Σε απόγνωση βρίσκονται οι κάτοικοι του δήμου Νέστου εξαιτίας του οξυμένου προβλήματος των κουνουπιών, κάτι που φαίνεται και σε επιστολή διαμαρτυρίας που υπέγραψαν δεκάδες κάτοικοι και απέστειλαν στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Καβάλας, στην περιφέρεια ΑΜΘ, στην Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, στον ΕΟΔΥ και στον Συνήγορο του Πολίτη.

Στην επιστολή καταγγέλονται οι αρχές για αναποτελεσματικότητα δράσεων και για διοικητικές καθυστερήσεις, ενώ ζητείται να κηρυχθεί ο δήμος σε καθεστώς εκτάκτου ανάγκης.

Η επιστολή αναφέρει τα εξής:

Οι κάτωθι υπογράφοντες κάτοικοι και Δημότες του Δήμου Νέστου, εκφράζουμε την έντονη αγανάκτησή μας και την απόγνωσή μας για την κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή μας.

Ο Δήμος μας αντιμετωπίζει μία άνευ προηγουμένου εισβολή κουνουπιών η οποία καθιστά τη διαβίωσή μας ανυπόφορη και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία.

Συγκεκριμένα καταγγέλλουμε:

1. Αναποτελεσματικότητα δράσεων: Παρά τις ανακοινώσεις για έναρξη ενεργειών από τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, το αποτέλεσμα στην καθημερινότητα των πολιτών δεν είναι ορατό. Η τρέχουσα κατάσταση αποδεικνύει ότι οι όποιες αποσπασματικές ενέργειες γίνονται με προσωρινές συμβάσεις ή ιδία μέσα και δεν επαρκούν για την έκταση του προβλήματος.
2. Διοικητικές καθυστερήσεις: Με βάση τα δημόσια στοιχεία (Διαύγεια), η κεντρική προκήρυξη της Περιφέρειας ΑΜΘ για το τριετές πρόγραμμα 2026-2028 δημοσιεύτηκε μόλις στις 20 Απριλίου 2026, ενώ οι διαγωνιστικές διαδικασίες για τις εναέριες και επίγειες δράσεις βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη (λήξη προθεσμιών 18/5/2026).
3. Κενό Πρόληψης: Η καθυστέρηση αυτή, σε συνδυασμό με τη λήξη της προηγούμενης σύμβασης (2023-2025), δημιούργησε ένα κρίσιμο κενό στη φάση της προνυμφοκτονίας, με αποτέλεσμα την τωρινή ανεξέλεγκτη κατάσταση.
4. Αναποτελεσματικότητα μέτρων: Επισημαίνουμε ότι η απαράδεκτη αυτή κατάσταση δεν είναι πρωτοφανής. Παρά την ύπαρξη ενεργών συμβάσεων κατά τα παρελθόντα έτη, η αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης ήταν εξαιρετικά χαμηλή. Και γεννάται το εύλογο ερώτημα των Δημοτών του Δήμου Νέστου προς την Περιφέρεια ΑΜΘ: Αυτό οφείλεται σε λανθασμένο σχεδιασμό των σημείων παρέμβασης ή χρήσης μη αποδοτικών μεθόδων και σκευασμάτων;;;
5. Ιστορικό Έκτακτης Ανάγκης: Υπενθυμίζουμε ότι τον Ιούλιο του 2025 ο Δήμος Νέστου αιτήθηκε την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτη ανάγκης λόγω της μαζικής έξαρσης των κουνουπιών. Είναι αδιανόητο, ένα έτος μετά, να μην έχουν ληφθεί τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη μιας παρόμοιας κατάστασης.
6. Υποβάθμιση Ποιότητας Ζωής και ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ: Ο πληθυσμός των εντόμων αυξάνεται ραγδαία, καθιστώντας αδύνατη την παραμονή μας σε εξωτερικούς χώρους (μπαλκόνια, κήπους, αυλές) όλες τις ώρες της ημέρας. Η παρούσα κατάσταση εκθέτει ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ και ιδιαίτερα τις ευπαθείς ομάδες και τα παιδιά σε κίνδυνο για τη ζωή τους (περιστατικά με νόσο από ιό του Δυτικού Νείλου, εγκεφαλίτιδες κτλ).

ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΑΜΕΣΑ:

1. Την κήρυξη της περιοχής μας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, εφόσον οι τακτικές διαδικασίες αδυνατούν να καλύψουν το πρόβλημα.
2. Την ενεργοποίηση κατεπειγουσών αεροψεκασμών και εντατικών επίγειων δράσεων στις αστικές και περιαστικές ζώνες και στις εστίες αναπαραγωγής.
3. Την επανεκτίμηση των μεθόδων και των σκευασμάτων που χρησιμοποιούνται, καθώς η μέχρι τώρα προσέγγιση φαίνεται εκ του αποτελέσματος να έχει αποτύχει παταγωδώς.
4. Την επίσημη ενημέρωση των πολιτών για το πότε αναμένεται η ενεργοποίηση του πλήρους προγράμματος (επίγειων και εναέριων δράσεων) που προβλέπεται στη νέα σύμβαση.
5. Την παρέμβαση του ΕΟΔΥ και της Πολιτικής Προστασίας για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας της κατάστασης στην περιοχή μας.

Επιφυλασσόμαστε για κάθε νόμιμο δικαίωμά μας σχετικά με την προστασία της υγείας μας και της ποιότητας ζωής μας.

Παρακαλούμε για την πρωτοκόλληση της παρούσας καταγγελίας και την ενημέρωσή μας για τον αριθμό πρωτοκόλλου μέσω απαντητικού οτααίΐ.

ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΤΟΔΙΚΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ:

Με την παρούσα καλούμε τον/την Κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Καβάλας να παρέμβει αυτεπάγγελτα, προκειμένου να διερευνηθούν τυχόν ποινικές ευθύνες των αρμόδιων οργάνων για το αδίκημα παράβασης καθήκοντος και της έκθεσης των πολιτών σε κίνδυνο.

Ειδικότερα αιτούμαστε να διερευνηθούν:

1. Οι λόγοι της καθυστέρησης της προκήρυξης του διαγωνισμού καταπολέμησης (Απρίλιο 2026), ενώ η ανάγκη ήταν προβλέψιμη και η εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας είχε εκδοθεί από το Μάρτιο του 2026.
2. Η λήψη έκτακτων μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας μέχρι την ολοκλήρωση των διαγωνιστικών διαδικασιών.

Η παρούσα επιστολή επέχει θέση επίσημης αναφοράς για την προστασία της ζωής και της σωματικής ακεραιότητας των κατοίκων του Δήμου μας.

Σχόλιο γράφοντος: Αξίζει, πάντως, να αναφερθεί πως, σύμφωνα με δηλώσεις του επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης του δήμου Νέστου Αναστάσιου Τσολάκη στο Kavala Portal,

“Η δημοτική αρχή Νέστου ισχυρίζεται συνεχώς πως “τα χέρια μας είναι δεμένα, δεν μπορούμε να κάνουμε παράλληλες ενέργειες για την καταπολέμηση των κουνουπιών“.

Όμως νομικά υπάρχει η δυνατότητα για να διεξαχθούν επικουρικοί ψεκασμοί, με ένα κονδύλι της τάξης των 30.000 € + ΦΠΑ. Τη δυνατότητα αυτή έχουν ήδη εκμεταλλευτεί και άλλοι δήμοι σε όλη την Ελλάδα (το πλέον πρόσφατο παράδειγμα είναι αυτό των δήμων Σκιάθου και Αλίμου). Και πέρσι είχαν δεσμευτεί κονδύλια από τον προϋπολογισμό του δήμου Νέστου, αλλά δεν χρησιμοποιήθηκαν ποτέ.

Άλλωστε, σύμφωνα με το πρόγραμμα ολοκληρωμένης διαχείρισης των κουνουπιών για το έτος 2025 (διαβάστε εδώ), “Οι Δήμοι οφείλουν να προβαίνουν –παράλληλα με τις Περιφέρειες- στη λήψη μέτρων για την εξάλειψη εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών, την εξυγίανση του περιβάλλοντος και την ευαισθητοποίηση των δημοτών τους. Πάντα σε πλαίσιο συνεργασίας, οι Δήμοι θα πρέπει να υλοποιούν τα έργα διαχείρισης κουνουπιών, βάσει των προκαθορισμένων αρμοδιοτήτων τους, έπειτα από ενημέρωση και συνεννόηση με τις αρμόδιες αρχές των Περιφερειών όπου ανήκουν”

Επιπλέον, δεν υπάρχει καμία ενημερωτική καμπάνια για τα κουνούπια, κάτι απολύτως απαραίτητο όχι μόνο για τους κατοίκους αλλά και για τους τουρίστες.

Ευθύνες όμως έχει και η περιφέρεια ΑΜΘ. Βλέπετε, η σύμβαση της ΠΑΜΘ με τον εργολάβο για τη διενέργεια ψεκασμών λήγει στις 27 Μαΐου 2026, και ο διαγωνισμός για τη νέα σύμβαση βρίσκεται σε εξέλιξη. Το υπόλοιπο ποσό για την ΠΕ Καβάλας για το 2026 (βάση της ισχύουσας σύμβασης) είναι μόλις 40.000 €. Ο νόμος, όμως, προβλέπει να αντλήσουμε ως και το 30% των προβλεπόμενων κονδυλίων από τη νέα σύμβαση (μιας και η ισχύουσα δεν έχει λήξει ακόμα) προκειμένου να τα αξιοποιήσουμε για τους ψεκασμούς της άνοιξης. Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν το εκμεταλλεύτηκε η διοίκηση της ΠΑΜΘ…”

Από την περασμένη Τετάρτη 8 Ιουλίου 2020, ο Δήμος Νέστου προχώρησε σε ψεκασμούς μέσω της εταιρείας ASNF Αεροεφαρμογές ΙΚΕ και τα αποτελέσματα είναι ήδη εμφανή. Το έργο γίνεται επικουρικά στο μεγάλο έργο της περιφέρειας, με τρόπο ώστε τα αποτελέσματα κατά τόπους να είναι άμεσα εμφανή. Επειδή ο κίνδυνος του ιού Δυτικού Νείλου είναι ορατός, αλλά και η ταλαιπωρία των επαγγελματιών και των επισκεπτών στην Κεραμωτή υπήρξε έντονη ως πρώτη επιλογή υπήρξε η περιοχή της Κεραμωτής. Το έργο παρέμβασης συνεχίζεται σε όλο τον Δήμο Νέστου.  

Από τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας ανακοινώνεται ότι, στο πλαίσιο του προγράμματος καταπολέμησης των κουνουπιών για το έτος 2020 και λαμβάνοντας υπόψη τη σοβαρότητα των επιπτώσεων που προκαλούν τα νοσήματα που μεταδίδονται με διαβιβαστές όπως τα κουνούπια, θα πραγματοποιηθούν ψεκασμοί υπέρμικρου όγκου (ULV) από εδάφους, την Παρασκευή 10 Ιουλίου 2020 (20:00 με 23:00) στην περιοχή του Δήμου Νέστου: από την είσοδο της Χρυσούπολης και στην περιμετρική οδό και στη συνέχεια του οικισμού του Προαστίου, με σημείο έναρξης το πρατήριο υγρών καυσίμων στην είσοδο της Χρυσούπολης με κατεύθυνση από Χρυσούπολη προς Προάστιο.

Οι ψεκασμοί, αναφέρει ακόμα το σχετικό δελτίο Τύπου, θα διενεργηθούν εφόσον οι καιρικές συνθήκες το επιτρέψουν (συνθήκες ανέμου, τυχόν βροχόπτωση κ.λπ.), ώστε να διασφαλιστεί η υγεία των κατοίκων και η αποτελεσματικότητα των εφαρμογών. Οι ψεκασμοί θα διενεργηθούν με ευθύνη της ανάδοχης εταιρείας και υπό την επίβλεψη της επιτροπής παρακολούθησης και πιστοποίησης του έργου: «ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗΣ ΚΟΥΝΟΥΠΙΩΝ» της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης. Παρακαλούνται οι πολίτες ώστε να μην κυκλοφορούν στην περιοχή ψεκασμού, να μην υπάρχουν εκτεθειμένα είδη οικιακής χρήσης (ρούχα, παιχνίδια κ.λπ.), τα κλιματιστικά μηχανήματα να είναι κλειστά και να απομακρυνθούν τα μελισσοσμήνη.

Το πρωί της Τρίτης 28 Απριλίου 2020 πραγματοποιήθηκε ο πρώτος αεροψεκασμός για την προνυφοκτονία στο Δήμο του Νέστου και συγκεκριμένα στην ευρύτερη περιοχή της Κεραμωτής με οικολογικά προϊόντα για την προστασία της δημόσιας υγείας. Τις επόμενες ημέρες ξεκινούν με εντατικό ρυθμό και οι επίγειοι ψεκασμοί σε ρέματα και σε διάφορα χαρτογραφημένα σημεία στην Περιφερειακή Ενότητας Καβάλας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι ψεκασμοί είχαν ξεκινήσει και την Δευτέρα 27 Απριλίου 2020, στην περιοχή του Τιμαρίου.

Μετά την εποπτεία των αεροψεκασμών ο Αντιπεριφερειάρχης Καβάλας Κώστας Αντωνιάδης δήλωσε:

“Θέλω να ευχαριστήσω, καταρχήν, όλους του υπηρεσιακούς παράγοντες της Διεύθυνσης υγείας που κάτω από αντίξοες συνθήκες επιτελούν ένα τόσο σημαντικό έργο. Σας διαβεβαιώνω ότι θα κάνουμε να πάντα αφενός μεν για να διαφυλάξουμε την Δημόσια υγεία των πολιτών του Νομού της Καβάλας, αφετέρου δε για να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής και των κατοίκων αλλά και των τουριστών που θα επισκεφτούν το προσεχές χρονικό διάστημα την Περιφερειακή Ενότητα Καβάλας.”

Θα πρέπει να τονίσουμε πως οι ψεκασμοί αυτοί εντάσσονται στην ισχύουσα σύμβαση για τους αεροψεκασμούς, καθώς η νέα σύμβαση που θα ισχύσει από φέτος και μέχρι το 2022 (με όρους τους οποίους μπορείτε να δείτε πατώντας εδώ) δεν έχει ακόμα υπογραφεί (έχει εγκριθεί από το περιφερειακό συμβούλιο ΑΜΘ αλλά εκκρεμεί η έγκριση από το Ελεγκτικό Συνέδριο).

Τα χρήματα που θα καταβάλλει η περιφέρεια ΑΜΘ στις 2 εταιρείες που κέρδισαν τον διαγωνισμό ανέρχονται σε 11471923,28 € (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και κατανέμονται ως εξής:

Ο κ. Αντωνιάδης, μιλώντας στο Kavala Portal, εξήγησε πως το κόστος είναι αυξημένο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια εξαιτίας 3 παραγόντων:

α) της ανάγκης για την προμήθεια οικολογικών (και ακριβότερων) υλικών για τον αεροψεκασμό (κατόπιν οδηγίας από την ΕΕ)
β) της επέκτασης της καλυπτόμενης από τους αεροψεκασμούς έκτασης, και
γ) της επέκτασης των ελέγχων για κρούσματα ελονοσίας και ιού του Δυτικού Νείλου σε κοτόπουλα (τα οποία προσβάλλονται ευκολότερα) -με περαιτέρω ψεκασμούς να διενεργούνται σε περίπτωση που εντοπιστούν τέτοια κρούσματα.