Άλλο ένα μνημείο της Ιστορίας της καπνούπολης Καβάλας βρίσκεται πλέον στα χέρια του Δήμου Καβάλας, μετά την αγορά των καπναποθηκών που βρίσκονται μεταξύ των οδών Εθνάρχου Μακαρίου, Νίκης, Δαγκλή και Δαμιανού, με την επωνυμία «Παλιό Ωδείο».

Την Παρασκευή 22 Δεκεμβρίου 2023 ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες αγοράς των καπναποθηκών με την υπογραφή του συμβολαίου από τον Δήμαρχο, Θόδωρο Μουριάδη, και τον εκπρόσωπο της «Alpha Αστικά Ακίνητα», που διαχειρίζεται τα κτίσματα, τα οποία αποτελούν τμήμα του συγκροτήματος καπναποθηκών της πρώην ΣΕΚΕ και της πρώην «Θεμελιοδομή».

Έτσι, μετά την απόκτηση του Φρουρίου, των κτηρίων που στεγάζουν τις Υπηρεσίες του Δημαρχείου, το Δημοτικό Ωδείο και το ΔΗΠΕΘΕ, της Δημοτικής Καπναποθήκης, της Παλιάς Μουσικής, του παλιού Μεντρεσέ, αναλαμβάνει την προστασία, διάσωση, συντήρηση, ανάδειξη και αξιοποίηση και αυτών των καπναποθηκών.

Πρόκειται για μια αυτόνομη κτηριακή μονάδα, που βρίσκεται επί των οδών Δαμιανού και Νίκης, αποτελούμενη από δύο επί μέρους κτήρια, επί αυτοτελούς γηπέδου 647,88 τ.μ. και κατά το κτηματογραφικό απόσπασμα 711 τ.μ., που αγοράστηκε έναντι 189.000 ευρώ, ύστερα από σχεδόν ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας.

Στόχος, πέρα από την διάσωση και διατήρηση της μοναδικής πολιτιστικής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του κτηρίου, είναι η δημιουργία δημοτικού πολιτιστικού κέντρου, που θα περιλαμβάνει χώρο εκδηλώσεων, διαλέξεων και μικρό συνεδριακό κέντρο, ενώ θα στεγάσει και παράρτημα του Δημοτικού Ωδείου.

Μεγάλη φωτιά κατέστρεψε το πρωί της Τρίτης 18 Ιανουαρίου 2022 την Καπναποθήκη που βρίσκεται πίσω από τo κτίριο “Π” και κοντά στο ΚΤΕΛ Ξάνθης.

Όπως μεταδίδει το xanthi2.gr, οι πυκνοί καπνοί που σκέπασαν την πόλη προκάλεσαν σοκ στους Ξανθιώτες και ήταν ορατοί από χιλιόμετρα μακριά ενώ η Καπναποθήκη στην οδό Αναξάρχου, μια από τις πιο μεγάλες,  καταστράφηκε ολοσχερώς από τα πρώτα λεπτά.

Η Πυροσβεστική επενέβη τόσο από την οδό Αναξάρχου όσο και από την οδό Λευκίππου προκειμένου να ανακόψει την μεγάλη φωτιά με 9 οχήματα. Με τη συνεργασία της Τροχαίας που διέκοψε την κυκλοφορία άμεσα σε όλους τους γύρω δρόμους, η φωτιά περιορίστηκε στο συγκεκριμένο κτίριο που έχει σχήματα “Γ” καθώς απειλήθηκαν γειτονικές οικοδομές.

Από τη φωτιά προκλήθηκαν ζημιές σε οχήματα στο συγκρότημα πολυκατοικιών που βρίσκεται δίπλα ενώ καταστράφηκαν οι περισσότερες τέντες των διαμερισμάτων. Παράλληλα στάχτες διασκορπίστηκαν σε ακτίνα αρκετών δεκάδων μέτρων γύρω από την Καπναποθήκη.

Σχόλιο γράφοντος

Όπως αναφέρει το xanthi2.gr, η καπναποθήκη που κάηκε στην Ξάνθη οικοδομήθηκε το 1924 από τη Glen Tobacco και είχε εγκαταλειφθεί εδώ και πολλές δεκαετίες (και αυτή αλλά και όλο το τετράγωνο ιδιοκτησίας της οικογένειας Πετρίδη). Αυτή η φωτιά, μάλιστα, ήταν η 2η που σημειώθηκε σε καπναποθήκες στην Ξάνθη τα τελευταία 20 χρόνια – όταν και καταστράφηκε άλλη μια επί της οδού Καπνεργατών.

Στην ίδια κατάσταση (ενδεχομένως και σε χειρότερη) βρίσκονται και οι καπναποθήκες της Καβάλας, καθώς εδώ και πολλά χρόνια (με εξαίρεση τη Δημοτική Καπναποθήκη και κάποια τμήματα καπναποθηκών που αξιοποιήθηκαν ως νυχτερινά κέντρα) δεν έχει γίνει σχεδόν καμία παρέμβαση για τη συντήρησή τους.

Όλα αυτά τα χρόνια έχουν δημοσιευτεί στον τοπικό τύπο (και στο Kavala Portal) δεκάδες άρθρα στα οποία γίνεται λόγος για το “μαύρο χάλι” στο οποίο έχουν περιέλθει οι καπναποθήκες της Καβάλας. Σκεπές που βουλιάζουν, τοίχοι που πέφτουν, σοβάδες που ξεκολλάνε, τζάμια που σπάνε… Δεν χρειάζεται να αναφερθούμε ξανά σε αυτά, είναι σαν να ανακαλύπτουμε τον τροχό.

Αν και, εδώ που τα λέμε, το να ξανατονίσουμε το μεγάλο πρόβλημα των εγκαταλειμμένων καπναποθηκών δεν είναι καθόλου κακή ιδέα.

Βλέπετε, πριν από μια εβδομάδα η “Alpha Αστικά Ακίνητα” (στη δικαιοδοσία της οποίας ανήκουν οι καπναποθήκες του κέντρου της Καβάλας) δήλωσε -στο πλαίσιο δίκης που διεξήχθη στην Καβάλα με αφορμή την έλλειψη μέτρων και ενεργειών συντήρησης των καπναποθηκών πρώην ΣΕΚΕ- πως δεν νομιμοποιείται να πληρώσει για την συντήρηση και την επισκευή των καπναποθηκών παρά μόνο να τις έχει στην κατοχή της και να φροντίσει ώστε να πωληθούν!

Δηλαδή, ούτε λίγο ούτε πολύ η “Alpha Αστικά Ακίνητα” δήλωσε πως οι οποιεσδήποτε εργασίες για την επισκευή των καπναποθηκών μπορούν να γίνουν μόνο από αυτόν που θα τις πάρει από την εταιρεία – και όχι από την ίδια την εταιρεία!

Άραγε τι θα πει η “Alpha Αστικά Ακίνητα” αν τυχόν κάποια καπναποθήκη καταρρεύσει και πέσει στα κεφάλια συμπολιτών μας;

Άραγε τι θα πει η “Alpha Αστικά Ακίνητα” αν κάποτε ξεσπάσει πυρκαγιά εντός των καπναποθηκών και κινδυνεύσει το κέντρο της πόλης;

(Και αν πιστεύει κανείς πως δεν θα ξεσπάσει φωτιά, ας θυμηθεί την πυρκαγιά που προκλήθηκε περί το 2007 στη Δημοτική Καπναποθήκη, ας δει και τη σημερινή πυρκαγιά στην Ξάνθη και θα καταλάβει)

Άραγε τι θα πει η “Alpha Αστικά Ακίνητα” αν (ω μη γένοιτο, αλλά βρισκόμαστε στην πιο σεισμογενή χώρα της Ευρώπης) κάποτε γίνει κανένας ισχυρός σεισμός και γκρεμιστούν οι καπναποθήκες;

Να σας πούμε από τώρα την απάντηση; Να σας την πούμε:

“Λυπούμαστε πολύ που έπεσαν οι καπναποθήκες και σκοτώθηκε κόσμος. Λυπούμαστε πολύ που κάηκαν οι καπναποθήκες. Αλλά δεν βρέθηκε κανένα ‘κορόιδο’ για να τις πάρει από εμάς και να τις φτιάξει – και εμείς θέλαμε να τις επισκευάσουμε αλλά μετά ήρθε ο νόμος και είπε ‘όχι, δεν μπορείτε’, ε και εμείς είπαμε ΄δεν μπορούμε να τις φτιάξουμε’. Αυτό ακριβώς, τίποτα άλλο!”

Μέχρι, λοιπόν, να έρθει εκείνη η ώρα, η “Alpha Αστικά Ακίνητα” θα παριστάνει τον “ψόφιο κοριό” και δεν θα ασχολείται καν με τις καπναποθήκες (παρά μόνο αν έρθει κάποιος να τις πάρει), οι τοπάρχες μας (δήμαρχοι, αντιπεριφερειάρχες, περιφερειάρχες, βουλευτές κλπ.) θα κάνουν πως μιλούν για “ανάπτυξη” (και θα στέλνουν δελτία τύπου “κατόπιν ενεργειών μας”), εμείς θα αναπολούμε τις χαμένες δόξες της Καβάλας και θα ονειρευόμαστε αξιοποιημένες καπναποθήκες… και η ζωή θα συνεχίζεται!

Μέχρι, φυσικά, την πρώτη καταστροφή (είτε πυρκαγιά είτε κατάρρευση καπναποθηκών), οπότε όλοι θα κατηγορούμε τους τοπάρχες και τους αρμόδιους – τους οποίους εμείς φέραμε στην εξουσία…

Την Τρίτη 30 Ιουνίου 2020 επανέρχεται η σταδιακή λειτουργία του Δημοτικού Μουσείου Καπνού Καβάλας. Η λειτουργία του μουσείου θα γίνεται σύμφωνα με την Οδηγία Ασφαλούς Λειτουργίας Μουσείων που έχει εκδοθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού και τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας.

Το μουσείο θα λειτουργεί από την Τρίτη μέχρι και το Σάββατο, από τις 10.00 μέχρι τις 18.00, μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2020.
Οι επισκέψεις μπορούν να γίνονται μόνο μετά από ραντεβού, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει μια μέρα πριν να επικοινωνούν με το προσωπικό στο τηλέφωνο 2510223344 για να κλείσουν το ραντεβού τους. Σύμφωνα με τις οδηγίες :

• Στο χώρο του μουσείου μπορούν να βρίσκονται συγχρόνως 20 άτομα
• Οι ομαδικές ξεναγήσεις μπορούν να γίνονται σε ομάδες που δεν θα ξεπερνούν τα 8 άτομα
• Οι επισκέπτες θα πρέπει να φορούν υποχρεωτικά μη ιατρική μάσκα και να ακολουθούν πιστά τις οδηγίες του προσωπικού

Στους χώρους του μουσείου έχουν ληφθεί όλα τα προβλεπόμενα μέτρα ώστε να εξασφαλιστεί η ασφαλής λειτουργία του και η υγεία επισκεπτών και εργαζομένων.

Αξίζει, πάντως, να αναφέρουμε ότι εδώ και μερικές ημέρες γίναμε δεκτές κάποιων πληροφοριών (από αξιόπιστες πηγές) ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο μεταφοράς του Μουσείου Καπνού στην καπναποθήκη Κούφλερ, στο Περιγιάλι (μιλάμε για την ίδια καπναποθήκη για την οποία εκκρεμεί αίτημα μετατροπής της σε φοιτητικές εστίες, αλλά και ένα ακόμη αίτημα για την χρησιμοποίηση του από την εφορεία αρχαιοτήτων για την συντήρηση αρχαιολογικών ευρημάτων). Όλα αυτά, φυσικά, είναι σενάρια, ωστόσο θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα εξελιχτεί η υπόθεση του χώρου λειτουργίας του μουσείου.

Ένα θέμα που θα συζητηθεί στην συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου ΑΜΘ, το απόγευμα της Τρίτης 19 Μαΐου 2020, έχει ήδη προκαλέσει έντονα σχόλια και παρεμβάσεις από πλευράς της αντιπολίτευσης.

Ο λόγος για μια γνωμοδότηση που καλείται το σώμα να δώσει για το αίτημα μιας Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας (ΑΜΚΕ) με την επωνυμία “Λίκνο Αγάπης” για την δωρεάν παραχώρηση κατά χρήση ακινήτου, μετά των κτιριακών του εγκαταστάσεων (με εισηγητή τον αντιπεριφερειάρχη Καβάλας Κωνσταντίνο Αντωνιάδη). Το ακίνητο αυτό είναι η καπναποθήκη Κούφλερ (επί της οδού Αμερικανικού Ερυθρού Σταυρού, απέναντι από το πρατήριο υγρών καυσίμων του Μπέλλου).

Το θέμα της παραχώρησης της καπναποθήκης Κούφλερ “σήκωσε” η παράταξη “Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία” του Κώστα Κατσιμίγα, η οποία και έθεσε -μέσα από ανακοίνωση που απέστειλε στα τοπικά ΜΜΕ- μια σειρά από ερωτήματα σχετικά με το όλο θέμα:

1. Εάν έχει γίνει έλεγχος του μεγέθους, των δραστηριοτήτων, της δυναμικής και της διοίκησης  της ΜΚΟ ΛΙΚΝΟ ΑΓΑΠΗΣ Καβάλας.
2. Εάν το κτίριο είναι νομίμως υφιστάμενο.
3. Εάν έχει γίνει έλεγχος της δυνατότητας αδειοδότησης από κάθε αρμόδια αρχή για την αλλαγή χρήσης του κτιρίου από βιοτεχνικό χώρο σε φοιτητικές εστίες.
4. Εάν έχει γίνει μελέτη στατικής επάρκειας
5. Εάν έχει εκπονηθεί μελέτη και από ποιους, για  την αλλαγή χρήσης και προμήθειας εξοπλισμού που κατέληξε στο ποσό των 7.150.000 ευρώ.
6. Εάν έχει εξασφαλιστεί η λειτουργία των λεγόμενων κοινωνικών φοιτητικών εστιών.
7.  Εάν έχει διασφαλιστεί και από πού,  η χρηματοδότηση του εγχειρήματος, δηλαδή το ποσό των 7.150.000 ευρώ.
8. Εάν υπάρχει δέσμευση για το χρόνο έναρξης των εργασιών και χρονοδιάγραμμα για την υλοποίηση του έργου.
9. Εάν έχει ενημερωθεί σχετικά το Διεθνές Πανεπιστήμιο και εάν έχει προβεί σε προγραμματισμό κατασκευής ή μίσθωσης φοιτητικών εστιών.
10. Εάν έχει διερεύνηση για ενδεχόμενη χρήση του κτιρίου από την Περιφέρεια για κάποια υπερτοπικής σημασίας δραστηριότητα.
11. Εάν έχουν  ερωτηθεί ο Δήμος Καβάλας, η Ιερά Μητρόπολη Φιλίππων, Νεαπόλεως  και Θάσου  ή άλλοι δημόσιοι φορείς, ή φορείς ΝΠΔΔ, για ενδεχόμενο εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την  παραχώρηση σε αυτούς του οικοδομήματος για κάποιες κοινωφελείς χρήσεις.

Το ενδιαφέρον εστιάζεται στο σχέδιο που φαίνεται ότι διαθέτει για την καπναποθήκη Κούφλερ το “Λίκνο Αγάπης” (μια οργάνωση την οποία γνωρίσαμε τις ημέρες που οι πολίτες είχαν κλειστεί στα σπίτια τους για την αποφυγή της διάδοσης του κορωνοϊού -μοιράζοντας τρόφιμα σε άπορους- και η οποία, όπως αναφέρεται και στον επίσημο ιστότοπό της, είναι μια ΑΜΚΕ -και όχι Μη Κυβερνητική Οργάνωση, όπως την αποκαλεί στην επιστολή του ο κ. Κατσιμίγας).

Το σχέδιο αυτό συνίσταται στην αξιοποίηση της καπναποθήκης για…την κατασκευή φοιτητικών εστιών (και χώρων για την λειτουργία υποστηρικτικών δομών για τους φοιτητές)!

Το Kavala Portal συνομίλησε με τον εκπρόσωπο του “Λίκνου Αγάπης” πατέρα Γ. Λιοντάκη, ο οποίος μας εξήγησε ότι:

Η ιδέα για την κατασκευή φοιτητικών εστιών υπήρχε από παλιά, αλλά η πρώτη αίτηση για την παραχώρηση της καπναποθήκης Κούφλερ υποβλήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2018 -επί των ημερών της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, όταν αντιπεριφερειάρχης Καβάλας ήταν ο Θόδωρος Μαρκόπουλος. Ο λόγος για τον οποίο ζητήσαμε την καπναποθήκη Κούφλερ είναι ότι έχει όλα τα τετραγωνικά μέτρα που θέλουμε (5.500 τ.μ.) – και επιπλέον δεν είναι διατηρητέα.

Αμέσως μετά, και αφού τέθηκαν διάφορα ζητήματα όσον αφορά το ιδιοκτησιακό (μιας και το κτίσμα είχε περάσει στην ΕΤΑΔ προς αξιολόγηση), προχωρήσαμε σε επαφές με κυβερνητικούς κύκλους, με αποτέλεσμα την αποδέσμευση της καπναποθήκης από την ΕΤΑΔ.

Κατόπιν, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ο πραγματικός ιδιοκτήτης του κτιρίου) ζήτησε την θετική γνωμοδότηση 9 διαφορετικών υπηρεσιών για την παραχώρηση της καπναποθήκης. Μέχρι τώρα έχουμε λάβει τις 7 από τις 9 θετικές γνωμοδοτήσεις (από υπηρεσίες όπως η πολεοδομία, η εφορεία αρχαιοτήτων και η υπηρεσία νεοτέρων μνημείων), ενώ απομένει να αποφασίσουν τόσο το περιφερειακό συμβούλιο ΑΜΘ όσο και το δημοτικό συμβούλιο Καβάλας.

Όσον αφορά την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το κτίριο, το ΥΠΑΑΝ ζήτησε από εμάς μονάχα ένα τοπογραφικό διάγραμμα (το οποίο και ετοιμάσαμε και παραδώσαμε). Παρόλα αυτά, έχουμε προχωρήσει άτυπα (σε συνεργασία με το επιτελείο των μηχανικών που θα αναλάβουν το έργο) στον έλεγχο της στατικότητας του κτιρίου -έλεγχο ο οποίος υπήρξε επιτυχής.

Η ιδέα για την αξιοποίηση του κτιρίου για την οικοδόμηση φοιτητικών εστιών προέκυψε από το γεγονός ότι το παράρτημα Καβάλας του ΔΙΠΑΕ (πρώην ΤΕΙ ΑΜΘ) διαθέτει μόλις 400 κλίνες για φοιτητές. Ο αριθμός αυτός, φυσικά, είναι εξαιρετικά ανεπαρκής για τις ανάγκες του ιδρύματος -ειδικά τώρα, που η κρίση βαθαίνει ολοένα και περισσότερο, ενώ πολλές οικογένειες ζητάνε βοήθεια για την στέγαση των παιδιών τους που σπουδάζουν. Βάση καταστατικού, ο σκοπός μας είναι η ανακούφιση των άπορων συνανθρώπων μας, και για αυτό πήραμε την απόφαση να εξοπλίσουμε το κτίριο με 240 κλίνες.

Οι φοιτητικές εστίες, όμως, θα είναι ο βασικός κορμός της υποδομής που σχεδιάζουμε. Και αυτό διότι μέσα στην καπναποθήκη θέλουμε να λειτουργήσουμε και άλλες δομές που θα σχετίζονται με τους φοιτητές (π.χ. θερμοκοιτίδα έρευνας και για θαμώνες και για άλλους φοιτητές, κοιτίδα για startups κλπ.).

Μάλιστα, έχουμε σκεφτεί και το ζήτημα της μετακίνησης των φοιτητών από και προς τις εστίες -είτε μέσα από συνεργασία με το Αστικό ΚΤΕΛ είτε μέσα από την προμήθεια ενός λεωφορείου αποκλειστικά για τις ανάγκες της υποδομής που σχεδιάζουμε.

Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε συνομιλήσει με την διοίκηση του ΔΙΠΑΕ (όπως ανέφερε και ο αντιπρύτανής του Δημήτρης Μπαντέκας σε δηλώσεις του στον RADIO ALPHA 88.6 FM), ωστόσο κρίναμε ότι αυτό δεν απαραίτητο από την στιγμή που δεν έχει ολοκληρωθεί η παραχώρηση της καπναποθήκης. Πάντως είναι βέβαιο πως τα κριτήρια για την επιλογή των φοιτητών που θα διαμείνουν θα είναι ακριβώς τα ίδια με αυτά που ισχύουν για τις άλλες φοιτητικές εστίες (συν την καλή συμπεριφορά των φοιτητών και το ότι δε θα λειτουργήσουν ως “αιώνιοι φοιτητές”)

Βάση νόμου, θα πρέπει μέσα σε 5 χρόνια από την παραχώρηση της καπναποθήκης να κατασκευάσουμε τις υποδομές για τις οποίες θα μας παραχωρηθεί, διαφορετικά θα πρέπει να την επιστρέψουμε στο ΥΠΑΑΝ. Πάντως, το χρονοδιάγραμμα που έχουμε μιλάει για 6 μήνες από την στιγμή που θα λάβουμε και την τελευταία άδεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Στόχος μας είναι να δουλέψουμε την καπναποθήκη για 25 χρόνια -με ενδεχόμενη παράταση για άλλα 10 χρόνια. Το κόστος των εργασιών αναμένεται να κυμανθεί στα 7.150.000 € -μέσα σε αυτά υπολογίζουμε τόσο τα εργατικά όσο και την αλλαγή χρήσης και προμήθεια εξοπλισμού. Την οργάνωση μας την στηρίζουν αρκετοί φορείς και επιχειρήσεις, ωστόσο δεν αποκλείεται να διεκδικήσουμε και πόρους από ευρωπαϊκά προγράμματα.