτυρία στον Λιμένα Θάσου κατά της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

2 ημέρες μετά την παρουσία μερίδας πολιτών στο εκθεσιακό κέντρο της Νέας Καρβάλης, με σκοπό να διαμαρτυρηθούν κατά της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο (στο πλαίσιο της Kavala Expo 2025), πραγματοποιήθηκε (το πρωί της Κυριακής 12 Οκτωβρίου 2025) μουσική εκδήλωση διαμαρτυρίας στον Λιμένα Θάσου, με παρουσία του Δημάρχου Θάσου Ελευθερίου Κυριακίδη και του Αντιπεριφερειάρχη Καβάλας Παναγιώτη Αρχοντή.

Η κραυγαλέα απουσία των τοπικών πολιτικών αρχών και των ΜΜΕ της Καβάλας δεν πέρασε απαρατήρητη. Όταν πρόκειται για την υγεία μας, το περιβάλλον μας, τη Θάσο μας, η σιωπή είναι συνενοχή.



Κεντρικοί ομιλητές: Μπάμπης Παπακυριακού & Λάμπρος Σακελλαρίου, μέλη της Συντονιστικής Επιτροπής, έστειλαν ξεκάθαρο μήνυμα:

Όχι στην αποθήκευση CO₂ στον Πρίνο

Όχι στα συμφέροντα και τις “πράσινες” μπίζνες

Όχι στη σπέκουλα πάνω στο περιβάλλον και τις ζωές μας

Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για τις επιπτώσεις;

Εμείς λέμε ΦΤΑΝΕΙ! Η ΘΑΣΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΖΩΟ.

Η φωνή μας δυναμώνει, ο αγώνας μας συνεχίζεται.

Όλοι στον δρόμο. Όλοι ενωμένοι. Όλοι για τη Θάσο!

Ένα μεγάλο ευχαριστώ από καρδιάς στους εθελοντές των Συλλόγων, που με την ανιδιοτελή προσφορά, το μεράκι και την ακούραστη δουλειά τους συνέβαλαν καθοριστικά στην επιτυχία της εκδήλωσης. Χωρίς εσάς, τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο!

Ευχαριστούμε θερμά και το μουσικό σχήμα “Τα Παιδιά της Παράδοσης” για την υπέροχη μουσική τους, που έντυσε τη βραδιά με ήχους αυθεντικούς, παραδοσιακούς και ζωντανούς, αναδεικνύοντας τον πολιτισμό μας.

Όταν η κοινωνία ενώνεται, ο αγώνας αποκτά ψυχή.




Βίντεο για την αποθήκευση CO2 στον Πρίνο παρουσίασε ο όμιλος Energean στην KavalaExpo

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Για μια ακόμη χρονιά ο όμιλος της Energean έδωσε το παρόν στην Kavala Expo (10-13 Οκτωβρίου, Εκθεσιακό Κέντρο «Απόστολος Μαρδύρης») η οποία έκλεισε φέτος τα 31 χρόνια της.

Στο επίκεντρο η θυγατρική EnEarth και το έργο της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CO2) που αναπτύσσεται στον Πρίνο, με τους ανθρώπους της εταιρείας να έχουν την ευκαιρία να ενημερώνουν τους κοινωνικούς εταίρους από το Νομό Καβάλας και την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης καθώς και απλούς πολίτες με έντυπο υλικό, αλλά και να συγκεντρώνουν ερωτήσεις και απόψεις μέσα από σχετικά ερωτηματολόγια.

Μάλιστα, στα εγκαίνια της έκθεσης παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο κοινό ένα επεξηγηματιό βίντεο για την ύψους άνω του 1 δισεκ. ευρώ επένδυση, η οποία σε πλήρη ανάπτυξη θα είναι σε θέση να αποθηκεύει ποσότητες ίσες με το 25% των ετήσιων εκπομπών CO2 της εγχώριας βαριάς βιομηχανίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην καταπολέμηση συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, όπως η υπερθέρμανση του πλανήτη.




Ραγδαία ανάπτυξη στα έργα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα τον τελευταίο χρόνο

Με εντυπωσιακούς ρυθμούς επεκτείνεται παγκοσμίως η αλυσίδα δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CCS), σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Global CCS Institute που δόθηκε στη δημοσιότητα την Πέμπτη 9 Οκτωβρίου.

Μέσα σε μόλις έναν χρόνο, ο αριθμός των εγκαταστάσεων που βρίσκονται σε λειτουργία αυξήθηκε κατά 54%, από 50 σε 77, ενώ τα έργα που βρίσκονται υπό ανάπτυξη σημείωσαν άνοδο σχεδόν 20%, φτάνοντας τα 734 από 628 πέρυσι. Εξίσου εντυπωσιακή είναι και η αύξηση της συνολικής δυναμικότητας των έργων κατά 25%, η οποία πλέον ανέρχεται σε 64 εκατ. τόνους CO₂ ετησίως. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, μέσα στην επόμενη πενταετία η δυναμικότητα των εγκαταστάσεων σε λειτουργία αναμένεται να αγγίξει τους 337 εκατ. τόνους ετησίως.

Λαμβάνοντας υπόψη και τα έργα που θα βρίσκονται τότε σε διάφορα στάδια ανάπτυξης, εκτιμάται ότι μέχρι το 2030 η συνολική ικανότητα δέσμευσης και αποθήκευσης CO₂ θα έχει ξεπεράσει το μισό δισεκατομμύριο τόνους ετησίως.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η αύξηση των έργων αντικατοπτρίζει την επιμονή κυβερνήσεων και επιχειρήσεων στην προώθηση αυτής της κρίσιμης τεχνολογίας, παρά τις γεωπολιτικές προκλήσεις σε ορισμένες περιοχές. Παράλληλα, καταγράφεται σημαντική πρόοδος σε πολιτικό, νομικό και κανονιστικό επίπεδο για την υποστήριξη της τεχνολογίας CCS, γεγονός που ενισχύει την ανάπτυξη εμπορικών έργων που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, υπό κατασκευή ή σχεδιασμό.

Η εφαρμογή υποστηρικτικών πολιτικών, νόμων και κανονισμών συνεχίζει να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την κλιμάκωση των έργων CCS σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι ενισχυμένες πολιτικές δεσμεύσεις που αναγνωρίζουν το δυναμικό μετριασμού των εκπομπών μέσω του CCS και προσφέρουν τρόπους οικονομικής στήριξης, σε συνδυασμό με ευνοϊκά νομικά και κανονιστικά πλαίσια, συμβάλλουν στη διαμόρφωση και διατήρηση μιας ευρείας εμπορικής εφαρμογής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις διασυνοριακές διαστάσεις των έργων, καθώς σε πολλές περιπτώσεις η επιτυχία τους εξαρτάται από πολιτικές και κανονισμούς που θα επιτρέπουν τη μεταφορά του CO₂ πέρα από εθνικά σύνορα.

Η ανάπτυξη της τεχνολογίας CCS αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παγκόσμιας προσπάθειας για αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής, καθώς το διοξείδιο του άνθρακα είναι βασικός παράγοντας του φαινομένου του θερμοκηπίου και της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Παράλληλα, για τις βιομηχανίες όπου οι εκπομπές CO₂ δεν μπορούν να περιοριστούν μέσω αλλαγής καυσίμου, η τεχνολογία CCS προσφέρει λύση μείωσης κόστους, συμμορφούμενη με την αυστηρή περιβαλλοντική νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: energypress.gr




Μια ακόμα ανοιχτή επιστολή από την “Πρωτοβουλία κατά της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο”

Με την παρούσα επιστολή, εμείς, σκεπτόμενοι και ενεργοί πολίτες της Ελλάδας, δημότες Καβάλας, Θάσου και όχι μόνο θέλουμε να δηλώσουμε την κατηγορηματική αντίθεσή μας στη σχεδιαζόμενη αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο, στο θαλάσσιο περιβάλλον μεταξύ της γαλάζιας πολιτείας μας, της Καβάλας και του σμαραγδένιου νησιού μας, της Θάσου.

Με την επιστολή αυτή στεκόμαστε απέναντι στην προβληματική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου που σχεδιάζεται από την εταιρεία Enearth, θυγατρική της κατά βάση ισραηλινών συμφερόντων Energean– αλλά και στις μεθοδεύσεις της κυβέρνησης. Παράλληλα, στηλιτεύουμε τόσο το σχετικό ψήφισμα που ενέκρινε η πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας ως κατώτερο των περιστάσεων και συγκαλυμμένα υποστηρικτικό του έργου αποθήκευσης CO2,

και καταγγέλλουμε το πέπλο σιωπής που έχει πέσει στα τοπικά και πανελλαδικά ΜΜΕ – με ελάχιστες εξαιρέσεις.

Θεωρούμε απαράδεκτο το γεγονός να εγκριθεί ένα έργο που βασίζεται κυρίως στα γεωλογικά, γεωφυσικά δεδομένα που διαθέτει η ίδια η εταιρεία υδρογονανθράκων και όχι κάποιος ανεξάρτητος φορέας, κρατικός ή ιδιωτικός. Ένα έργο που, συν τοις άλλοις, στηρίζεται και στους μηχανισμούς και τις επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία και έχει θέσει το πλαίσιο κατασκευής παρόμοιων έργων εξυπηρετώντας το  «χρηματιστήριο ρύπων». Σημειώνουμε πως η εγγύτητα του αποθηκευτικού χώρου του CO2 σε κατοικημένη περιοχή –Καβάλα, Θάσος, Νέα Πέραμος, Κεραμωτή –  με έντονη τουριστική δραστηριότητα, που αυξάνει τον πληθυσμό κατά εκατοντάδες χιλιάδες τους θερινούς μήνες, παραβιάζει την αρχή της προφύλαξης που προβλέπεται στο ευρωπαϊκό δίκαιο, έτσι ώστε σε περίπτωση διαρροής ή ακόμη χειρότερα στο ενδεχόμενο ενός μεγάλου ατυχήματος ως συνέπεια μιας βίαιης έκρηξης και διαφυγής εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα να θρηνήσουμε έναν απροσδιόριστο αριθμό θυμάτων, πέραν της περιβαλλοντικής καταστροφής που θα επέλθει.

Στο πλαίσιο αυτό, αλγεινή εντύπωση μας προκαλεί η συστηματική υποβάθμιση της αξιολόγησης κινδύνων στη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου, συμπεριλαμβανομένου του κινδύνου ενός μεγάλου σεισμού με απρόβλεπτες συνέπειες. Η προχειρότητα αυτή σε συνδυασμό με την έλλειψη γεωμηχανικής μελέτης για την ανθεκτικότητα του γεωλογικού σχηματισμού αποθήκευσης του CO2 επιτείνει το αίσθημα ανασφάλειας και αβεβαιότητας για το μέλλον όλων των επόμενων γενεών που θα περάσουν από αυτή τη γωνιά του πλανήτη. Όσοι νομίζουν ότι μπορούν σήμερα να αναλάβουν το μέγεθος αυτής της ευθύνης  και του αιώνιου ρίσκου διαπράττουν μέγιστη ύβρη. Πολλώ δε μάλλον που η εταιρεία δε διαθέτει εμπειρία για τέτοια έργα αλλά και η διεθνής εμπειρία σε μακροχρόνια αποθήκευση CO2 είναι εξαιρετικά περιορισμένη

Όσοι προσχηματικά και αστήρικτα επικαλούνται την προστασία του περιβάλλοντος  θέτουν στην πραγματικότητα σε κίνδυνο το φυσικό περιβάλλον της περιοχής μας, με ανομολόγητο και μοναδικό σκοπό το ίδιον κέρδος της εταιρείας και τα οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν για τις μεγάλες βιομηχανίες της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Ποιος θα μας προστατεύσει από μια ατυχηματική ρύπανση που μπορεί να προκύψει κατά τη διαδικασία μεταφοράς, εισπίεσης και στο διηνεκές αποθήκευσης του CO2;

Γιατί δε λαμβάνονται υπόψη, το καθεστώς Natura στον κόλπο της Καβάλας και οι προβλέψεις Seveso από τη στιγμή που θα αξιοποιούνται και οι χερσαίες εγκαταστάσεις της εταιρείας στην Καρβάλη;

Πώς άραγε μπορεί να αποτιμηθεί η καταστροφή της ιχθυοπανίδας των θαλασσών μας και της αλιείας μας;

Ποιος τουρίστας θα θέλει να έρθει με τέτοιες συνθήκες στην Καβάλα και στη Θάσο, που φημίζονται για τις παραλίες τους;

Γιατί η κυβέρνηση έρχεται να επικυρώσει με τη στάση της μια τέτοια καταστροφική για τον τόπο μας «επένδυση» εντελώς αντιδημοκρατικά, παραγκωνίζοντας την τοπική κοινωνία, εξοβελίζοντας από κάθε πλαίσιο διαλόγου εμάς, τους «φτωχούς ιθαγενείς» ως ανάξιους λόγου;

Γιατί αποκρύπτουν το γεγονός πως η αποθήκευση Διοξειδίου του Άνθρακα αποτελεί μια φενάκη με σχεδόν μηδαμινό αποτύπωμα στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης;

Για όλους τους παρακάτω λόγους, συντασσόμαστε με χιλιάδες συμπολίτες μας σε Καβάλα και Θάσο, καταδικάζουμε την επικείμενη «επένδυση» στο ήδη επιβαρυμένο τα μάλα περιβάλλον του τόπου μας και δηλώνουμε ακράδαντα τη θέλησή μας να αγωνιστούμε για τη ματαίωση του έργου με κάθε νόμιμο μέσο.




Περιφερειακό Συμβούλιο ΑΜΘ: Συζήτηση για την αποθήκη CO2 στον Πρίνο, χωρίς να ληφθεί απόφαση

Συνεδρίασε το απόγευμα της Δευτέρας 29 Σεπτεμβρίου 2025 το Περιφερειακό Συμβούλιο ΑΜΘ, με βασικότερο (αν και όχι μοναδικό) θέμα συζήτησης την ενημέρωση των συμβούλων γύρω από το ζήτημα της υπό αδειοδότηση αποθήκης διοξειδίου άνθρακα στο υπόγειο κοίτασμα του Πρίνου.

Το παρόν στην συνεδρίαση έδωσαν (μεταξύ άλλων) ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αρμόδιος για θέματα ενέργειας Νίκος Τσάφος και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αριστοφάνης Στεφάτος, καθώς επίσης και μέλη της “Πρωτοβουλίας κατά της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο” συνοδευόμενα από τον δήμαρχο Θάσου Λευτέρη Κυριακίδη και τον τεχνικό σύμβουλο του δήμου Θάσου (και καθηγητή του ΔΠΘ) Λάζαρο Βασιλειάδη.

Όπως αναμενόταν, δεν ελήφθη κάποια απόφαση μετά το πέρας της (διάρκειας περίπου 3 ωρών) συζήτησης, αλλά ούτε και εγκρίθηκε κάποιο ψήφισμα. Οι εκπρόσωποι της ΕΔΕΥΕΠ μίλησαν υπέρ της αναγκαιότητας του έργου, ενώ ο κ. Τσάφος μοίρασε υποσχέσεις για ανταποδοτικά οφέλη. Από την άλλη, τόσο τα μέλη της πρωτοβουλίας όσο και ο κ. Βασιλειάδης ανέπτυξαν τις δικές τους απόψεις για το όλο έργο, με τον κ. Βασιλειάδη και τον κ. Στεφάτο να “ανταλλάσουν πυρά”.

Από εκεί και πέρα, οι περιφερειακές παρατάξεις κινήθηκαν όπως θα περίμενε κανείς:

  • οι επικεφαλής της “Ανεξάρτητης Ενωτικής Πρωτοβουλίας” και της “Λαϊκής Συσπείρωσης ΑΜΘ” Στέργιος Ηλιόπουλος και Διονύσης Κλάδης ήταν ξακάθαρα αρνητικοί,
  • οι υπόλοιποι περιφερειακοί σύμβουλοι εμφανίστηκαν προβληματισμένοι και με απορίες, ζητώντας περαιτέρω ενημέρωση (ήταν χαρακτηριστική η φράση του περιφερειάρχη Χριστόδουλου Τοψίδη, ο οποίος απευθυνόμενος στους εκπροσώπους της ΕΔΕΥΕΠ είπε πως “αργήσατε”)

Παράλληλα, ο κ. Στεφάτος ανακοίνωσε την πρόθεση δημιουργίας Επιτροπής Παρακολούθησης του έργου που θα στελεχωθεί από εξειδικευμένους επιστήμονες εγνωσμένης αξίας, στελέχη της ΕΔΕΥΕΠ, και εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ κατατέθηκε και πρόταση για έλεγχο των τεχνικών δεδομένων και προβλέψεων της εταιρείας από ανεξάρτητους και έγκυρους επιστημονικούς φορείς πριν την γνωμοδοτική συνεδρίαση της Περιφέρειας.

Η συζήτηση ξεκινάει από το 01:15:00




Πρωτοβουλία ενάντια στην αποθήκευση CO2 στον Πρίνο: “Άλλη μια ‘λαθροχειρία’ στους χάρτες ή (παρα)βιάζοντας τις συνθήκες”

Από την “Πρωτοβουλία ενάντια στην αποθήκευση CO2 στον Πρίνο” εκδόθηκε η παρακάτω ανακοίνωση:

Άλλη μια ‘’λαθροχειρία’’ στους χάρτες των προστατευόμενων περιοχών Naturaκαι Ramsar προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα σχέδια που απεργάζονται οικονομικοί κύκλοι για την περιοχή μας. Δυστυχώς, όσες φορές διαπιστώνουμε “τρύπες’’ και περίεργες ρυθμίσεις σε χάρτες, οι οποίες στερούνται επιστημονικής αλλά ακόμη και λογικής εξήγησης, είναι βέβαιο ότι πρόκειται για τακτοποίηση οικονομικών συμφερόντων. Και επειδή αφορά ρυθμίσεις δημόσιου χώρου και δημόσιας περιουσίας, είναι προφανές ότι γίνονται με την καθοδήγηση πολιτικών προσώπων, κυρίως κυβερνητικών (άραγε ήταν τυχαία η δισυπόστατη παρουσία του κ. Αϊβαλιώτη, ως Γενικού Γραμματέα Ενεργειακών Πόρων και ταυτόχρονα ως μέλους της Διοίκησης της Energean), σε συνεργασία με πρόθυμους της δημόσιας διοίκησης. Σε αντίθεση με όσα ίσχυαν μέχρι χθες για την θαλάσσια περιοχή Natura 2000 Καβάλας-Θάσου, η νέα μελέτη (Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη) που εγκρίθηκε στις 31.07.2025  δημιουργεί  μια ‘’θαλάσσια διώρυγα’’ με αφετηρία τις χερσαίες εγκαταστάσεις της Energeanστη Νέα Καρβάλη και απόληξη με μια διεύρυνση (πλατό) στον Πρίνο όπου σχεδιάζεται το έργο της αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (Σχετικός χάρτης). Η νέα ζώνη ονομάζεται Σύνθετη Περιοχή Καβάλας-Θάσου: Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων Πρίνου (ΖΒΑΦΠ-05) και στην οποία, με τη νέα ρύθμιση,  θα επιτρέπονται ‘’Εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, και συναφείς εγκαταστάσεις (μέτρο 33). Η αποθήκευση CO2 δεν ονοματίζεται, προφανώς εννοείται με την διατύπωση ‘’ και συναφείς εγκαταστάσεις’’Το χωροταξικό αυτό έκτρωμα που όμοιό του δεν έχει υπάρξει πουθενά στον κόσμο και είναι βέβαιο ότι θα κάνει καταγέλαστη τη χώρα μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε κάθε σοβαρό οργανισμό, διχοτομεί τον ενιαίο θαλάσσιο χώρο και ακυρώνει την ελεύθερη κίνηση της ιχθυοπανίδας (ίσως χρειαστούν φωτεινοί σηματοδότες για τη ρύθμιση της κίνησης).

Δημιουργείται επίσης ανατολικά της Νέας Καρβάλης και ανατολικά των εγκαταστάσεων της ΣΙΓΜΑ, σε περιοχή που ανήκει στο Εθνικό Πάρκο Ανατολικής Μακεδονίας -Θράκης ως μέρος του Δέλτα Νέστου, ένας θύλακας με τον χαρακτηρισμό ΖΒΔΦΠ-29 όπου επιτρέπονται οι δράσεις του ως άνω μέτρου 33 καθώς και οι δράσεις του μέτρου 26.11- Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες-Λειτουργία και συντήρηση υφιστάμενων. Είναι προφανές ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση εξυπηρετεί όλα όσα γενικά και αόριστα διατυπώνονται είτε στις μελέτες είτε σε δηλώσεις παραγόντων, για τη δημιουργία λιμενικών διευκολύνσεων στις εγκαταστάσεις της ΣΙΓΜΑ στη Νέα Καρβάλη (βλέπε νέα Ρεβυθούσα για αποθήκευση υγροποιημένου CO2).

Είναι προφανές ότι η νέα ρύθμιση, ευνοϊκή για το έργο της αποθήκευσης, δεν μπορεί να αποτελεί νομικό έρεισμα για την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που αξιολογείται ήδη από το αρμόδιο Υπουργείο με βάση τα δεδομένα που ίσχυαν πριν. Απαιτείται άλλωστε και η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος. Το γεγονός όμως της αλλαγής του καθεστώτος Natura 2000 στην επίμαχη περιοχή είναι δήλωση παραδοχής ότι η ΜΠΕ έπασχε εξ’ αρχής και αποδεικνύει πόσο δίκαιο είχαμε όλο αυτό το διάστημα που λέγαμε ότι η ύπαρξη της προστατευόμενης περιοχής είναι λόγος ακύρωσης της ΜΠΕ. Στη νέα ΕΠΜ δεν γίνεται καμία αναφορά στην ιχθυοπανίδα του κόλπου που εκτείνεται σε 75.686 ha, περιλαμβάνει το θαλάσσιο κανάλι Θάσου και τον κόλπο της Καβάλας και φιλοξενεί ένα από τα μεγαλύτερα αλιευτικά πεδία της χώρας.

Επειδή όπως φαίνεται ο αγώνας ορισμένων (η αλήθεια όχι λίγων) πρόθυμων ταγών της τοπικής κοινωνίας για τα αντισταθμιστικά οφέλη από το έργο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο έχει ήδη ατονήσει, αν δεν έχει εγκαταλειφθεί, καιρός είναι να δουν το τί πραγματικά και με ποιόν τρόπο σχεδιάζεται για την περιοχή και να αντιδράσουν όπως έπραξαν οι πριν από αυτούς για παρόμοια καταστροφικά έργα.

Η επιστολή μας αυτή ας αποτελέσει αφορμή για αφύπνιση όλης της κοινωνίας και συντονισμένη δράση, απέναντι στη ‘’λαθροχειρία των χαρτών’’, πράξη εχθρική που προσβάλει τη νοημοσύνη μας.

Με πράσινο χρώμα στο χάρτη είναι η νέα θαλάσσια διώρυγα Καρβάλης-Πρίνου.



Πρωτοβουλία ενάντια στην αποθήκευση CO2 στον Πρίνο: Κριτική στον δήμο Καβάλας για τα περί “ανταποδοτικών μέτρων”

Οι παρατάξεις στο Δήμο Καβάλας ‘’Σύγχρονος Δήμος’’, ‘’Έργο τώρα’’ και ‘’Ο Τόπος της Ζωής μας’’ καθώς και ο λαλίστατος πρώην Δήμαρχος κ. Σιμιτσής (όταν έλεγε πρόσφατα ότι κάτι άρχισε να κινείται στον αναπτυξιακό οργανισμό του Δήμου Καβάλας του οποίου προΐσταται μάλλον την αποθήκη CO2 θα εννοούσε) έσπευσαν να ζητήσουν από το Ελληνικό Κράτος, εγγυήσεις για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του περιβάλλοντος και την παροχή σημαντικών αντισταθμιστικών ωφελειών στην τοπική κοινωνία σε ποσοστό επί των εσόδων από την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. Ιδού η λανθάνουσα γλώσσα, ιδού και η υποκρισία: Τα αντισταθμιστικά οφέλη θέτουν ως προϋπόθεση την παραδοχή ότι θα υπάρξουν κοινωνικές, οικονομικές, αναπτυξιακές, περιβαλλοντικές, πολιτιστικές, ή άλλου χαρακτήρα αρνητικές επιπτώσεις από το έργο και καθορίζονται ως αντιστάθμισμα. Εάν η ‘’επένδυση’’ είναι τόσο σπουδαία για την τοπική κοινωνία και τα οφέλη αυταπόδεικτα, προς τι τότε η αναζήτηση αντισταθμιστικών;

Ας δούμε όμως από ποιο κράτος επιδιώκονται εγγυήσεις και από ποια εταιρία αντισταθμιστικά οφέλη. Το κράτος πριν ένα χρόνο, με την αποικιοκρατικού χαρακτήρα σύμβαση (Νόμος 5115/2024 – ΦΕΚ 98/Α/1-7-2024, Σύμβαση περί εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη θαλάσσια περιοχή του Θρακικού Πελάγους μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της «ENERGEAN OIL ANGAS) κυριολεκτικά υποτάχθηκε στην εταιρία με όρους που θυμίζουν μνημόνια:

1.     Το Ελληνικό Δημόσιο παρείχε εγγύηση κατά 90% σε δάνειο ύψους 90.500.000 Ευρώ που πήρε η Energean από ξένη τράπεζα και επιπλέον κάλυψε ομολογιακό δάνειο εκδόσεως της εταιρίας, ύψους 9.500.000 Ευρώ, με σκοπό, μεταξύ άλλων, α) Την πλήρη και ορθολογική εκμετάλλευση των υπαρχόντων αποθεμάτων πετρελαίου, κυρίως την ανάπτυξη και εκμετάλλευση του κοιτάσματος ‘’ΕΨΙΛΟΝ’’ β) Τη διατήρηση και ενίσχυση της απασχόλησης και της τοπικής οικονομίας της περιοχής.

2.     Το Ελληνικό Δημόσιο ανέλαβε τις δαπάνες συντήρησης και φύλαξης της Υπόγειας Αποθήκης Φυσικού Αερίου «Νότια Καβάλα» με ετήσιο κόστος (350.000 Ευρώ), πλέον ΦΠΑ.

3.     H Energean θα καταβάλλει ετησίως ως στρεμματική αποζημίωση τα ‘’αστρονομικά ποσά’’ (α) πενήντα (50) ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο για κάθε ερευνητική υποπεριοχή και (β) διακόσια (200) ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο για κάθε υποπεριοχή εκμετάλλευσης της Περιοχής Πρίνου.

4.     Η Energean υποχρεούται στην καταβολή μεριδίου για το Δημόσιο (Royalties του κ. Σιμιτσή) ΜΗΔΕΝ (0) % για ύψος μέσης ημερήσιας παραγωγής πετρελαίου μέχρι 2.250 βαρέλια(άριστη μεθόδευση θα λέγαμε).

5.     Η Energean απαλλάσσεται από την προβλεπόμενη προκαταβολή φόρου εισοδήματος.

6.     Η Energean δικαιούται όπως, με απαλλοτρίωση  ή με απ’ ευθείας σύμβαση, αποκτά ή μισθώνει, ακίνητα, κινητά πράγματα και εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, με σκοπό να προβαίνει σε γεωτρήσεις, ανεγείρει, κατασκευάζει, χρησιμοποιεί και λειτουργεί εργοστάσια, θαλάσσιες και επίγειες εγκαταστάσεις, αποθηκευτικούς χώρους, εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, γραμμές υψηλής τάσης, αγωγούς πάσης φύσεως, εξέδρες, λιμενικές εγκαταστάσεις και γενικά κάθε είδους κύριες και βοηθητικές εγκαταστάσεις και έργα ή εργασίες, οι οποίες απαιτούνται ή ενδείκνυται για τις Εργασίες Πετρελαίου ή είναι σχετικές με αυτές.

Το Ελληνικό Δημόσιο αναλαμβάνει να θέσει στη διάθεση της εταιρίας, χωρίς οιαδήποτε για την εταιρία επιβάρυνση, όλα τα εδάφη, υπόγεια και επιφανειακά νερά, λατομεία, εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων που ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο, υπό τον όρο ότι αυτά είναι αναγκαία, για την εκτέλεση των Εργασιών.

Η κτήση ακινήτων που είναι αναγκαία κατά την κρίση της εταιρίας για τη διεξαγωγή των Εργασιών Πετρελαίου, θα πραγματοποιείται με απ’ ευθείας σύμβαση με του ιδιοκτήτες. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί σύμβαση, όλα τα εν λόγω ακίνητα, εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, υπόγεια ή επιφανειακά ύδατα και δουλειές, θα υπόκεινται σε αναγκαστική απαλλοτρίωση.

Φαίνεται πως δεν αρκούσαν τα παραπάνω. Ο γενικός γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος ήταν ταυτόχρονα και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Energean, υπηρετώντας τον διπλό ρόλο του ελεγκτή και του ελεγχόμενου (δύο σε ένα), προφανώς και της προώθησης του έργου της αποθήκευσης CO2.

Λογικά κάποιος θα νομίζει ότι εξαντλήθηκαν όλα τα όρια των εξυπηρετήσεων….. Κι όμως ΟΧΙ! Υπάρχει ειδικό άρθρο στην ανωτέρω σύμβαση που περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τις περιπτώσεις ανωτέρας βίας που όταν συντρέχουν δεν θεωρείται παράβαση της Σύμβασης και δεν αποτελεί βάση για την έγερση αξιώσεων ή απαιτήσεων σε περίπτωση αδυναμίας ή καθυστέρησης κατά την εκτέλεση οποιασδήποτε από τις συμβατικές υποχρεώσεις: Ο όρος «Ανωτέρα Βία» περιλαμβάνει, θεομηνίες, επιδημίες, σεισμούς, πυρκαγιές, πλημμύρες, εκρήξεις, απεργίες, ανταπεργίες, πολέμους και εμπόλεμη κατάσταση, επαναστάσειςκοινωνικές αναταραχέςεξεγέρσειςστάσεις και πράξεις της κυβέρνησης της Ελλάδας ή οποιοσδήποτε αλλοδαπής κυβέρνησης.

Και καλά οι θεομηνίες, οι σεισμοί (εδώ τους επικαλούνται ως πιθανούς, στην περίπτωση της αποθήκης CO2στον Πρίνο διατείνονται ότι κίνδυνος σεισμού δεν υφίσταται!) Αλλά αναρωτιέται κανείς ποιοι λόγοι επέβαλαν τα περί επαναστάσεων, στάσεων, εξεγέρσεων, ή στάσεων και πράξεων της Κυβέρνησης της Ελλάδας (…..προφανώς κάποιας που δεν θα υποτάσσεται απόλυτα στις ορέξεις της εταιρείας….); Ερωτώνται οι δημοτικοί σύμβουλοι  αλλά και όσοι με τον άλφα ή βήτα τρόπο είτε απευθείας είτε δια της πλαγίας οδού λένε ναι στη επένδυση, μπορεί αυτό το ελληνικό κράτος να εγγυηθεί την ασφαλή λειτουργία της αποθήκης; Μπορεί αυτό το ελληνικό κράτος να επιβάλλει στην εταιρία να δεχθεί τα όποια αντισταθμιστικά οφέλη ζητήσει η τοπική κοινωνία ενώ το ίδιο αποδέχθηκε τέτοιους  επαχθείς όρους; Η απάντηση είναι προφανής. Η εταιρία, ήδη με την μονομερή διακοπή της παραγωγής υδρογονανθράκων από τα κοιτάσματα του Πρίνου παραβίασε τον βασικό όρο της συμφωνίας χωρίς να υπάρχει η παραμικρή αντίδραση από το κράτος.

Πρέπει να αναλογιστούμε ακόμη ότι η Energean,  μαζί με την ΄΄αδελφή’’ εταιρία λιπασμάτων- δύο από τις τέσσερις μονάδες SEVESO στα ανατολικά της Καβάλας-μετέτρεψαν εκτάσεις που στο Π.Δ. των Ζ.Ο.Ε. του 1989 είναι χαρακτηρισμένες ως ζώνες μονωτικού πρασίνου (δάσος) σε αποθήκη σιδηρικών και σωληνώσεων η πρώτη και σε φωτοβολταϊκά πάρκα η δεύτερη. Ο έλεγχος της νομιμότητας των παραπάνω ενεργειών είναι υποχρέωση του Δήμου Καβάλας, στα διοικητικά όρια του οποίου δραστηριοποιούνται οι παραπάνω εταιρίες. Ποια αντισταθμιστικά οφέλη εισπράττει η τοπική κοινωνία από την ρύπανση και από την αδιαμφισβήτητη απειλή  που υφίσταται από τις δύο μονάδες SEVESO;

Φτάνει πια η υποκρισία.




Podcast “Η Επέλαση των Βαρβάρων”, ΕΠ 95 – Δημοτικά Συμβούλια για την αποθήκευση CO2 – Ένας πρώτος απολογισμός

2 διαφορετικές συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου Καβάλας,

ένα κοινό θέμα (η αποθήκευση CO2 στον Πρίνο),

κάπου 10 ώρες συζήτησης…

αλήθεια, πώς εξέλαβαν την όλη φάση οι “Βάρβαροι”;