Πόσο πλούσιο σε ψάρια είναι το Θρακικό πέλαγος και ο κόλπος της Καβάλας; – Έρευνα από το ΙΝΑΛΕ

Μια απόφαση που αναρτήθηκε στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, και φέρει την έγκριση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας-Θράκης (μπορείτε να την δείτε πατώντας εδώ),

κάνει λόγο για μια έρευνα που θα διενεργήσει φέτος (σε συνέχεια αντίστοιχων ερευνών που έχουν πραγματοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια) το Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας κοντά στις ακτές της περιφέρειας ΑΜΘ (αλλά και σε ολόκληρο το Βόρειο Αιγαίο Πέλαγος), στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος “Εθνικό Πρόγραμμα συλλογής Αλιευτικών δεδομένων 2025 –
2027”.

Το αντικείμενο της έρευνας αυτής θα είναι η εύρεση του πλήθους των ψαριών που διαβιούν αυτή την περίοδο στο Θρακικό Πέλαγος (αλλά και στον κόλπο της Καβάλας), στο οποίο και θεωρείται πως διαβιεί το 26% του αλιευτικού πληθυσμού της χώρας. Σύμφωνα, δε, με την ίδια την απόφαση:

Σκοπός του προγράμματος είναι η διερεύνηση της αφθονίας των ιχθυοπληθυσμών στη Μεσόγειο και διεξάγεται παράλληλα με τις υπόλοιπες επτά Ευρωπαϊκές Μεσογειακές χώρες.

Η έρευνα αυτή θα γίνει από επιστήμονες που θα επιβιβαστούν στην μηχανότρατα “ΜΕΓΑΛΟΧΑΡΗ” και θα συλλέξουν αλιεύματα από 67 σταθμούς του Βορείου Αιγαίου Πελάγους, εκ των οποίων οι κάτωθι 13 βρίσκονται πλησιέστερα προς τις ακτές της ΠΑΜΘ:

Σταθμός Περιοχή Ζώνη Βάθους (m) Μέσο βάθος (m)
1 Δέλτα Νέστου 10-50 25
2 Α. της Θάσου 50-100 68.4
3 Α. της Θάσου 100-200 140.9
4 Αλεξανδρούπολη (Μάκρη) 10-50 47.2
5 Β. της Σαμοθρακης 50-100 53.7
6 Β. της Σαμοθρακης 50-100 81
7 Α. της Θάσου 100-200 132.2
8 ΝΑ της Θάσου 100-200 136.6
9 ΝΑ της Θάσου 200-500 307.6
58 Ν της Θάσου 100-200 153.7
62 Στρυμονικός Κόλπος 100-200 108.3
63 Κόλπος Καβάλας 10-50 39.4
64 ΝΔ της Θάσου 200-500 318.8
Με το κόκκινο ορθογώνιο ορίζονται οι σταθμοί που βρίσκονται κοντά τις ακτές της ΠΑΜΘ

Η διάρκεια της σύρσης με την μηχανότρατα περιορίζεται στον απολύτως απαραίτητο χρόνο δηλ. 30 λεπτά για τους σταθμούς έως 200 μ. βάθος και 60 λεπτά για τους σταθμούς από 200-800 μ. βάθος. Επιπλέον στους ίδιους σταθμούς γίνονται δειγματοληψίες πλαγκτού, καθώς και δειγματοληψίες ωκεανογραφικών δεδομένων.

Η περίοδος που θα διενεργηθεί η δειγματοληψία ξεκινά από 16 Ιουνίου
2025 και λήγει την 31η Αυγούστου 2025.

Σύμφωνα με την απόφαση της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, τα αλιεύματα επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν μόνο για την ανάγκη του προαναφερθέντος προγράμματος και θα περιορίζονται στην απολύτως απαραίτητη ποσότητα. Εφ’ όσον υπάρχει αδιάθετη κατάλληλη ποσότητα μπορεί να διατεθεί αποκλειστικά για κοινωνικούς σκοπούς όπως Νοσοκομεία, Γηροκομεία, Ορφανοτροφεία ή Στρατιωτικές Μονάδες που εκδηλώνουν ενδιαφέρον.

Μετά το τέλος του προγράμματος θα υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες έκθεση με τα αποτελέσματα της έρευνας.

Αξίζει να αναφερθεί πως τα αποτελέσματα αυτά δεν είναι δημοσιεύσιμα στο ευρύ κοινό. Ωστόσο η έρευνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την περιοχή μας, καθώς ο σταθμός 63 βρίσκεται πολύ κοντά στο σημείο στο οποίο σχεδιάζεται να εγκατασταθεί η μονάδα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, αλλά και για την περιοχή της Αλεξανδρούπολης, με δεδομένη την ύπαρξη, τον τελευταίο 1,5 χρόνο, της πλατφόρμας αποθήκευσης LNG στα ανοιχτά της Μάκρης, αλλά και τον σχεδιασμό της κυβέρνησης για την εγκατάσταση πιλοτικού παράκτιου αιολικού σταθμού μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Σαμοθράκης.

Σχόλιο γράφοντος: Πέραν όλων των άλλων, βέβαια, είναι καλό να γνωρίζουμε τις ποσότητες των ιχθυηρών που ζουν στο Θρακικό Πέλαγος και για έναν άλλον λόγο: για να γνωρίζουμε ποια ψάρια μπορούν να αλιευτούν και σε ποιες ποσότητες -ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα υπεραλίευσης. Αυτό, όμως, απαιτεί και δράση από το ελληνικό κράτος -αλλά μάλλον περιμένουμε πάρα πολλά…




Ανακοίνωση του ΙΝΑΛΕ για το σκούρο χρώμα στη θάλασσα του Περιγιαλίου

Ανακοίνωση σχετικά με το σκούρο χρώμα που εμφανίστηκε στη θαλάσσια περιοχή του Περιγιαλίου στην Καβάλα την Κυριακή 25 Μαΐου 2025 εξέδωσε το ΙΝΑΛΕ.

Στην ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:

Η αλλαγή του χρώματος της θάλασσας που παρατηρήθηκε κατά το χρονικό διάστημα από 24 έως 25 Μαΐου 2025, μάλλον οφείλεται στην αφρικανική σκόνη και στις ισχύουσες συνθήκες υδροδυναμισμού στον Κόλπο της Καβάλας.

Η αφρικανική σκόνη είναι ωφέλιμη για την ολιγοτροφική θάλασσα της Μεσογείου γιατί προσθέτει θρεπτικά συστατικά, όπως φωσφόρο, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν στην αύξηση του φυτοπλαγκτού.

Ωστόσο, σε δείγματα θαλασσινού νερού που συλλέχτηκαν στις ακτές του Περιγιαλίου, Καβάλας, στις 25/5/2025 και μετά από εξέταση σε οπτικό μικροσκόπιο δε βρέθηκε κάποια ανησυχητική αλλαγή στη σύνθεση του φυτοπλαγκτού.

Δρ. Σωτήρης Ορφανίδης, Διευθυντής Ερευνών




ΙΝΑΛΕ Νέας Περάμου: Μια θαλάσσια χελώνα Caretta caretta επιστρέφει νικήτρια στη θάλασσα!

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Μια θαλάσσια χελώνα Caretta caretta ανάρρωσε πλήρως στις εγκαταστάσεις του ΙΝΑΛΕ – ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, στη Νέα Πέραμο Καβάλας και το πρωί της Τρίτης 27/5 τρεισήμισι μήνες από τότε που βρέθηκε, απελευθερώθηκε ξανά στη θάλασσα.

Η ιστορία της ξεκίνησε από το λιμάνι της Νέας Ηρακλείτσας, όταν την Κυριακή στις 16 Φεβρουαρίου, μας ενημέρωσε ο Λιμενικός Σταθμός Νέας Περάμου για μια μεγάλη χελώνα που στεκόταν ακίνητη στην επιφάνεια της θάλασσας, με κίνδυνο να χτυπηθεί από διερχόμενο σκάφος. Πολλοί κάτοικοι που την παρακολουθούσαν επί μέρες στην ίδια κατάσταση, νόμιζαν ότι είναι ήδη νεκρή. Με αρκετή προσπάθεια λόγω του μεγάλου της μεγέθους και του βάρους της, που ανέρχεται στα 37 κιλά μεταφέρθηκε στο Ινστιτούτο Αλιευτικής Έρευνας. Εκεί τοποθετήθηκε αρχικά σε δεξαμενή χωρίς νερό, σε θερμαινόμενο χώρο, όπου της χορηγήθηκαν οι πρώτες βοήθειες και τρεις φιάλες ορού. Η εκτίμηση της κατάστασής της έδειξε υποθερμία, χωρίς εμφανή τραύματα ή άλλα συμπτώματα.

Οι χελώνες ως ερπετά, ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του σώματός τους από το περιβάλλον. Γι’ αυτό πολλές θαλάσσιες χελώνες τον χειμώνα μεταναστεύουν από το Θρακικό πέλαγος προς νοτιότερα θερμότερα νερά. Η συγκεκριμένη χελώνα πιθανώς προσπάθησε να προσεγγίσει τα ρηχά, ηλιόλουστα νερά για να ζεσταθεί, όμως ο καιρός του Φεβρουαρίου εκείνες τις μέρες ήταν ιδιαίτερα ψυχρός και συννεφιασμένος, με αποτέλεσμα να υποστεί υποθερμία και να μην μπορεί να κινηθεί ή να τραφεί. Όταν οι χελώνες δεν τρέφονται για μεγάλο διάστημα, το πεπτικό τους σύστημα γεμίζει με αέρα και δυσκολεύονται να καταδυθούν, γεγονός που τις αφήνει εκτεθειμένες και ανήμπορες και έτσι συχνά οδηγούνται σε πνευμονία και στο θάνατο.

Στις 27 Φεβρουαρίου μεταφέρθηκε σε θερμαινόμενη δεξαμενή με θαλασσινό νερό. Τοποθετήθηκαν μύδια για τροφή και σύντομα, άρχισε να τρώει και να δείχνει σημάδια βελτίωσης. Ένα μήνα μετά, καταδυόταν με άνεση και είχε σχεδόν πλήρως αναρρώσει. Σύμφωνα με σύσταση του συλλόγου ΑΡΧΕΛΩΝ, αποφασίστηκε να την κρατήσουμε μέχρι να ζεστάνει ο καιρός και η θάλασσα, καθώς οι χελώνες με υποθερμία, μετά την ανάρρωσή τους συχνά έχουν ευαισθησία και είναι πιο ευάλωτες σε υποτροπή.

Στο μεταξύ η Τετάρτη τάξη του Δημοτικού σχολείου του Παλιού Καβάλας, με την δασκάλα τους Ioanna Aliataki , ενδιαφέρθηκαν και παρακολουθούσαν την πορεία της υγείας της και προσφέρθηκαν να της δώσουν ένα όνομα. Το όνομα που της δώσανε είναι διπλό «Ωκεάνια Κυμοθόη» λέγεται πλέον και μαρκαρίστηκε και στα δυο της πτερύγια, με κωδικό που μας έδωσε ο ΑΡΧΕΛΩΝ και που θα αποτελεί από δω και πέρα την ταυτότητά της.

Έτσι, τρεισήμισι μήνες μετά την περισυλλογή της, την Τρίτη 27/5/2025, ήρθε η ευχάριστη στιγμή να απελευθερωθεί στην περιοχή του Παλιού Καβάλας, με τη συμμετοχή των μαθητών που την έχουν αγαπήσει.

Η Κυμοθόη κατά την μυθολογία ήταν κόρη του Νηρέα και της Ωκεανίδας Δωρίδας και σημαίνει «αυτή που τρέχει στα κύματα» κύμα + -θόη (< θοός = γρήγορος < θέω = τρέχω). Ευελπιστούμε να συνεχίσει να τρέχει ασφαλής στα κύματα και κάποια στιγμή να την βρει κάποιος να γεννάει σε μια παραλία -θα την αναγνωρίσουν από την ταυτότητά της- και να μάθουμε ευχάριστα νέα για αυτή.




Φυτοπλαγκτόν στην περιοχή του Καρνάγιου

Ένα ιδιαίτερο φαινόμενο που εκδηλώθηκε στα παράκτια ύδατα της πόλης της Καβάλας και τους προσέδωσε έναν πράσινο χρωματισμό, ανέλαβαν να μελετήσουν οι επιστήμονες του ΕΛΓΟ – ΔΗΜΗΤΡΑ.

Την παρακολούθηση του φαινομένου και τη μικροσκοπική ανάλυση των δειγμάτων του θαλασσινού νερού πραγματοποίησε το ερευνητικό και τεχνικό προσωπικό του εργαστηρίου «Βενθικής Οικολογίας & Τεχνολογίας» του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας (ΙΝΑΛΕ) του ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ με υπεύθυνο Ερευνητή τον Δρ. Σωτήριο Ορφανίδη, Διευθυντή Ερευνών.

Το φαινόμενο της άνθισης του φυτοπλαγκτού παρατηρήθηκε στις ακτές της πόλης της Καβάλας, από τον όρμο Καρνάγιο μέχρι και τις ακτές του Περιγιαλίου, την Παρασκευή 19 Ιουνίου 2020. Το φαινόμενο, το οποίο είχε ως αποτέλεσμα τον πράσινο χρωματισμό των επιφανειακών υδάτων, οφείλεται κατά πάσα πιθανότητα στις έντονες βροχοπτώσεις των τελευταίων ημερών, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση θρεπτικών αλάτων και οργανικού φορτίου, μέσω των όμβριων υδάτων, στη στήλη του θαλασσινού νερού της περιοχής.

Πιο συγκεκριμένα, σε δείγμα θαλασσινού νερού που μελετήθηκε με οπτικό μικροσκόπιο διαπιστώθηκε μέτρια συσσώρευση φυτοπλαγκτικών κυττάρων, στα οποία κυριαρχούσαν μαστιγωτά άτομα του είδους Eutreptiella sp.  δηλαδή ενός είδους δείκτη ευτροφισμού.

Το φαινόμενο πάντως εξασθένησε γρήγορα και δεν παρατηρήθηκε, μετά από επανάληψη της επιτόπιας έρευνας, στις 21 και 22 Ιουνίου 2020.