γράφει ο Κώστας Παπακοσμάς, ιστορικός-δημοσιογράφος

Αποφράδα ημέρα η σημερινή πριν 51 χρόνια, η Κύπρος προσβάλλονταν από τις τουρκικές δυνάμεις, η εισβολή στα βόρεια του νησιού σήμαινε πόλεμο. Είχε προηγηθεί το προδοτικό πραξικόπημα στις 15 Ιουλίου. Στην Ελλάδα κηρύσσονταν γενική επιστράτευση και στην Καβάλα η ζωή άλλαξε μέσα σε λίγα λεπτά…

Το άκουσμα της εισβολής στην Κύπρο και της ανακοίνωσης της επιστρατεύσεως , το πρωί του Σαββάτου της 20ης Ιουλίου βρήκε τους πολίτες αναστατωμένους . Έδρα Μεραρχίας η Καβάλα αλλά και κέντρου επιστρατεύσεως η Ελευθερούπολη συγκέντρωσε σε χρόνο ρεκόρ εκατοντάδες επίστρατους.

Οι ξένοι , που ήταν τότε για διακοπές, προσπαθούν να βρουν τρόπους να φύγουν ενώ στα καταστήματα τροφίμων άρχισαν να σχηματίζονται .. ουρές, (το κατοχικό σύνδρομο αναβίωσε για πολλούς..).

Από το βράδυ της 20ης Ιουλίου 1974 άρχισαν να διέρχονται από το κέντρο της πόλης εκατοντάδες αυτοκίνητα , κυρίως μικρά φορτηγά, που είχαν επιστρατευτεί με κατεύθυνση τα σύνορα του Έβρου. Στρατιωτικά οχήματα κινήθηκαν μέσω ορεινών δρόμων της Ξάνθης και της Κομοτηνής.

Στο Νοσοκομείο Καβάλας υψώθηκε μια μεγάλη σημαία του σήματος του Ερυθρού Σταυρού λευκή με κόκκινο σταυρό στην μέση. Τις βραδινές ώρες ζητήθηκε προαιρετική συσκότιση κατοικιών και δημοσίων κτιρίων.

Η τηλεόραση και το ραδιόφωνο μετέδιδαν τα νέα , τόσο από την Κύπρο και τις εχθροπραξίες όσο και από την επιστράτευση. Η γενική επιστράτευση που κηρύχθηκε, αποκάλυψε και το άλλο έγκλημα της δικτατορίας η οποία άφησε τον στρατό, επί χρόνια, χωρίς ανανέωση του εξοπλισμού και χωρίς καμία ετοιμότητα των υπηρεσιών του να ανταποκριθούν σε καθήκοντα επιστράτευσης. Εικόνα διάλυσης λέγεται ότι επικρατούσε σε όλα τα στρατόπεδα, πράγμα που αποτέλεσε το υπόστρωμα κατάρρευσης και ανατροπής της χούντας. Το γεγονός αυτό έχει αμφισβητηθεί και υποστηρίζεται ότι ο εξοπλισμός ήταν επαρκής και στη διάρκεια της επταετίας έγιναν πολλές αγορές οπλικών συστημάτων και ειδικά ενισχύθηκε το στράτευμα και η αεροπορία ειδικότερα Την επομένη ημέρα Κυριακή, οι δυο τοπικές εφημερίδες της Καβάλα “Πρωινή” και “Ταχυδρόμος” βγήκαν σε κοινή έκδοση λόγο της επιστράτευσης του προσωπικού τους.

Διορισμένος Νομάρχης από την χούντα ήταν ο Ιωάννης Βουλιώτης, που με ανακοίνωση του στον τύπο διαβεβαίωνε για επάρκεια τροφίμων στην Καβάλα και ανέφερε τις επιπτώσεις που θα είχε η απόκρυψη τροφίμων και η άνοδος των τιμών. Ο Βουλιώτης και η οικογένεια του μερικά χρόνια μετά, το 1978, σκοτώθηκαν στον μεγάλο σεισμό της Θεσσαλονίκης.

Εκλεγμένος Δήμαρχος, από το λαό της Καβάλας, στις εκλογές τον Ιούλιο του 1964, ήταν ο Κωνσταντίνος Τσολάκης που άσκησε καθήκοντα Δημάρχου από 6 Ιουλίου 1964 μέχρι το ..ξημέρωμα της 21ης Απριλίου 1967. Το στρατιωτικό καθεστώς της 21ης Απριλίου τοποθέτησε Δήμαρχο στην πόλη τον Δημοτικό Σύμβουλο Άγγελο Αγγελίδη. Ο Αγγελίδης ήταν Δήμαρχος μέχρι την 25η Αυγούστου 1967. Τον διαδέχθηκε ο απόστρατος αξιωματικός Ευάγγελος Ευαγγελίου που ήταν Δήμαρχος στην πόλη μέχρι το πρωί της 20ης Ιουλίου 1974, ο Ευαγγελίου επιστρατεύθηκε και το διορισμένο δημοτικό συμβούλιο, σε έκτακτη συνεδρίαση του, ανέθεσε τα καθήκοντα του Δημάρχου, στον αρχαιότερο Δημοτικό Σύμβουλο τον Κωνσταντίνο Σκλάβη.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος ολοκλήρωσε τη συμμετοχή του στην 3η Τριμερή Συνάντηση των Υπουργών Άμυνας Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, η οποία πραγματοποιήθηκε σήμερα Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2020, στη Λευκωσία.

Μετά το πέρας των εργασιών της Τριμερούς Συνάντησης έγινε κοινή συνέντευξη Τύπου και ο κ. Παναγιωτόπουλος δήλωσε τα ακόλουθα:

«Κύριοι Υπουργοί,

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και χαρά να βρίσκομαι σήμερα στη Λευκωσία, μαζί με τους εκλεκτούς, φίλους και συναδέλφους μου, Υπουργούς Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, κ. Χαράλαμπο Πετρίδη και του Ισραήλ, κ. Benjamin Gantz, για την Τριμερή μας Συνάντηση.

Οι ισχυροί δεσμοί των τριών χωρών μας εδράζονται σε κοινές αρχές και αξίες,  αποτελεί δε, κοινό μας όραμα και επιδίωξη η δημιουργία περιβάλλοντος και συνθηκών σταθερότητας, ασφάλειας και ευημερίας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Είναι κοινός μας στόχος η υλοποίηση μιας μακροπρόθεσμης, συνεκτικής και ουσιαστικής στρατηγικής συνεργασίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές καλής γειτονίας με όλες τις χώρες της περιοχής.

Σήμερα, είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε τις τελευταίες εξελίξεις στην περιοχή, καθώς και την πρόοδο της συνεργασίας μας στον αμυντικό και αμυντικό-τεχνικό τομέα.

Επιδιώκουμε συστηματικά την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των Ενόπλων Δυνάμεών μας και την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων και συγκριτικών πλεονεκτημάτων των χωρών μας, σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, όπως κοινά προγράμματα εκπαίδευσης, διακλαδικών ασκήσεων, ανταλλαγής στρατιωτικών πληροφοριών, ναυτικής ασφάλειας και κυβερνοασφάλειας.

Με τους εκλεκτούς συναδέλφους Υπουργούς, συζητήσαμε για τις σοβαρές απειλές και προκλήσεις ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή μας και υπογραμμίσαμε την κοινή μας δέσμευση και αποφασιστικότητα για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους.

Υπογράμμισα ότι καταδικάζουμε τις παράνομες, προκλητικές και μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της Ελλάδας και της Κύπρου, που αποτελούν κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου των σχέσεων καλής γειτονίας, αλλά και σοβαρή υπονόμευση της περιφερειακής σταθερότητας και ειρήνης στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Συμφωνήσαμε, επίσης, να αναπτύξουμε περαιτέρω την, θεσμοποιημένη, πλέον, Τριμερή συνεργασία μας, αποστέλλοντας έτσι, ισχυρά και σαφή μηνύματα, καθώς επίσης να διερευνηθεί η δυνατότητα διεύρυνσής της σε ένα πλαίσιο “3+1” πιθανώς με άλλες χώρες, με τις οποίες μοιραζόμαστε τις ίδιες αξίες και επιδιώξεις για το μέλλον της ευρύτερης περιοχής μας.

Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσονται ασφαλώς και οι Ηνωμένες Πολιτείες, η παρουσία των οποίων έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για την ασφάλεια και σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας και αγαπητό φίλο κ. Χαράλαμπο Πετρίδη για την πολύ θερμή υποδοχή και την εγκάρδια φιλοξενία και προσβλέπουμε στην επόμενη Τριμερή μας Συνάντηση το 2021, στο Ισραήλ, η οποία θα αποτελέσει ένα νέο ορόσημο στη συνεργασία μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ.

Σας ευχαριστώ».

Στο πλαίσιο της επίσκεψης του Υπουργού Εθνικής Άμυνας στην Κύπρο πραγματοποιήθηκε κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Κύπριο ομόλογό του κ. Χαράλαμπο Πετρίδη.

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με τη διμερή συνάντηση των αντιπροσωπειών Ελλάδας – Ισραήλ όπου συμμετείχαν οι κ.κ. Νίκος Παναγιωτόπουλος και Benjamin Gantz.

Επίσημη επίσκεψη στην Κύπρο πραγματοποιεί σήμερα, Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2020, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος συνοδευόμενος από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας θα εκπροσωπήσει την Ελληνική Κυβέρνηση στη στρατιωτική παρέλαση που θα πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για την 60η επέτειο ανακήρυξης της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.