Υπεγράφη τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026, στο κτίριο της Μεγάλης Λέσχης Καβάλας, η σύμβαση για την κατασκευή και λειτουργία της Κεντρικής Μονάδας Επεξεργασίας Μη Επικινδύνων Αστικών Στερεών Αποβλήτων Δυτικού Τομέα Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (Καβάλας), ενός έργου κομβικής σημασίας για τη σύγχρονη και βιώσιμη διαχείριση αποβλήτων στην ευρύτερη περιοχή. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά έργα που υλοποιούνται στη βόρεια Ελλάδα, το οποίο εντάσσεται στον εθνικό και ευρωπαϊκό σχεδιασμό για την κυκλική οικονομία και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε παρουσία του γενικού γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μανώλη Γραφάκου, γεγονός που υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία του έργου και τη στενή συνεργασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την Κεντρική Διοίκηση. Τη σύμβαση υπέγραψαν ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. και δήμαρχος Δράμας, Γεώργιος Παπαδόπουλος και οι ανάδοχοι του έργου, Ένωση Οικονομικών Φορέων «ΜΕΤΚΑ ΑΤΕ» ΚΑΙ «ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ AQUA Α.Ε.», όπως αυτοί προέκυψαν από τη διαγωνιστική διαδικασία.

Το «παρών» στην εκδήλωση έδωσαν επίσης, ο δήμαρχος Δοξάτου και πρώην διευθυντικό στέλεχος της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ., Γιώργος Βογιατζής, ο αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Καβάλας, Θόδωρος Μαρκόπουλος, το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. και δήμαρχος Ξάνθης, Ευστράτιος Κοντός καθώς και οι πρώην δήμαρχοι Καβάλας και Ξάνθης, Δήμητρα Τσανάκα και Μανώλης Τσέπελης, γεγονός που ανέδειξε τη διαχρονική και διαπαραταξιακή στήριξη του έργου από την αυτοδιοίκηση της περιοχής.

Παράλληλα παρευρέθηκαν, εκ μέρους του Δήμου Καβάλας, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ, Απόστολος Χρόνης, οι αντιδήμαρχοι, Απόστολος Μουμτσάκης, Γιάννης Προμούσας, Κυριάκος Σταυρίδης, Χρήστος Τσιτσιλικάκης και Κώστας Χατζηαναστασίου, ο πρόεδρος του ΔΗΠΕΘΕ, Αρχέλαος Γρανάς, ο Εντεταλμένος Σύμβουλος Παιδικών Σταθμών και Προγραμμάτων ΕΣΠΑ, Ανέστης Δημητριάδης, ο γενικός διευθυντής της ΔΕΥΑΚ, Άγγελος Λογκάρης και η γενική γραμματέας του Δήμου, Χριστίνα Ταβουλτσίδου.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Κατά τη διάρκεια των τοποθετήσεων επισημάνθηκε ότι η υλοποίηση της Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων Καβάλας αποτελεί αποτέλεσμα συστηματικής συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, των Δήμων και της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. Α.Α.Ε., με κοινό στόχο την αναβάθμιση των περιβαλλοντικών υποδομών και τη συμμόρφωση με τις σύγχρονες θεσμικές απαιτήσεις της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η νέα Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων θα εξυπηρετεί την επεξεργασία σύμμεικτων αστικών στερεών αποβλήτων και προ-διαλεγμένων οργανικών αποβλήτων, με ετήσια δυναμικότητα 46.875 τόνων σύμμεικτων απορριμμάτων και 5.957 τόνων οργανικών. Παράλληλα, περιλαμβάνει μονάδα παραγωγής ενέργειας από βιοαέριο, μέσω της διαδικασίας της αναερόβιας χώνευσης, επιτυγχάνοντας την ενεργειακή αξιοποίηση του οργανικού κλάσματος και τη διάθεση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο. Το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει την κατασκευή των εγκαταστάσεων, την προμήθεια κινητού εξοπλισμού, τη δοκιμαστική λειτουργία διάρκειας έξι μηνών, καθώς και την κανονική λειτουργία της μονάδας για έξι έτη, με δυνατότητα χρονικής επέκτασης.

Ο συνολικός προϋπολογισμός της σύμβασης (με το δικαίωμα προαίρεσης) ανέρχεται σε 81,76 εκατομμύρια ευρώ πλέον Φ.Π.Α. και χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Υποδομές Μεταφορών, Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη».

Πληροφορηθήκαμε πρόσφατα ότι ο διαγωνισμός του Περιφερειακού φορέα διαχείρισης των απορριμμάτων ΔΙΑΑΜΑΘ για την κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων στην Καβάλα αποσύρθηκε από την ίδια τη ΔΙΑΑΜΑΘ, μετά από ένσταση που έκανε εταιρεία στην ανεξάρτητη Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών για τους διαγωνισμούς και δικαιώθηκε.

Μιλάμε για έναν διαγωνισμό 42 εκατομμυρίων ευρώ.

H Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) θα κατασκευαστεί στην περιοχή του Εσκή Καπού. Εκεί θα ξεχωρίζονται τα ανακυκλώσιμα από τα κοινά σκουπίδια, θα γίνονται αντικείμενο επεξεργασίας αυτά που λέμε οργανικά απόβλητα (δηλαδή τα υπολείμματα από φρούτα και λαχανικά ή φαγητά) και θα οδηγείται σε υγειονομική ταφή ό,τι περισσεύει.

Έτσι θα μπορέσουμε να αυξήσουμε την ανακύκλωση, θα θάβουμε λιγότερα σκουπίδια και θα μειώνουμε και τα δημοτικά τέλη προς όφελος των δημοτών.

Στην ένσταση που έκανε η ενδιαφερόμενη εταιρεία προς την ανεξάρτητη Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών, κατήγγειλε ότι ο διαγωνισμός είχε τυπικές ελλείψεις και περιείχε όρους που εμπόδιζαν τη συμμετοχή κάποιων εταιρειών και ευνοούσαν τη συμμετοχή κάποιων άλλων.

Ο κ. Τσέπελης, Δήμαρχος Ξάνθης και Πρόεδρος της ΔΙΑΑΜΑΘ, παραδέχτηκε ότι ο διαγωνισμός αποσύρθηκε μετά από την ένσταση της εταιρείας και τώρα είναι σε διαδικασία τροποποίησης της προκήρυξης και αλλαγής της μελέτης.

Ρωτάμε τον Δήμαρχο Καβάλας και Αντιπρόεδρο της ΔΙΑΑΜΑΘ το εξής απλό:

Αν ήταν τόσο “καθαρός” και τόσο αδιάβλητος ο διαγωνισμός, όπως μας έλεγε ο κ. Μουριάδης στο Δημοτικό Συμβούλιο, γιατί αποσύρθηκε;

Και γιατί δεν ξαναβγήκε σε προκήρυξη ο ίδιος διαγωνισμός, αλλά κάνει τώρα αλλαγές και διορθώσεις η ΔΙΑΑΜΑΘ;

Μήπως η εταιρεία που έκανε την προσφυγή και δικαιώθηκε είχε δίκιο να μιλάει για ευνοϊκή μεταχείριση κάποιων εταιρειών;

Δυστυχώς, και ο κ. Τσέπελης και ο κ. Μουριάδης δεν μας λένε την αλήθεια. Έτσι κρίνουμε από το αποτέλεσμα της υπόθεσης αυτής.

Επειδή δεν έχουμε εμπιστοσύνη στη ΔΙΑΑΜΑΘ, καταθέσαμε στο Δημοτικό Συμβούλιο την εξής πρόταση:

να γίνει ο διαγωνισμός για τη ΜΕΑ από τον Δήμο Καβάλας και όχι από τη ΔΙΑΑΜΑΘ, αφού ο Δήμος μας και τεχνική επάρκεια έχει και προσωπικό έχει.

Και μάλιστα προτείναμε να γίνει με τη μέθοδο της μελετο-κατασκευής, ώστε να αποφύγουμε μία “κλειστή” μελέτη που θα μας δημιουργήσει προβλήματα στην εφαρμογή της.

Εξάλλου, ο Δήμος δεν θα ήταν ο κύριος του έργου, απλά θα έκανε προγραμματική σύμβαση με τη ΔΙΑΑΜΑΘ μόνο για την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου.

Από άγνοια, ο κ. Μουριάδης μάς απάντησε στο Δημοτικό Συμβούλιο ότι αυτό δεν γίνεται, αλλά μάλλον δεν γνώριζε ότι και η ΔΙΑΑΜΑΘ σχεδιάζει τον νέο διαγωνισμό με την ίδια μέθοδο της μελετο-κατασκευής!

Δυστυχώς, είμαστε σίγουροι ότι και στον καινούριο διαγωνισμό κάποιοι θα ψάξουν να βρουν τρόπο να τον εκμεταλλευτούν.

Ευχόμαστε να μην γίνει αυτό, αλλά δυστυχώς τα 42 εκατομμύρια ευρώ είναι πολλά χρήματα…

Την ώρα που όλοι ασχολούνται με την εξάπλωση του κορωνοϊού, μια υπόθεση που μυρίζει “χρυσές δουλειές” λαμβάνει χώρα στην περιοχή μας – σε σχέση, αυτή τη φορά, με τη μεταφορά των απορριμμάτων.

Όπως, λοιπόν, αποφάσισε το διοικητικό συμβούλιο της ΔΙΑΑΜΑΘ, η μεταφορά των απορριμμάτων των δήμων της περιφέρειας ΑΜΘ στο σημείο απόθεσής της θα γίνεται -για τα επόμενα 2 χρόνια- από μια ιδιωτική εταιρεία, με την επωνυμία “Ελληνική Βιομηχανία Περιβαλλοντικών Συστημάτων Α.Ε.Β.Ε.” και με διακριτικό τίτλο Helesi.

Συγκεκριμένα, το έργο που θα αναλάβει η εταιρεία, αφορά τη μεταφόρτωση και την μεταφορά των σύμμεικτων απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων υλικών, την οποία μέχρι τώρα έκαναν οι εργαζόμενοι των Δήμων.

Μετά από αυτή την εξέλιξη, οι εργαζόμενοι του Δήμου θα κάνουν κανονικά την συλλογή από τους κάδους, θα τα μεταφέρουν στα τοπικά σημεία συλλογής (σύμμεικτα και ανακυκλώσιμα) και από εκεί και πέρα τη μεταφορά τους θα αναλαμβάνει η ανάδοχος εταιρεία.

Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του ο ιστότοπος aftodioikisi.gr, η προοπτική της ανάθεσης αυτή είχε προκαλέσει αντιδράσεις από τους εργαζόμενους, οι οποίοι μάλιστα είχαν πραγματοποιήσει στις αρχές του 2020 διαμαρτυρία στη ΔΙΑΑΜΑΘ, παρουσία του προέδρου της ΠΟΕ ΟΤΑ κ. Νίκου Τράκα, θεωρώντας πως μια κατ’ εξοχήν δημόσια παροχή υπηρεσιών, η Μεταφόρτωση-Μεταφορά Απορριμμάτων, περνά σε ιδιωτικά χέρια.

Οι ενστάσεις τους αφορούσαν τόσο τον περιορισμό κάποιων υφιστάμενων μονάδων που προέβλεπε το σχέδιο, αλλά και την παραχώρηση στον ανάδοχο των οχημάτων από την ΔΙΑΑΜΑΘ, όσο και με την γενικότερη κατεύθυνση την οποία ακολουθεί η εταιρεία, που θεωρούν πως εισάγει τους ιδιώτες στην καθαριότητα.

Τότε ο πρόεδρος της ΔΙΑΑΜΑΘ κ. Μανώλης Τσέπελης, είχε εμφανιστεί καθησυχαστικός, παρόλο που είχε σημειώσει πως ο διαγωνισμός θα συνεχιστεί, όπως και έγινε.

Προχώρησε κανονικά ο διαγωνισμός

Ο προϋπολογισμός του έργου, όπως προκηρύχθηκε, ανερχόταν σε 3.222.821,28 ευρώ χωρίς ΦΠΑ για δύο χρόνια, με την ΔΙΑΑΜΑΘ να έχει το δικαίωμα προαίρεσης για ένα ακόμα έτος.

Προσφορά υπέβαλαν τρεις εταιρείες, δύο από τις οποίες απορρίφθηκαν στην πρώτη φάση του διαγωνισμού, με την ανάδοχο εταιρεία να φτάνει μόνη της μέχρι το τέλος, με την προσφορά της να ανέρχεται στις 3.176.686,23 ευρώ για δύο έτη χωρίς ΦΠΑ.

Το πρακτικό του διαγωνισμού εγκρίθηκε στις 3 Νοεμβρίου 2020 από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΙΑΑΜΑΘ (πατήστε εδώ) – αν και κατά πλειοψηφία, μιας και ο δήμαρχος Θάσου Λευτέρης Κυριακίδης ψήφισε αρνητικά (ο δε δήμαρχος Νέστου Σάββας Μιχαηλίδης ψήφισε λευκό).

Κύριο αντικείμενο της σύμβασης είναι η παροχή υπηρεσιών υποστήριξης της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. Α.Α.Ε. στη μεταφόρτωση και μεταφορά Σύμμεικτων απορριμμάτων από τους Σταθμούς Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) προς τις Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ), Ανακυκλώσιμων υλικών από τους Σταθμούς Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) προς τα κατά τόπους Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ), Υπολείμματος επεξεργασίας από τις κατά τόμους Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) προς τους κατά τόπους Χώρους Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ), υπολείμματος διαλογής από τα κατά τόπους Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών(ΚΔΑΥ)προς τους κατά τόπους Χώρους Υγειονομικής Ταφής (ΧΥΤΑ/ΧΥΤΥ), μέσω του υφιστάμενου δικτύου των Τοπικών Μονάδων Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΤΜΔΑ) και Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ), με παραχώρηση από τη ΔΙΑΑΜΑΘ ΑΑΕ 32 συρμών μεταφόρτωσης-μεταφοράς απορριμμάτων. Ο ανάδοχος για την άρτια εκτέλεση των εργασιών θα πρέπει να διαθέτει ιδιόκτητο εξοπλισμό.

Επίσης ο ανάδοχος θα παρέχει υπηρεσίες υποστήριξης της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. Α.Α.Ε. στην τακτική συντήρηση των οχημάτων που χρησιμοποιούνται για τη μεταφόρτωση και μεταφορά των ΑΣΑ. Από τη συντήρηση εξαιρούνται τα ελαστικά, τα οποία θα παρέχει η ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. Α.Α.Ε.

Να σημειωθεί πως οι προσφερόμενες μοναδιαίες τιμές της εταιρείας, από τις οποίες βγαίνει και το τελικό ποσό σε συνάρτηση με τον όγκο των απορριμμάτων που θα μεταφερθούν, ανέρχονται ως εξής:

1. 0,108 ευρώ/tn.km χωρίς ΦΠΑ για τη μεταφόρτωση και μεταφορά αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ), ανακυκλώσιμων υλικών (ΑΥ) και υπολείμματος επεξεργασίας, (πλην των θαλάσσιων μεταφορών),
2. 28,00 ευρώ/tn χωρίς ΦΠΑ για τη μεταφόρτωση και μεταφορά αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ), ανακυκλώσιμων υλικών (ΑΥ) και υπολείμματος επεξεργασίας από το Δήμο Θάσου και
3. 37,00 ευρώ/tn χωρίς ΦΠΑ για τη μεταφόρτωση και μεταφορά αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ), ανακυκλώσιμων υλικών (ΑΥ) και υπολείμματος επεξεργασίας από το Δήμο Σαμοθράκης,

Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων με τον κορωνοϊό SARS-COV-2 και τον εγκλεισμό των δημοτών στα σπίτια τους δεν φαίνεται να επηρέασαν την ΔΙΑΑΜΑΘ και τον προγραμματισμό της για τη διαχείριση των απορριμμάτων στην περιφέρεια ΑΜΘ.

Έναν προγραμματισμό που έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις, τόσο όσον αφορά το κόστος της διαχείρισης -το οποίο και μετακυλίεται στους δημότες (κάτι, μάλιστα, που έχει οδηγήσει και σε μεγάλες αυξήσεις στα δημοτικά τέλη πολλών δήμων της περιφέρειας)- όσο και στις διαδικασίες που θα ακολουθηθούν για την διαχείρισή του (μάλιστα δεν είναι λίγοι αυτοί που μιλούν για “σκανδαλώδεις μεθοδεύσεις” από πλευράς της ΔΙΑΑΜΑΘ!)

Οι αυξήσεις στα δημοτικά τέλη -οι οποίες, όσον αφορά τον δήμο Καβάλας, ανέρχονται κοντά στο 50%- αποτέλεσαν αντικείμενο συζήτησης τις προηγούμενες εβδομάδες. Από την μια ο δήμαρχος Θόδωρος Μουριάδης ξεκαθάρισε -στο πλαίσιο συνέντευξης τύπου- πως δεν τίθεται θέμα μη εφαρμογής της αύξησης αυτής εν καιρώ κορωνοϊού (με το σκεπτικό πως ο προϋπολογισμός της ΔΙΑΑΜΑΘ δεν επιδέχεται αλλαγών), και από την άλλη η αντιπολίτευση εξέφρασε εντελώς διαφορετική άποψη, τονίζοντας πως όχι μόνο μπορεί να ανασταλεί αυτή η αύξηση αλλά θα πρέπει να εφαρμοστεί άμεσα (καθώς μπορεί σταδιακά να αίρονται οι περιορισμοί στις μετακινήσεις και να ανοίγουν τα εμπορικά καταστήματα, ωστόσο η οικονομική κατάσταση των δημοτών και των επαγγελματιών δύσκολα αναμένεται να επανέλθει στα προ κορωνοϊού επίπεδα).

Πρόσφατη, μάλιστα, ήταν η κατάθεση πρότασης από 5 παρατάξεις της αντιπολίτευσης του δήμου Καβάλας για την αναστολή της ισχύος των αυξημένων δημοτικών τελών. Μιας πρότασης η οποία -εκτός των άλλων- περιελάμβανε και θέσεις για άμεση εξόφληση των οφειλών του δήμου προς τους επαγγελματίες (οφειλές της τάξης του 1,8 εκ. €) με στόχο την διοχέτευση ζεστού χρήματος στην αγορά, αναστολή κατασχέσεων σε βάρος δημοτών και επαγγελματιών, αναστολή διακοπής υδροδότησης σε όσους πραγματικά αντιμετωπίζουν πρόβλημα, μείωση τελών άρδευσης 30% στους αγρότες και διεκδίκηση έκτακτης χρηματοδότησης από την κυβέρνηση.

Μάλιστα, στην ίδια πρόταση είχαν τεθεί και θέσεις για την μεταφορά κονδυλίων από τους προϋπολογισμούς εκδηλώσεων που είτε έχουν ματαιωθεί (όπως το Kavala AirSea Show και το “Άδοντες και Ψάλλοντες εν τη καρδία”) είτε έχει μειωθεί το budget τους (όπως το Cosmopolis), με σκοπό την αναβάθμιση της κοινωνικής πολιτικής του δήμου.

Στο θέμα αυτό αναφέρθηκαν οι δημοτικοί σύμβουλοι Καβάλας Νίκος Ξανθόπουλος (επικεφαλής της παράταξης “Συνεργασία για την Καβάλα”) και Γιώργος Γουνελάς (μέλος της παράταξης “Ο Τόπος της Ζωής μας”) στην ιντερνετική ραδιοφωνική εκπομπή του Kavala Portal και του ParadiseGRadio “Η Επέλαση των Βαρβάρων”

Το θέμα, πάντως, της ΔΙΑΑΜΑΘ αναμένεται να έχει πολλά ακόμα επεισόδια, καθώς οι καταγγελίες για υπερχρεώσεις στα κοστολόγια για την διαχείριση των απορριμμάτων είναι πάρα πολλές για να αγνοηθούν (γνωστό είναι, εξάλλου, το παράδειγμα του προέδρου των δημοτικών υπαλλήλων Καβάλας Κώστα Γερακίνη ότι ο Δήμος Καβάλας δαπανά περίπου 121.000 ευρώ για ένα έτος ενώ η ΔΙΑΑΜΑΘ ζητά ποσό περίπου 384.000 ευρώ για ένα έτος!).

“Μπροστάρης” σε αυτές τις καταγγελίες είναι ο δήμαρχος Νέστου Σάββας Μιχαηλίδης, ο οποίος μιλώντας στην “Επέλαση των Βαρβάρων” δεν “μάσησε” τα λόγια του, αφήνοντας σαφείς αιχμές για υπερκοστολογήσεις από πλευράς της ΔΙΑΑΜΑΘ.

Μεταξύ άλλων, ο κ. Μιχαηλίδης ανέφερε πως:

Ο Γενικός Διευθυντής ΔΙΑΑΜΑΘ δηλώνει πως “Έχουμε έναν προϋπολογισμό, θα λειτουργήσουμε με αυτόν φέτος και θα δούμε τι θα προκύψει ως πραγματικό κόστος”. Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται. Όταν πρόκειται να φορολογήσεις κόσμο (τα δημοτικά τέλη, από τα οποία θα καλυφθεί το κόστος της διαχείρισης των απορριμμάτων, είναι φόρος) πρέπει να είσαι ξεκάθαρος.

Εδώ το πράγμα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Μπορεί να έχουμε έναν μαθηματικό τύπο που δίνει ένα τελικό αποτέλεσμα (στην προκειμένη περίπτωση, η τελική τιμή διαχείρισης ανά τόνο), όμως θα πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη το πόσο ωφέλιμη είναι αυτή η διαχείριση για την κοινωνία και το περιβάλλον, αλλά και το πώς ανταποκρίνεται στα τρέχοντα οικονομικά δεδομένα. Π.χ. αν πούμε ότι πρέπει να πληρώσει ο καθένας 5000 € για να έχουμε καθαρό περιβάλλον, καταλαβαίνετε ότι ένα τέτοιο κονδύλι δεν ανταποκρίνεται στα μέσα ελληνικά εισοδήματα.

Εγώ είχα επαναστατήσει και είχα ζητήσει αλλαγή στην διοίκηση της ΔΙΑΑΜΑΘ, ώστε να υπάρχει ένα πιο ρεαλιστικό μοντέλο και να εξεταστούν οι πιθανότητες για την υιοθέτηση ενός άλλου μοντέλου για την διαχείριση των απορριμμάτων. Ενός μοντέλου που δεν θα επιβάλλει πρόσθετα τέλη και θα διαχειρίζεται τα απορρίμματα με συμφέροντα οικονομικά κόστη και σεβασμό προς το περιβάλλον (ακόμα και αν χρειάζεται να αθετήσουμε συμφωνίες του παρελθόντος).

Δυστυχώς, όμως, οι νέοι δήμαρχοι που μπήκαν στην ΔΙΑΑΜΑΘ απεφάνθησαν ότι δεν επρόκειτο να αλλάξει κάτι και πως το ήδη υποβληθέν πλάνο της ΔΙΑΑΜΑΘ για την διαχείριση και την κοστολόγηση των απορριμμάτων δεν επρόκειτο να αλλάξει. Και μιλάμε για ένα πλάνο που μπορεί να είναι νομιμοφανές αλλά χρήζει σοβαρών καταγγελιών. Δεν γίνεται π.χ. η μεταφορά των απορριμμάτων, η οποία έχουμε υπολογίσει ότι κοστίζει 1.611.000 € ανά έτος, να προκηρύσσεται στα 4.935.000 € διότι -και καλά- κάποιοι δήμοι δεν μπορούν να επωμισθούν το κόστος μεταφοράς των απορριμμάτων τους. Δεν γίνεται, επίσης, να συνεχίζουμε να μιλάμε για ταφή απορριμμάτων και για 6 μονάδες, μικρές και μεγάλες, για “ανακάτεμα αέρα” και θάψιμο των υπόλοιπων απορριμμάτων, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη εφαρμόζουν εδώ και δεκαετίες την καύση των απορριμμάτων.

Είναι ολοφάνερο πως κάναμε ένα σχέδιο για να ικανοποιήσουμε πρόσωπα. Και τα κόστη θα τα επωμιστούν οι πολίτες, προς όφελος ολίγων.

Η ΔΙΑΑΜΑΘ δεν μπορεί να δημιουργεί πλασματικούς προϋπολογισμούς, ούτε να επιβάλλει έναν σχεδιασμό που δεν τον θέλουν κάποιοι από τους δήμους. Υπάρχει ζήτημα νομιμοφάνειας και ηθικής. Όταν έχεις να κάνεις με 7 δημάρχους και δεν μπορείς να περάσεις έναν προϋπολογισμό θα έφευγα. Όλα αυτά είναι πολύ σοβαρά για να τα αφήσουμε σε έναν απλό γενικό διευθυντή.

Θα είμαι αρκετά επιθετικός από εδώ και πέρα. Αυτή η ιστορία θα κρατήσει σε μάκρος, αλλά θα μας δικαιώσει.

Μετά από αρκετές πιέσεις από πλευράς της αντιπολίτευσης του δήμου Καβάλας, και με τα ερωτήματα για την αλματώδη αύξηση των δημοτικών τελών -η οποία, σύμφωνα με την δημοτική αρχή Μουριάδη, προέκυψε από την αυξημένη εισφορά προς την ΔΙΑΑΜΑΘ- να είναι πάρα πολλά, διεξήχθη το βράδυ της Δευτέρας 24 Φεβρουαρίου 2020 έκτακτη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Καβάλας με αποκλειστικό σκοπό την ενημέρωση για τα έργα, τις ημέρες και τον προγραμματισμό του φορέα διαχείρισης απορριμμάτων της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Το παρόν στη συνεδρίαση έδωσε ο διευθυντής του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Απορριμμάτων της ΔΙΑΑΜΑΘ Γεώργιος Βογιατζής, ο οποίος μέσα από την παρουσίαση του κανονισμού τιμολόγησης για 2020 (τον οποίο είχε ψηφίσει η προηγούμενη διοίκηση της ΔΙΑΑΜΑΘ στις 6 Αυγούστου του περασμένου έτους) προσπάθησε να δικαιολογήσει το γιατί ο δήμος Καβάλας καλείται να πληρώσει αυξημένη εισφορά στον φορέα διαχείρισης (μια εισφορά που μετακυλίεται στον καταναλωτή).

Ο κ. Βογιατζής παρουσίασε μια σειρά στοιχείων, όπως:

α) εκτίμηση των παραγόμενων ποσοτήτων αστικών στερεών αποβλήτων (ΑΣΑ), όπως προκύπτουν από τη μελέτη του ΠΕΣΔΑ ΑΜΘ,
β) ετήσιες ποσότητες αποβλήτων ΑΣΑ που έχουν δηλωθεί στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ)
γ) εκτίμηση ποσοτήτων ανακυκλώσιμων Υλικών (ΑΥ) ανά Δήμο για το έτος 2020,
δ) εκτίμηση επιμέρους στοιχείων λειτουργικού κόστους διαχείρισης και εσόδων.

Με βάση τα στοιχεία αυτά -σύμφωνα με τον κ. Βογιατζή- προκύπτει πως, παρά το γεγονός ότι ο δήμος Καβάλας δεν έχει τον περισσότερο πληθυσμό από όλους τους δήμους της περιφέρειας ΑΜΘ (σύμφωνα με την απογραφή του 2011 αλλά και σύμφωνα με εκτιμήσεις για το 2020), παράγει τα περισσότερα σκουπίδια από κάθε άλλο δήμο σε ολόκληρη την περιφέρεια -με αποτέλεσμα (βάση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 31606 του 2019) να καλείται να πληρώσει την μεγαλύτερη εισφορά!

Παρά, μάλιστα, τις επίμονες ερωτήσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης, δεν δικαιολογήθηκε το γιατί ο δήμος Καβάλας έχει τα περισσότερα σκουπίδια χωρίς να έχει τον περισσότερο πληθυσμό (υπήρξαν μόνο κάποιες αναφορές περί του τουριστικού κεφαλαίου και κάποιες αόριστες δηλώσεις ότι θα ασκηθούν πιέσεις για να λάβει ο δήμος μια επιπλέον χρηματοδότηση για τη διαχείριση των απορριμμάτων ως δήμος με υψηλή τουριστική κίνηση).

Ενδιαφέρον είχε, μάλιστα, το γεγονός ότι ο κ. Βογιατζής δήλωσε πως το 2020 ο δήμος Καβάλας θα έχει περισσότερο πληθυσμό από ότι ο δήμος Αλεξανδρούπολης, όταν -σύμφωνα με την παρουσίαση του κανονισμού τιμολόγησης για το 2020- εκτιμάται ότι ο δήμος Αλεξανδρούπολης θα έχει μέσα στο 2020 περίπου 2.500 περισσότερους δημότες από ότι ο δήμος Καβάλας!

Οι εισφορές που καλούνται να πληρώσουν οι δήμοι (και, κατ’επέκταση, οι δημότες) είναι -σύμφωνα, πάλι, με τον κ. Βογιατζή- αυξημένες σε σχέση με το 2029 διότι:

α) Στο σύνολο της Περιφέρειας ΑΜΘ θα πραγματοποιείται επεξεργασία των σύμμεικτων στερεών αποβλήτων των Δήμων, βιολογική επεξεργασία του οργανικού κλάσματος και διάθεση μόνο του υπολείμματος, ώστε η διαχείριση να είναι σύμφωνη με τη νομοθεσία και να μην υπάρχει απειλή προστίμων ή/και επιβάρυνση από την επιβολή περιβαλλοντικής εισφοράς.

β) Στην ετήσια εισφορά συμπεριλαμβάνεται το κόστος μεταφόρτωσης και μεταφοράς των αποβλήτων μετά τη συλλογή τους και μεταφορά τους στα ΣΜΑ από τους Δήμους, σύμφωνα και με τις αρμοδιότητες των ΦΟΔΣΑ. Το κόστος αυτό για το 2019 βάρυνε τους ίδιους τους Δήμους, οι οποίοι πλέον θα μπορούν να εστιάσουν στην αποκομιδή και στην καθαριότητα.

Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που προσπάθησε να περάσει τόσο ο κ. Βογιατζής όσο και ο δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης ήταν ότι “πρέπει να αυξηθούν τα ανακυκλώσιμα απορρίμματα, ώστε να μειωθεί το κόστος της διαχείρισης” (Σχόλιο γράφοντος: Το κατά πόσο μπορεί το ποσοστό ανακύκλωσης να αυξηθεί μέσα σε ένα χρόνο από το 7% στο 20% είναι ένα ερώτημα…) Η αντιπολίτευση, πάντως, δεν φάνηκε να πείστηκε από τις εξηγήσεις του κ. Βογιατζή – ειδικά από την στιγμή που ο τελευταίος παραδέχτηκε ότι ζητήθηκαν αυξήσεις των εισφορών (και των δημοτικών τελών) χωρίς καν να έχει εγκριθεί ο προϋπολογισμός της ΔΙΑΑΜΑΘ για το 2020 και χωρίς καν να είναι γνωστό το κόστος του μεταφορικού έργου των απορριμμάτων.

Λίγες ημέρες αφότου αναρτήθηκε στον επίσημο ιστότοπο της ΔΙ.Α.Α.ΜΑ.Θ. η προκήρυξη του ανοιχτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού για την επέκταση του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Καβάλας (εκτιμώμενης αξίας 7.202.766,79 €), ο δήμαρχος Καβάλας Θόδωρος Μουριάδης, ο δήμαρχος Ξάνθης Μανώλης Τσέπελης (αμφότεροι αντιπρόεδρος και πρόεδρος της ΔΙΑΑΜΑΘ, αντίστοιχα) και ο γενικός διευθυντής της ΔΙΑΑΜΑΘ Γιώργος Βογιατζής παραχώρησαν συνέντευξη τύπου με σκοπό να μιλήσουν για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ Καβάλας.

Η συνέντευξη τύπου δόθηκε το μεσημέρι της Δευτέρας 17 Φεβρουαρίου 2020, στις εγκαταστάσεις του ΧΥΤΑ Καβάλας. Στη διάρκεια της συνέντευξης τύπου, οι ομιλητές χαρακτήρισαν τη διαχείριση των απορριμμάτων ως ένα “ακριβό σπορ” και υπογράμμισαν -για πολλοστή φορά τα τελευταία χρόνια- την αξία της διαλογής των απορριμμάτων στην πηγή και της ανακύκλωσης (με απώτερο σκοπό τη μείωση του κόστους της διαχείρισης των σκουπιδιών).

Θ. Μουριάδης: Μικρά τα ποσοστά ανακύκλωσης, απαιτείται δουλειά

Στην εισήγηση του ο κ. Μουριάδης ανέφερε τα εξής:

“Ο ΧΥΤΑ άρχισε να λειτουργεί από το 1998. Το 2001 -εξαιτίας λανθασμένου χειρισμού- σημειώθηκε μια κατολίσθηση και πτώση απορριμμάτων – με αποτέλεσμα να σκεπαστεί η δεξαμενή και να σταματήσει η λειτουργία του συστήματος περισυλλογής των στραγγισμάτων. Για τον λόγο αυτό, το 2011 ξεκινήσαμε τις διαδικασίες για την εξασφάλιση μιας πίστωσης 8 εκ. € για το έργο. Η εκπόνηση της σχετικής μελέτης ξεκίνησε το 2013. Ενδιάμεσα, και εξαιτίας των δυσκολιών που παρουσιάστηκαν- και συγκεκριμένα το 2017, αποφασίστηκε (στο πλαίσιο σύσκεψης μεταξύ του δήμου Καβάλας, της περιφέρειας ΑΜΘ και της ΔΙΑΑΜΑΘ) να γίνει μια ορθότερη διαχείριση των απορριμμάτων.

Σήμερα ο ΧΥΤΑ βρίσκεται -όπως διαπίστωσα- σε μια κατάσταση αρκετά διαφορετική από ότι περίμενα. Πίστευα πως δεν γινόταν δουλειά, αλλά κατάλαβα ότι είναι άδικο να το λέω αυτό. Προφανώς χρειάζεται να κάνουμε πολλά ακόμα βήματα, μιας και το βασικό πρόβλημα είναι η αυξημένη -σε σχέση με το παρελθόν- τιμολογιακή πολιτική. Η διαχείριση των απορριμμάτων είναι ένα ακριβό σπορ.

Κατά συνέπεια, θα πρέπει να μειώσουμε τον όγκο των απορριμμάτων που θάβουμε στον ΧΥΤΑ (όχι μόνο για οικονομικούς αλλά και για περιβαλλοντικούς λόγους -εξαιτίας της έκλυσης αερίων από τα σκουπίδια). Όσο καλύτερα πράγματα κάνει ένας Δήμος, τόσο περισσότερο θα μειώνεται το κόστος της διαχείρισης των απορριμμάτων.

Τα ποσοστά της ανακύκλωσης στον δήμο Καβάλας είναι πολύ μικρά -αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο 8%, ενώ θα έπρεπε να ήμασταν στο 20%. Και για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, θα πρέπει να γίνεται διαλογή απορριμμάτων στην πηγή.

Αυτό που θα γίνει από δω και μετά, όπως και σε όλους τους Δήμους, είναι να συλλέγουμε τα χαρτιά σε μπλε κάδους με κίτρινο καπάκι -πέραν, δηλαδή, των υπαρχόντων πράσινων και μπλε κάδων. Τα χαρτιά θα μεταφέρονται στο ΚΔΑΥ Δράμας, ούτως ώστε να προωθηθούν εκεί που πρέπει. Σύντομα θα εγκαταστήσουμε και καφέ κάδους για τα οργανικά απορρίμματα.

Στα σκαριά είναι ήδη η ΜΕΑ ( Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων), ένα πολύ μεγάλο έργο. Εκεί θα δούμε τα πραγματικά οφέλη της ανακύκλωσης και της σωστής διαχείρισης. Θα μπορούμε να παράγουμε ενέργεια -μέρος της οποίας θα δίνεται για την λειτουργία της ΜΕΑ, με το υπόλοιπο να καλύπτει ανάγκες του δήμου.

Γιώργος Βογιατζής: Το 2021 θα κάνουμε τα ταμείο μας – Ενδεικτικό το κόστος που θα πληρώσουν οι δήμοι

Τον λόγο έλαβε, αμέσως μετά, ο κ. Βογιατζής, ο οποίος αφού συνόψισε τα καθήκοντα της ΔΙΑΑΜΑΘ τόνισε πως:

Η διαλογή των απορριμμάτων είναι απαραίτητη, διότι σε αντίθετη περίπτωση (αν, δηλαδή, τα πετάμε όλα μαζί) το κόστος για την διαχείρισή τους είναι πάρα πολύ μεγάλο. Εδώ στον ΧΥΤΑ Καβάλας εργάζονται 24 άνθρωποι, 6 βαριά μηχανήματα, 2 μικρότερα και 2 φορτηγά. Έχουμε καταφέρει να είμαστε από τις Περιφέρειες που δεν αντιμετωπίζουμε την περιβαλλοντική εισφορά.

Το κόστος που καλούνται οι Δήμοι να πληρώσουν είναι ενδεικτικό. Προσπαθούμε με οργανωμένες ενέργειες να μειώσουμε αυτές τις ποσότητες των σκουπιδιών, με στόχο ο κάθε Δήμος να μειώσει και τα ποσά τα οποία καλείται να πληρώσει στην αρχή της χρονιάς για την διαχείριση των απορριμμάτων τους. Το 2021 θα κάνουμε τα ταμείο μας.

Μανώλης Τσέπελης: Θα έχουμε γκρίνιες, αλλά να τελειώνουμε με τα σκουπίδια

Στη ΔΙΑΑΜΑΘ έχουμε σχεδιασμό για τα σκουπίδια. Ο πρώτος μας στόχος είναι πως πρέπει με τα σκουπίδια να τελειώνουμε μια για πάντα. Ούτως ή άλλως, μόλις μέχρι το 2023 έχουμε περιθώρια χρηματοδότησης για το όλο αυτό εγχείρημα.

Σκοπός μας είναι να πετύχουμε χρηματοδότηση για τον πλέον βασικό μας στόχο -την ανακύκλωση. Αυτό θα μας μειώσει το κόστος λειτουργίας και αξιοποίησης σκουπιδιών, αλλά και τα οικονομικά βάρη των πολιτών. Στο διάστημα αυτό, όμως, πρέπει να κάνουμε και έργα υποδομής. Αν δεν προχωρήσουμε σε μια συνολική παρέμβαση ανακύκλωσης και αξιοποίησης όλων των υπολοίπων σε όλα τα επίπεδα, προφανώς δεν θα πετύχουμε το θεμιτό περιβαλλοντολογικό και οικονομικό αποτέλεσμα.

Είχαμε ήδη ξεκινήσει έναν διαπεριφερειακό προγραμματισμό από το 1995, μέσω της “ΦΥΣΙΣ Α.Ε.”, μαζί με τον αείμνηστο Δήμαρχο Αθανασιάδη. Σήμερα οφείλουμε να καταλάβουμε πως πρέπει να λειτουργήσουμε συλλογικά προκειμένου να μπορέσουμε -μέσα σε χρονικό διάστημα 2 ως 3 χρόνια- να αξιοποιήσουμε σωστά τον πλούτο των σκουπιδιών.

Εμείς τολμήσαμε να μπούμε στο τελευταία στάδιο των πλαστικών με παραγωγή diesel (με κόστος 12 εκ ευρώ). Ένα ακόμα project που μπορεί να αποφέρει πολλά οικονομικά, ενεργειακά αλλά και περιβαλλοντικά κέρδη, είναι η καύση των υπολοίπων.

Όλοι οι 22 Δήμαρχοι έχουμε ως στόχο, αυτό το πράγμα που ταλαιπωρεί το περιβάλλον και όλες τις κοινωνίες για χρόνια, να το λύσουμε. Ξέρουμε ότι αυτή την μεταβατική περίοδο θα έχουμε γκρίνιες . Και εμείς έχουμε ανησυχίες, αλλά πρέπει ότι κι αν κάνουμε , να μιλάμε στοχευμένα και με χρονοδιάγραμμα για τα συγκεκριμένα αποτελέσματα. Κύριος στόχος μας είναι να μην χάσουμε ούτε ένα ευρώ χρηματοδότησης.