Υπό πλήρη έλεγχο τέθηκε, το πρωί της Δευτέρας, η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε περί τις 9 το βράδυ της Κυριακής 10 Σεπτεμβρίου 2023 σε ορεινή δύσβατη περιοχή σε μεγάλο υψόμετρο στο Παγγαίο Όρος (μεταξύ Πρώτης και Ροδολίβους).

Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο δήμος Αμφίπολης, “επιτόπου παραμένουν επίγειες δυνάμεις πυροσβεστών οι οποίες με σκαπτικά εργαλεία επιχειρούν την πλήρη κατάσβεση. Πρόκειται για περιοχή βραχώδης και απόκρημνη με χαμηλή βλάστηση. Επίσης από τις πρώτες πρωινές ώρες συνδράμουν στη πυρόσβεση και εναέρια μέσα.”

Πυρκαγιά ξέσπασε λίγο πριν από τις 10 το βράδυ της Κυριακής 10 Σεπτεμβρίου 2023 σε δασική περιοχή στην κορυφογραμμή του Παγγαίου όρους μεταξύ Πρώτης και Ροδολίβου. Στο σημείο έχουν σπεύσει δυνάμεις από το πυροσβεστικό κλιμάκιο Ροδολίβους και την Πυροσβεστική Υπηρεσία Σερρών, ενώ η φωτιά είναι ορατή ακόμα από τις Κρηνίδες.

[embedfb https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid035ZcaHfWu7GhKUd7xkSgHYYjPehznCHdwjYVYu3pVBQFdjqbcgaTGPTALy3R5MqFPl&id=100009797851260]

Παρά το γεγονός πως, σύμφωνα με εκτιμήσεις που είχε κάνει πριν από 2 μήνες η Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς (ΔΟΕΠΕΛ), η συνολική παραγωγή των τριών βασικών ελληνικών επιτραπέζιων ποικιλιών (Αμφίσσης, Καλαμάτα, Χαλκιδική) επρόκειτο να ανέλθει στους 445 χιλιάδες τόνους,

νεότερα δεδομένα που βγαίνουν στη δημοσιότητα αφενός χαρακτηρίζουν αυτές τις εκτιμήσεις ως εξαιρετικά υπερβάλλουσες, αφετέρου κάνουν λόγο για τεράστια προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος της ελαιοπαραγωγής.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το πόρισμα του καθηγητή Δενδροκομίας του ΑΠΘ Αθανάσιου Μολασιώτη, το οποίο εκπρόσωποι 13 συλλογικών και συνεταιριστικών φορέων ελαιοκαλλιεργητών θέτουν υπόψη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με επιστολή τους στον υπουργό Λευτέρη Αυγενάκη, η ακαρπία στις ελιές τη φετινή καλλιεργητική περίοδο στην Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής ξεπερνάει το 90% (εκτιμήσεις που αφορούν το Παγγαίο, όπου και καλλιεργείται η ίδια ποικιλία, κάνουν λόγο για ακαρπία που ξεπερνάει το 80% – με απλά λόγια, παρόμοια κατάσταση)

Οι φορείς ζητούν με την επιστολή τους τη στήριξη και ενίσχυση των ελαιοκαλλιεργητών της Π.Ε. Χαλκιδικής «ως ένδειξη ενδιαφέροντος για την επιβίωση της ίδιας της ελαιοκαλλιέργειας», ενώ υπογραμμίζουν ότι οι οικονομικές συνέπειες της ακαρπίας, έχουν και κοινωνικές προεκτάσεις στον νομό.

Οι ασυνήθιστα αυξημένες θερμοκρασίες, που επικράτησαν στην περιοχή της Χαλκιδικής από τον Οκτώβριο έως και τον Δεκέμβριο του 2022, αλλά και τον Ιανουάριο του 2023, όπως σημειώνεται, «επηρέασαν σε μη αναστρέψιμο βαθμό το στάδιο επαγωγής των οφθαλμών και των ενδοοφθαλμικών μορφολογικών μεταβολών των ελαιόδεντρων, με αποτέλεσμα τη μη διαφοροποίηση ή τη μερική διαφοροποίηση, των ανθοφόρων οφθαλμών ανεξάρτητα από τις θερμοκρασίες, που επικράτησαν στη συνέχεια».

Η κύρια ποικιλία ελιάς που καλλιεργείται στη Χαλκιδική η «Χονδρολιά Χαλκιδικής» και η «Χαλκιδικής», σύμφωνα με τη βιβλιογραφία απαιτεί έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες για 900 τουλάχιστον ώρες κάτω των 7,2⁰C κατά τη χειμερινή περίοδο, ώστε να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του δένδρου σε ψύχος.

Τα συμπεράσματα της μελέτης επιπτώσεων

Μερικά από τα πιο σημαντικά ευρήματα που προκύπτουν από αυτή τη μελέτη των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις παραγωγικές περιοχές ελαιοκαλλιέργειας της Χαλκιδικής είναι:

-Η θερμοκρασία δείχνει τη χαρακτηριστική μεσογειακή κατανομή. Οι μέγιστες θερμοκρασίες παρατηρούνται το καλοκαίρι ενώ οι ελάχιστες θερμοκρασίες παρατηρούνται το χειμώνα. Παρατηρείται n αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 1.5-2 οC σύμφωνα με το κλιματικό σενάριο RCP4.5. Η αντίστοιχη αύξηση για το κλιματικό σενάριο RCP8.5 είναι περίπου 3oC.

Υπάρχει μεταβολή του βροχομετρικού καθεστώτος στη περιοχή της Χαλκιδικής, με τις πιο ηπειρωτικές περιοχές να υφίστανται τις μεγαλύτερες μεταβολές.

-Οι ανάγκες σε νερό για την ελαιοκαλλιέργεια στη Χαλκιδική είναι σημαντικές. Οι κύριες περιοχές ελαιοκαλλιέργιας βρίσκονται στις πιο ξηροθερμικές περιοχές της Χαλκιδικής με τις απαιτήσεις για άρδευση να είναι μεγάλες.

-Μη αρδευόμενες καλλιέργειες ελιάς δεν θα μπορούν να διατηρηθούν στην περιοχή της Χαλκιδικής.

-Η μείωση της βροχόπτωσης σε πιο βόρειες και ηπειρωτικές περιοχές θα έχει ως πιθανό αποτέλεσμα να μειώσει τα αποθέματα νερού στην περιοχή άρα και τις αρδευτική ικανότητα της κάθε περιοχής.

-Όλο και πιο συχνά, οι ελαιοκαλλιέργειες θα βρίσκονται σε συνθήκες θερμικού stress, γεγονός που θα έχει αρνητική συνέπεια στην ποιότητα του καρπού.

-Η αύξηση της θερμοκρασίας, ειδικότερα τη χειμερινή περίοδο, φαίνεται να επηρεάζει την έκπτυξη των ανθοφόρων οφθαλμών. Τη χειμερινή περίοδο όλο και λιγότερες ημέρες θα έχουν χαμηλές θερμοκρασίες, αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να μην είναι να δυνατό να συλλεχθούν οι απαραίτητες βαθμομονάδες ψύχους για την διακοπή του λήθαργου και την ανθοφορία της ελιάς.

-Η μειωμένη ανθοφορία θα έχει ως αποτέλεσμα την μείωση του αριθμού των ελιών ανά δέντρο αλλά και της ποιότητας του λαδιού.

-Οι αθροιστικές βαθμομονάδες που επιδρούν στην εμφάνιση των εχθρών της ελιάς, και ειδικότερα του πυρηνοτρύτη, φαίνεται ότι θα αυξηθούν.

-Η ποιότητα της φυτικής παραγωγής θα αλλάξει σημαντικά κατά τους κύριους εαρινούς και καλοκαιρινούς μήνες.

 «Όλοι οι προαναφερόμενοι παράγοντες συμβάλλουν σε λιγότερο παραγωγικές συγκομιδές και πολύ μικρότερος οικονομικό κέρδος», τονίζεται στην μελέτη επιπτώσεων.

Τεράστιες καταστροφές στις ελιές του Έβρου από τη φωτιά

Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ήρθαν και οι μεγάλες φωτιές στον νομό Έβρου για να δώσουν το τελειωτικό χτύπημα στην παραγωγή ελιάς στην περιφέρεια ΑΜΘ.

Τις μεγαλύτερες ζημιές υπέστη ο ελαιώνας της Μάκρης, όπου σύμφωνα με πρόχειρες εκτιμήσεις μια έκταση με την μοναδική ποικιλία της ελιάς Μάκρης, τουλάχιστον 2 χιλιόμετρα ύψους και 9 χιλιόμετρα πλάτους έγινε καμένη γη. 

«Όλο το βουνό κάηκε. Μαζεύουμε στάχτες από το ελαιοτριβείο» περιγράφει στο agronews.gr η Βάλια Κελίδου, του ξακουστού και πολυβραβευμένου ελαιοτριβείου Κύκλωπα. Η φωτιά την προηγούμενη ημέρα σταμάτησε 100 μέτρα από το ελαιοτριβείο και έφτασε δυο βήματα από τα υπεραιωνόβια δέντρα που στολίζουν την Μάκρη. «Θα είχε καεί αν κατέβαινε ως τη θάλασσα η πυρκαγιά» συνεχίζει την περιγραφή της η κ. Κελίδου, που μαζί με τους συντοπίτες της και τις δυνάμεις της πυροσβεστικής κατάφεραν να εμποδίσουν το πέρασμα της πυρκαγιάς μέσα από τα αρχαία δέντρα και τα σπίτια της περιοχής, δίπλα από το σπήλαιο του ομηρικού Κύκλωπα.

«Ανοίξαμε όλες τις γεωτρήσεις μας, επί τρεις ημέρες παλεύαμε με τις φλόγες» συνεχίζει η ίδια, αναφέροντας πως ακόμα δεν υπάρχει εικόνα για το μέγεθος της καταστροφής στα ελαιόδεντρα, χωρίς να αποκλείει την εξέλιξη πως σε μια χρονιά που ούτως ή άλλως δεν υπήρχε καρπός στα δέντρα, τώρα δεν θα υπάρχει τίποτα. «Ακόμα η γη καίει, δεν μπορούμε να πάμε να δούμε» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Πρόκειται για μια τεράστια καταστροφή σε κάθε επίπεδο, περιβαλλοντική, οικονομική, μια πραγματική ανθρώπινη τραγωδία που γίνεται εύκολα αντιληπτή και από τις εξαντλημένες φωνές συνομιλητών της Agrenda, φιλόδοξων και δραστήριων παραγωγών οι οποίοι έχουν στο ιστορικό τους σημαντικές εγχώριες και διεθνείς βραβεύσεις για τα ελαιόλαδα τους.

Στον λόφο Κώνο, ακριβώς πάνω από την Εγνατία Οδό και το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, δεν έμεινε κομμάτι γης πάνω από το οποίο να μην πέρασαν οι φλόγες. Ανάμεσα στους ελαιώνες, μηχανήματα, αποθήκες και τα όνειρα, συντετριμμένων τώρα παραγωγών.

 «Όταν ακούσαμε ότι εκκενώνεται το νοσοκομείο, δεν το πιστεύαμε πως η φωτιά είναι τόσο κοντά. Μέσα σε ώρες, ακαριαία έφτασε στη Μάκρη, 4 χιλιόμετρα παραπέρα» αναφέρει η κ. Κελίδου. Την στιγμή της επικοινωνίας, το πρωί της Τετάρτης 23 Αυγούστου, το μέτωπο είχε φτάσει στο διπλανό χωριό, τη Δικέλλα, ένα εξίσου σημαντικό κέντρο παραγωγής ελαιολάδου Μάκρης. Κανένας δεν γνωρίζει αν τελικά οι ελιές γλίτωσαν και σε τι βαθμό, πόσο σύντομα θα «ξαναπετάξουν» και πόσος χρόνος θα χρειαστεί ώσπου να βρουν οι έμπειροι ελαιοπαραγωγοί της περιοχής ξανά πατήματα στις αγορές που με κόπο άνοιξαν.

Πηγές: AΠΕ-ΜΠΕ – agronews.gr

Μια κίνηση που βρισκόταν εδώ και μερικές μέρες στα σκαριά παίρνει, πλέον, σάρκα και οστά μετά την απόφαση που έλαβε το Συντονιστικό Όργανo των Επιτροπών Αγροτών Παγγαίου για την έναρξη κινητοποιήσεων.

Ο πρώτος “στόχος” των κινητοποιήσεων, σύμφωνα με το δελτίο τύπου που εξέδωσε το Συντονιστικό Όργανο, θα είναι το κτίριο της Αντιπεριφέρειας Καβάλας, στο οποίο και θα μεταβούν στις 11 το πρωί της Πέμπτης 27 Ιανουαρίου 2022 προκειμένου να καταθέσουν τα αιτήματά τους.

Η ανακοίνωση του Συντονιστικού Οργάνου αναφέρει τα εξής:

Σήμερα Τρίτη 25 Ιανουαρίου 2022 και μετά από διεργασίες των τελευταίων 20 ημερών οι αγρότες του Δήμου Παγγαίου αποφάσισαν την κινητοποίηση τους την Πέμπτη 27 Ιανουαρίου στην Νομαρχία Καβάλας για να καταθέσουν τα αιτήματα τους, που συναποφασίστηκαν μέσα από τις αγροτικές επιτροπές και τις γενικές συνελεύσεις.

Τα προβλήματα μας είναι διαχρονικά πολλά και επηρεάζουν το αγροτικό μας εισόδημα.

Είμαστε αποφασισμένοι να κλιμακώσουμε το αγώνα μας μέχρι την επίλυση όλων των προβλημάτων μας. Δεν θα γίνουμε κολίγοι στον τόπο μας…

Επιβεβαιώθηκαν οι καιρικές προβλέψεις που έκαναν λόγο για απότομη αλλαγή του σκηνικού του καιρού από το πρωί της Δευτέρας 19 Απριλίου 2021. Το απόγευμα οι ουρανοί άνοιξαν, με τη βροχή και το χαλάζι να καλύπτουν πολύ σύντομα τους δρόμους της Καβάλας! Μάλιστα δεν έλειψαν και οι κλήσεις στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Καβάλας για απάντληση υδάτων μέσα από σπίτια!

Χαλάζι όμως έπεσε, λίγη ώρα νωρίτερα, και σε περιοχές του δήμου Παγγαίου -όπως το Χρυσόκαστρο και η Κάρυανη.

Ένας 54χρονος άνδρας, κάτοικος Χορτοκοπίου Παγγαίου, βρήκε τραγικό θάνατο το πρωί του Σαββάτου 9 Ιανουαρίου 2021 ενώ είχε πάει για κυνήγι αγριογούρουνου στην ευρύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής, ο άτυχος άνδρας επιχείρησε να πυροβολήσει αλλά έχασε την ισορροπία του (άλλοι κάνουν λόγο για εμπλοκή και εκπυρσοκρότηση) και, κάτω από άγνωστες συνθήκες, αυτοπυροβολήθηκε -με αποτέλεσμα να τραυματιστεί θανάσιμα. Το σενάριο αυτό συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες, αν και κάποιοι αφήνουν υπόνοιες περί παθολογικών αιτίων που οδήγησαν στον θάνατο του άτυχου κυνηγού.

Από μια πρωτοβουλία πολιτών με την επωνυμία “Ομάδα Αγροτών Παγγαίου” λάβαμε την παρακάτω επιστολή:

Για ακόμη μία χρονιά ο Αγροτικός κλάδος του Νομού Καβάλας δέχεται ένα πλήγμα συνεχίζοντας την καταστροφική συνέχεια του 2018 και 2019.Συγκεκριμένα οι σταφυλοπαραγωγοί του Νομού Καβάλας και συγκεκριμένα του δήμου Παγγαίου δέχτηκαν για ακόμη μία χρονιά οικονομική καταστροφή αυτή τη φορά λόγω εξωγενούς παράγοντα που λέγεται covid 19

Και ενώ η χρονιά κύλησε σχετικά άψογα όσο αφορά τις κλιματικές συνθήκες οι οποίες πρόσφεραν ένα ποιοτικό σταφύλι σε όλες τις ποικιλίες και δεν υπήρξαν προβλήματα με ασθένειες η κατάσταση με τον covid 19 δημιούργησε μία ευμετάβλητη κατάσταση στις εξαγωγές αλλά και στις πωλήσεις εντός των συνόρων του προϊόντος με αποτέλεσμα εξαιτίας της αβεβαιότητας να υπάρξουν πολλά προβλήματα στους παραγωγούς όσο αφορά την προώθηση του προϊόντος και τη διάθεση του αναγκάζοντάς τους να πουλήσουν το προϊόν σε πολύ χαμηλές τιμές η και ακόμα να μην καταφέρουν να πουλήσουν τα σταφύλια διότι οι έμποροι,τοπικοί και μη δεν αγόραζαν σταφύλια καθώς οι αγορές λόγο του covid 19 η με πρόσχημα την ύπαρξη του είχαν (?) μειωμένο αγοραστικό ενδιαφέρον.

Σε πολλές των περιπτώσεων οι έμποροι εκμεταλλεύτηκαν αυτή την κατάσταση και αγόρασαν προϊόντα σε πάρα πολύ χαμηλές τιμές εκμεταλλευόμενοι και την οικονομική δυστυχία των παραγωγών ενώ σε άλλες περιπτώσεις με πρόσχημα την αβεβαιότητα προώθησης του προϊόντος άφησαν μισό άκοπα αμπέλια κρεμώντας έτσι τους παραγωγούς.

Τα φετινά προβλήματα ήρθαν να επισκιαστούν και από τις βροχοπτώσεις του Οκτωβρίου που δημιούργησαν προβλήματα σε Σουλτανίνες και προστέθηκαν στον φαύλο κύκλο του ΕΛΓΑ ο οποίος έχει γυρίσει την πλάτη του στους αγρότες βάζοντας πέρσι χαμηλά ποσοστά στις ζημιές από βροχοπτώσεις, χωρίς να έχει εκδώσει ακόμα τις ενστάσεις για τα περσινά πορίσματα των ζημιών από τις βροχοπτώσεις, χωρίς να έχει εξοφλήσει αντιχαλαζικά προγράμματα και χωρίς ακόμα να έχει εκδώσει νεότερο αντιχαλαζικό πρόγραμμα.

Ζητάμε και επιβάλλεται  οι πολιτικοί φορείς να πιέσουν και να διεκδικήσουν για τον νομό μας την ΕΚΤΑΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ η ένταξη στον κανονα ”de minimis” τόσο για τα Σταφύλια όσο και τις Ελιές τύπου Χαλκιδικής.Εαν θέλετε ο πρωτογενής τομέας να συνεχίσει να παράγει και ταυτόχρονα να είναι κινητήριος μοχλός της τοπικής οικονομίας στηρίξτε τον ουσιαστικά κι όχι με χτυπήματα στην πλάτη του Καβαλιωτη Αγροτη και με κερασμένους καφέδες στα καφενεία.

Σε αντίθεση με τις καιρικές συνθήκες της προηγούμενης χρονιάς, φέτος η Χειμερινή Συνάντηση που διοργάνωσε ο ΕΟΣ Καβάλας και ο ΣΧΟ Καβάλας, είχε άρωμα και θερμοκρασίες άνοιξης. Ως εκ τούτου, η παρουσία χιονιού ήταν ελάχιστη για την εποχή και στα σημεία που θα μπορούσε να στηθεί κάποια ορειβατική διαδρομή, έως και επικίνδυνα. Όμως, επειδή το βουνό καλούμαστε να το χαιρόμαστε όπως μας δίνετε, διοργανώθηκε μια πεζοπορία από το μονοπάτι της Μεσορόπης μέχρι το καταφύγιο του ΕΟΣ Καβάλας, ενώ μια μικρή ομάδα τριών ατόμων, έκανε ”επιθεώρηση” στις κορυφές του βουνού πετώντας και τον καθιερωμένο αετό. Έτσι, έπεσε η αυλαία του φετινού χειμώνα για το Παγγαίο και οι κρόκοι που σιγά σιγά έβγαιναν μέσα από το χιόνι,  έμοιαζαν με ένα πρελούδιο για μια βιαστική άνοιξη. Οι ορειβάτες των δύο συλλόγων, θα περιμένουν καρτερικά τα πρώτα χιόνια της νέας χρόνιας, μέχρι τότε, σας καλούν να συμμετέχετε σε επόμενες κοινές δράσεις των δύο συλλόγων.