“Ζωντάνεψε”, μετά από χρόνια, το αρχαίο θέατρο Θάσου! (φωτογραφίες)
Μετά από εργασίες που κράτησαν περίπου 14 χρόνια (ξεκίνησαν επί των ημερών της δημαρχίας Κώστα Χατζηεμμανουήλ και συνεχίστηκαν επί των ημερών της δημαρχίας Λευτέρη Κυριακίδη), το αρχαίο θέατρο Θάσου άνοιξε και πάλι τις πύλες του για το θεατρόφιλο κοινό!
Αφορμή για αυτό στάθηκε η παράσταση “Θραύσματα του Ευριπίδη“, η οποία παρουσιάστηκε το βράδυ του Σαββάτου 26 Ιουλίου 2025 από το Εθνικό Θέατρο -στο πλαίσιο του προγράμματος “Γνωριμία με Αρχαία Θέατρα της Ελλάδας” που τρέχει και φέτος (για 2η χρονιά), με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ και την Περιφερειακή και Τοπική αυτοδιοίκηση.
Μια παράσταση βασισμένη σε άγνωστα κείμενα του μεγάλου αρχαίου τραγικού ποιητή, τα οποία είτε εντοπίστηκαν σε πάπυρους στην Αίγυπτο το 2022 είτε βρέθηκαν σποραδικά ενταγμένοι μέσα σε άλλα κείμενα. Μια μεμονωμένη σκηνή, λίγες διάσπαρτες γραμμές ή και μια μόνο λέξη από έργα, εν πολλοίς, άγνωστα στο κοινό, όπως η προκλητική του “Ανδρομέδα”, ο λυρικός “Φαέθοντας”, οι ακραίοι “Κρητικοί”, ο στοχαστικός “Πολύιδος” και η “Ινώ”.
Σε σχετική ανακοίνωση του “Οργανισμού Τουρισμού Θάσου” τονίζεται ότι:
Υπό το φως του καλοκαιρινού ηλιοβασιλέματος, οι θεατές βίωσαν μια συγκλονιστική εμπειρία μέσα στο μοναδικό σκηνικό του αρχαίου θεάτρου, όπου η φύση, η ιστορία και η δραματουργία του Ευριπίδη ενώθηκαν σε μια σπάνια πολιτιστική στιγμή. Πλήθος κόσμου, ντόπιοι και επισκέπτες, κατέκλυσαν το θέατρο και παρακολούθησαν με συγκίνηση την παράσταση, σε μια ατμόσφαιρα υψηλής αισθητικής και πνευματικής ανάτασης.
Το «παρών» έδωσαν ο Δήμαρχος Θάσου Λευτέρης Κυριακίδης, ο περιφερειάρχης ΑΜΘ Χριστόδουλος Τοψίδης, ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Παναγιώτης Αρχοντής, ο Βουλευτής Καβάλας Νίκος Παναγιωτόπουλος, η Βουλευτής Καβάλας Αγγελική Δεληκάρη, ο εκπρόσωπος του Επιμελητηρίου Καβάλας Αναστάσιος Μπίλιας,όλοι οι Αντιδήμαρχοι του Δήμου Θάσου, ο Πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Θάσου Δημήτρης Μανίτσας, καθώς και εκπρόσωποι του Στρατού, της Αστυνομίας και άλλων τοπικών φορέων, τιμώντας με την παρουσία τους την εκδήλωση.
Σχόλιο γράφοντος: Να μας συμπαθάτε εκεί στον Οργανισμό Τουρισμού Θάσου, αλλά μια αναφορά και στην παρουσία του πρώην δημάρχου Κώστα Χατζηεμμανουήλ -επί της θητείας του οποίου ξεκίνησαν οι εργασίες συντήρησης και αναστήλωσης του αρχαίου θεάτρου Θάσου- δεν θα έβλαπτε κανέναν…Αλλά θα μας πει κανείς “Εδώ ούτε ο νυν δήμαρχος Λευτέρης Κυριακίδης, στην δική του ανάρτηση, δεν έκανε κάποια αναφορά στον κ. Χατζηεμμανουήλ!” (δεν γνωρίζουμε αν το έκανε σε κάποια εισαγωγική του ομιλία ή κάπου αλλού, εμείς μιλάμε μόνο για την δημοσιευμένη του ανάρτηση)
Η μεγάλη ανταπόκριση του κοινού και η θερμή υποδοχή της παράστασης επιβεβαιώνουν ότι η Θάσος δεν είναι μόνο ένας ελκυστικός τουριστικός προορισμός, αλλά και ένας ζωντανός πυρήνας πολιτισμού, όπου το παρελθόν και το παρόν συνομιλούν μέσα από την τέχνη.
Ο Οργανισμός Τουρισμού Θάσου εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες στο Εθνικό Θέατρο για τη μοναδική αυτή εμπειρία, καθώς και σε όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης. Η βραδιά αυτή αποτελεί έναν ακόμη σταθμό στην προσπάθεια ανάδειξης του νησιού ως προορισμού με βαθιά πολιτιστική ταυτότητα.
Σχόλιο γράφοντος: Η παρακάτω τοποθέτηση, πάντως, έχει το δικό της ενδιαφέρον (είναι του κ.Χατζηεμμανουήλ)
“Θραύσματα: Ευριπίδης”: Μια παράσταση αρχαιολογίας και θέατρου – Παράσταση και στο αρχαίο θέατρο Θάσου
Το 2022 ανακαλύφθηκε στη Φιλαδέλφεια της Αιγύπτου ένας πάπυρος με αποσπάσματα από τα χαμένα έργα «Πολύιδος» και «Ινώ» του Ευριπίδη.
Με αφορμή αυτό το εύρημα δημιουργήθηκε η παράσταση θεάτρου/αρχαιολογίας, «Θραύσματα: Ευριπίδης», σε σκηνοθεσία Ευθύμη Θέου, η οποία θα παρουσιάζεται τα απογεύματα του Ιουλίου, του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου, στα αρχαία θέατρα της Μήλου, της Ερέτριας, της Θάσου, της Μυτιλήνης, της Λήμνου, της Καρθαίας (Κέα), των Τραχώνων (Άλιμος), της Ζέας (Πειραιάς), καθώς και στο μικρονήσι του Άγιου Ευστράτιου, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, στο πλαίσιο του προγράμματος «Γνωριμία με Αρχαία Θέατρα της Ελλάδας».
Πρόκειται για μια καινοτόμο δράση, που διοργανώνεται για δεύτερη συνεχή χρονιά, από το Εθνικό Θέατρο με την υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ και την Περιφερειακή και Τοπική αυτοδιοίκηση, με στόχο την ανάδειξη των σωζόμενων αρχαίων θεάτρων της Ελλάδας. Μια ευτυχής σύνδεση του σύγχρονου πολιτισμού με τα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτόχρονα μια πολύτιμη συνέργεια ανάμεσα σε φορείς πολιτισμού, που φέρνει τη δραματική τέχνη και κάποιους από τους φυσικούς της χώρους στο επίκεντρο της ζωής των τοπικών κοινοτήτων.
«Η σύμπραξη του θεάτρου, της αρχαιολογίας και των μνημείων δημιουργεί μια μοναδική ώσμωση, ένα τρίπτυχο που μόνο στην Ελλάδα μπορεί να υπάρξει. Η συνύπαρξη των αρχαίων θεάτρων με τα έργα που γράφτηκαν και παρουσιάστηκαν σ αυτά πριν από 2.500 χρόνια, είναι προνόμιο ελληνικό» υπογράμμισε στη παρουσίαση του προγράμματος η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και πρόσθεσε: «Σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας, όπου ο κόσμος αναζητά σταθερές αξίες και πηγές έμπνευσης, η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά δείχνει τον δρόμο. Μέσα από τη σύγχρονη δημιουργία, την ερμηνεία των καλλιτεχνών και την αρχαία γραμματεία, αποδεικνύεται πως το παρελθόν μπορεί να είναι εξίσου ζωντανό και επίκαιρο.»
Από την πλευρά της η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου Αργυρώ Χιώτη, δήλωσε: «Αισθανόμαστε ενθουσιασμό, γιατί: Το Εθνικό βγαίνει εκτός. Το Εθνικό βγαίνει εκτός, αυτή τη φορά σε αρχαία θέατρα Νησιών και Αττικής, με μια παράσταση που από τη μία πλευρά μας προτείνει να γνωρίσουμε αλλά και να επαναδιαπραγματευτούμε τη σχέση μας με αυτά τα αρχαία θέατρα, να τα δούμε αλλιώς, να τα κατοικήσουμε αλλιώς, να τα ακούσουμε αλλιώς… Από την άλλη, μας προσκαλεί να βιώσουμε με έναν ξεχωριστό θεωρώ τρόπο, λεπτό, τρυφερό, ποιητικό, την εμπειρία σύνδεσης των θεάτρων αυτών με το αρχαίο κείμενο, την “ανασκαφή” του και “αναστήλωση” του. Και όλα αυτά σε συνεργασία με το Σωματείο ΔΙΑΖΩΜΑ, έναν φορέα που αναδεικνύει τα αρχαία θέατρα ανά την Ελλάδα, δίνοντας έμφαση στις σχέσεις με τις τοπικές κοινότητες.»
«Πάντα μου αρέσει να μιλάω για την αφανή πλευρά και τη συμβολική πλευρά των πραγμάτων. Την ουσιαστική την ακούσατε. Αν ακούσετε και το νούμερο θα εκπλαγείτε – πενήντα αρχαία θέατρα. Τα είκοσι έχουν τελειώσει και τα άλλα είναι όλα εργοτάξια. Ίσως αξίζει να κάνουμε μια περιοδεία κάποια στιγμή, να τα δούμε. Είναι κάτι εκπληκτικό. Τι κρύβεται πίσω από αυτό; Μια απλή λέξη, η οποία είναι ταυτόχρονα και η μεγαλύτερη πληγή της χώρας μας. Η λέξη «συνέργειες». Όταν είμαστε όλοι μαζί: το Υπουργείο Πολιτισμού και η υπέροχη κοινότητα των αρχαιολόγων, δίπλα σ’ αυτούς, όμως, και όλο το φαινόμενο του κράτους, της τοπικής αυτοδιοίκησης, αλλά και της κοινωνίας των πολιτών. Είμαστε όλοι εδώ παρόντες. Γι’ αυτό γίνεται αυτό το θαύμα» επισήμανε ο Πρόεδρος Σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ, Σταύρος Μπένος.
Η παράσταση
Πέρα από τα γνωστά και εξ ολοκλήρου σωζόμενα έργα του Ευριπίδη, έχουν φτάσει ως εμάς πάνω από 1000 στίχοι από την υπόλοιπη δραματουργία του αρχαίου τραγικού: στίχοι γραμμένοι σε κομμάτια παπύρου, θαμμένα στο χώμα της Αιγύπτου ή σποραδικά ενταγμένοι μέσα σε άλλα κείμενα. Μια μεμονωμένη σκηνή, λίγες διάσπαρτες γραμμές ή και μια μόνο λέξη από έργα, εν πολλοίς, άγνωστα στο κοινό, όπως η προκλητική του «Ανδρομέδα», ο λυρικός «Φαέθοντας», οι ακραίοι «Κρητικοί» και ο στοχαστικός «Πολύιδος».
Η παράσταση θεάτρου/αρχαιολογίας «ΘΡΑΥΣΜΑΤΑ: Ευριπίδης» είναι μια ποιητική προσέγγιση αυτού του αποσπασματικού, αλλά μεγάλης θεατρικής και λυρικής δύναμης υλικού. Μια έντονα μουσική και αφηγηματική διαπραγμάτευσή του, μεταφέρει αυτούσια κομμάτια από τα χαμένα έργα, την περιπετειώδη, συχνά, ιστορία της ανακάλυψής τους, αλλά και την αίσθηση που αφήνει ο απόηχος των φωνών, όλων αυτών που έχουν πάψει να μιλούν εδώ και χιλιετίες, την ένταση του να προσπαθείς να «δεις» και να περιγράψεις έναν κόσμο περασμένο, μέσα από τα φθαρμένα απομεινάρια του.
«Είναι μια συνάντηση του θεάτρου και της αρχαιολογίας. Ένα «υβριδικό» είδος, που προσπαθεί να φέρει κοντά το θέατρο με την αρχαιολογία» εξήγησε ο σκηνοθέτης της παράστασης Ευθύμης Θέου και πρόσθεσε: «Από τον Ευριπίδη όλοι ξέρουμε τα 19 έργα που σώζονται ακέραια. Με αφορμή, λοιπόν, αυτό το εύρημα, βουτήξαμε στα χαμένα κείμενά του από τα οποία σώζεται από μια σκηνή ως ένας διάλογος ή και μια μόνο λέξη. Ένα θραυσματικό υλικό όλο κενά και τρύπες, που αφήνει όμως περιθώρια στην προσέγγιση και την ερμηνεία του – και αυτή είναι άλλωστε και η γοητεία του. Η παράσταση έρχεται σε συνέχεια της 15ετούς εργασίας του ηθοποιού, σκηνοθέτη και αρχαιολόγου Ευθύμη Θέου, πάνω στη σύζευξη του θεάτρου και της αρχαιολογίας: στο πλαίσιο ενός νέου «υβριδικού» είδους το οποίο χρησιμοποιεί αφενός παραστασιακές μεθόδους για να πλησιάσει με νέα ματιά το αρχαιολογικό υλικό και αφετέρου αρχαιολογικές μεθόδους για να τροφοδοτήσει με καινούργια εργαλεία (ανασκαφή, ανθρωπολογική έρευνα κ.α.) το site-specific θέατρο και την περφόρμανς.
Προηγούμενες παραστάσεις του είναι αυτές που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των ερευνητικών προγραμμάτων στον Νεολιθικό οικισμό της Κουτρουλού Μαγούλας, στο κτήριο της Εποχής του Χαλκού στα Καταλύματα της Γαύδου, στον Προϊστορικό οικισμό της Κοίμησης στη Θηρασιά κ.α. Οι δράσεις αυτές έχουν παρουσιαστεί στο παρελθόν στο πλαίσιο του θεσμού του Υπουργείου Πολιτισμού «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός», καθώς και στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Μουσείο Μπενάκη, και σε άλλους χώρους στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το 2013 η παράσταση «Το Γεύμα» παρουσιάστηκε ως τμήμα της έκθεσης «Εκ Νέου. Μια Νέα Γενιά Ελλήνων Καλλιτεχνών», στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, ενώ το 2015 το έργο εκπροσώπησε την Ελλάδα στην European Mediterranea 17 Young Artists Biennale στο Μιλάνο. Το 2023 το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης εξέδωσε τον κατάλογο «Ευθύμης Θέου. Θέατρο/Αρχαιολογία» (επιμ. Α. Μυκονιάτη) με μια συνολική παρουσίαση της δουλειάς του.
Οι “Φοίνισσες” του Ευριπίδη στο 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων
Το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει τις «Φοίνισσες» του Ευριπίδη, το Σάββατο 7 Αυγούστου στις 21.00 στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, στο πλαίσιο του 64ου Φεστιβάλ Φιλίππων.
Φοίνισσες του Ευριπίδη, η εμβληματική τραγωδία με την οποία ο ποιητής μας παραδίδει μια ανατρεπτική εκδοχή του μύθου των Λαβδακιδών. Το έργο παρουσιάζεται σε μια σύγχρονη παράσταση μ΄ ένα ξεχωριστό επιτελείο ερμηνευτών και συντελεστών, έχοντας την υπογραφή του Γιάννη Μόσχου στη σκηνοθεσία.
Ο Ευριπίδης στις Φοίνισσες συνθέτει ένα πολυπρόσωπο οικογενειακό και πολιτικό δράμα για την αδελφοκτόνα μάχη Ετεοκλή και Πολυνείκη, στρέφοντας παράλληλα το ενδιαφέρον των θεατών σε αξίες όπως η δικαιοσύνη, η ισότητα και η ισοτιμία.
Ο οίκος των Λαβδακιδών συνταράσσεται συθέμελα και η πόλη της Θήβας ετοιμάζεται για έναν ακόμη φόρο αίματος στην Σφίγγα. Ο τυφλός Οιδίποδας κλεισμένος στο υπόγειο του παλατιού καταριέται τους δυο γιούς του, Πολυνείκη και Ετεοκλή, να βασιλέψουν μέσα στο αίμα. Εκείνοι για να αποτρέψουν την εκπλήρωση της πατρικής κατάρας αποφασίζουν να αναλάβουν εκ περιτροπής τη διακυβέρνηση. Όταν έρχεται η ώρα, όμως, να παραχωρήσει ο Ετεοκλής το θρόνο στον Πολυνείκη, εκείνος αρνείται και εξορίζει τον αδελφό του.
Το έργο διαδραματίζεται την ημέρα που ο εξόριστος Πολυνείκης, επικεφαλής του αργίτικου στρατού, βρίσκεται έξω από τα τείχη της Θήβας έτοιμος να επιτεθεί για να πάρει πίσω ό,τι του έχει στερηθεί με άδικο τρόπο.
Μέσα από τα τείχη, η Ιοκάστη σε ρόλο ειρηνοποιού προσπαθεί να συμφιλιώσει τα δύο αδέλφια απευθυνόμενη πότε στο συναίσθημά τους και πότε στη λογική τους και την πολιτική τους υστεροφημία.
Το Εθνικό Θέατρο παρουσιάζει τις Φοίνισσες σε μια σύγχρονη σκηνοθεσία του Γιάννη Μόσχου, που καταθέτει τη δική του παραστασιακή εκδοχή του έργου και επιχειρεί να αναδείξει τις μεθοδεύσεις που οδηγούν τους λαούς σε καταστροφικές διχόνοιες και εμφύλιες διαμάχες.
Κέντρο πληροφόρησης επισκεπτών Δήμου Καβάλας (πρώην ΕΟΤ) Κεντρική Πλατεία, τηλ: 2510-620566, καθημερινά από την Τετάρτη 30 Ιουνίου 2021, 10:00 – 14:00 και 18:00 – 21:00.
*Το 64ο Φεστιβάλ Φιλίππων θα πραγματοποιηθεί ακολουθώντας τις ειδικές οδηγίες των υγειονομικών αρχών, με προτεραιότητα τη δημόσια υγεία και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στο κοινό και τους καλλιτέχνες.
“Μήδεια”: Μια ακόμα παράσταση, στο αρχαιολογικό μουσείο Φιλίππων, λόγω αυξημένου ενδιαφέροντος
Ενημερώνουμε το θεατρόφιλο κοινό ότι λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος για την παράσταση “Μήδεια” στις 23/8 και δεδομένου ότι οι θέσεις στον προαύλιο χώρου του Αρχαιολογικού Μουσείου των Φιλίππων για την Κυριακή το βράδυ έχουν ήδη εξαντληθεί, αποφασίστηκε να δοθεί και δεύτερη παράσταση την Δευτέρα το βράδυ, 24/8 την ίδια ώρα (19.30), στον ίδιο χώρο.
Από αυτή τη στιγμή και όλο το Σαββατοκύριακο οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κλείνουν θέσεις στο ταμείο προπώλησης του 63ου Φεστιβάλ Φιλίππων (Κέντρο Πληροφόρησης Επισκεπτών Δήμου Καβάλας, πρ. ΕΟΤ) ή στο τηλέφωνο 2510-620566 και το πρωί της Δευτέρας στο γραφείο του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, 2510 220876-7.
Απαγορεύεται η είσοδος στον χώρο μετά την έναρξη της παράστασης. Είναι υποχρεωτική η χρήση μη ιατρικής μάσκας από τους θεατές κατά την είσοδο και έξοδο από το χώρο και καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης.
