Με αποφάσεις που ανακοίνωσαν οι μητροπόλεις Ελευθερουπόλεως και Φιλίππων, Νεαπόλεως και Θάσου, στις 7 το απόγευμα της Παρασκευής 24 Ιουλίου 2020 -πρώτη ημέρα λειτουργίας της Αγίας Σοφίας ως τεμένους (τζαμί)- θα σημάνουν πένθιμα οι καμπάνες όλων των Ιερών Ναών και Ιερών Μονών για 10 λεπτά (προτού αρχίσει ο Εσπερινός της ημέρας). Επίσης την ίδια ώρα, με την χρήση των εξωτερικών μεγαφώνων των Ιερών Ναών, θα ψαλλεί το “Τη υπερμάχω στρατηγώ”.

Στις 10 Ιουλίου 2020 ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, υπέγραψε άλλη μία μαύρη σελίδα για την ιστορία της χώρας του που ικανοποιεί τους συντηρητικούς θρησκευόμενους οπαδούς του και οδηγεί στην κατάργηση της κοσμικότητας του κράτους της Τουρκίας. Η απόφασή του να μετατραπεί η Αγια-Σοφιά σε χώρο θρησκευτικής λατρείας συνιστά ασέβεια και ευθεία πρόκληση απέναντι όχι μόνο σε εμάς τους Έλληνες και τους απανταχού χριστιανούς αλλά και σε ολόκληρη την ανθρωπότητα. Την ίδια ώρα αυξάνονται οι φωνές εντός της Τουρκίας που τάσσονται κατά της απόφασης Ερντογάν.

Η Αγια-Σοφιά πέραν της ιστορικής και συναισθηματικής αξίας για τις Ελληνίδες και τους Έλληνες είναι ένα οικουμενικό μνημείο που εντάσσεται από το 1985 στον κατάλογο των προστατευόμενων μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και η οποία έχει και τη θεσμική αρμοδιότητα για την προστασία της, με την Σύμβαση του 1972 (World Heritage Convention).

Το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Καβάλας εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του και καταδικάζει ως απαράδεκτη και προσβλητική την απόφαση του Τούρκου προέδρου Ερντογάν να μετατρέψει την Αγια-Σοφιά σε τζαμί. Μία απόφαση που υπονομεύει την ειρήνη μεταξύ των δύο λαών, το διαθρησκευτικό διάλογο χριστιανών και μουσουλμάνων αλλά και ενισχύει τις ακραίες φωνές εκατέρωθεν περί σύγκρουσης πολιτισμών.

Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση, με τη στήριξη όλων των κομμάτων της Βουλής των Ελλήνων, να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες ώστε να αναδείξει το συγκεκριμένο θέμα τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να σφυρίζει αδιάφορα αλλά οφείλει να λάβει μια σαφή και ενιαία θέση απέναντι στον αυταρχισμό του προέδρου της Τουρκίας όπως έπραξε το Ευρωκοινοβούλιο, με ψήφισμά του, τον Μάρτιο του 2019 στέλνοντας ξεκάθαρο μήνυμα ότι η Αγια-Σοφιά δεν πρέπει να γίνει τζαμί.

Το μείζον ζήτημα της προστασίας της Αγίας Σοφίας, ως Μουσείου και Μνημείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, αναδεικνύει το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, αναλαμβάνοντας την πρωτοβουλία να ενημερώσει διεθνείς φορείς των μηχανικών και του τεχνικού κόσμου, στους οποίους συμμετέχει, ζητώντας και τη δική τους υποστήριξη.

Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός επικοινώνησε με τις διοικήσεις διεθνών φορέων – οργανισμών των μηχανικών και του τεχνικού κόσμου, ενημερώνοντας τους για τις εξελίξεις και το σχετικό ψήφισμα της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ που έχει ως εξής:

Η Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας ενώνει τη φωνή της με όλες τις δυνάμεις της Παγκόσμιας Κοινότητας που υπερασπίζονται το σπουδαιότερο ιστορικό-θρησκευτικό σύμβολο της Ορθοδοξίας, την Αγία Σοφία του Ιουστινιανού και αγωνίζονται να αποτρέψουν τους εμπρηστικούς και βέβηλους σχεδιασμούς του Τούρκου προέδρου να τη μετατρέψει σε Ισλαμικό Τέμενος.

Η Αγία Σοφία αποτελεί κηρυγμένο από την UNESCO Μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η δεοντολογία της προστασίας της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς απαιτεί το σεβασμό και την ανάδειξη των αξιών όλων των ιστορικών περιόδων του μνημείου. Η θέσπιση της Αγίας Σοφίας ως Μουσείου, και μάλιστα στο Σύνταγμα της σύγχρονης Τουρκίας  το 1934 από τον Κεμάλ Ατατούρκ, αναγνώριζε την απόλυτη αυτή επιταγή της UNESCO. 

Η ανατροπή του καθεστώτος αυτού από τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η προσπάθειά του περί μονομερούς λειτουργίας της Αγίας Σοφίας ως Ισλαμικού Τεμένους παραβιάζει όλες τις αξίες του μεγάλου μνημείου του Βυζαντίου και της Ορθοδοξίας που πρέπει να διατηρηθούν.

Βεβηλώνει τη λειτουργία του ως Μνημείου που ενώνει διαφορετικούς Πολιτισμούς και Θρησκείες, όπως εκφράστηκε στο Σύμφωνο Συνεργασίας μεταξύ του Πανεπιστημίου του Princeton, του Αντισεισμικού Ινστιτούτου Kandilli του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στις 19 Μαρτίου 1994 στην Κωνσταντινούπολη για την αντισεισμική προστασία και συντήρηση της Αγίας Σοφίας.

Παραβιάζει τη Συμφωνία μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Δημοκρατίας της Τουρκίας γα την επιστημονική, τεχνολογική και πολιτιστική συνεργασία που κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων και την Τουρκική Εθνοσυνέλευση το 2001, όπου αναφέρεται στην υποδειγματική ανάπτυξή της σε εμβληματικά Μνημεία-Μουσεία, όπως η Αγία Σοφία.

Η Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας απευθύνει έκκληση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και όλους τους Διεθνείς Οργανισμούς που συνεργάζεται, να αποδοκιμάσει κάθε απαξία, όπως αυτές που μεθοδεύει ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν για το μοναδικό Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας, κάθε εμπρηστική ενέργεια για τη συνεργασία των λαών της Μεσογείου, ιδιαίτερα στα ευαίσθητα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας, κάθε αναίρεση της ίδιας τελικά της Σύγχρονης Τουρκίας, του Συντάγματος και των κυρωμένων από τη Βουλή διακρατικών συνεργασιών της.

Υψώνουμε τη φωνή μας να υπερασπιστούμε τις αξίες της Αγίας Σοφίας του Ιουστινιανού, ενός μεγάλου Μνημείου της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που ενώνει την Οικουμένη και καταξιώνει τον άνθρωπο, άνω θρώσκοντα.

Οι διεθνείς οργανισμοί – φορείς στους οποίους στάλθηκαν τα κείμενα προς ενημέρωση αρχικά και συνυπογραφή στη συνέχεια είναι οι εξής (αλφαβητικά):

Παρακαλούμε στην επόμενη συνεδρίαση (13/07/2020) του Δημοτικού Συμβουλίου Καβάλας να θέσετε στα Π.Η.Δ. θέματα το παρακάτω κείμενο για έγκριση ή μη από το σώμα του Δημοτικού Συμβουλίου: 

«Το Δημοτικό Συμβούλιο Καβάλας καταδικάζει την απαράδεκτη και προκλητική απόφαση της κυβέρνησης Ερντογάν να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά, αυτό το Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Μνημείο, σε τζαμί. Η ενέργεια αυτή αποδεικνύει πως η προκλητικότητα της Τουρκίας κλιμακώνεται βήμα – βήμα. Η κυβέρνηση της Τουρκίας, οξύνει τους θρησκευτικούς και εθνικιστικούς ανταγωνισμούς, που αξιοποιούνται από τους ισχυρούς για τη διαίρεση των λαών.Είναι επίσης προκλητικές και επιφανειακές οι αντιδράσεις για το θέμα, τόσο των ΗΠΑ όσο και της ΕΕ, που εκθέτουν όλους όσους έχουν ευθυγραμμιστεί με τις δυνάμεις του αμερικανοΝΑΤΟϊκού τόξου, τις οποίες έχουν αναγορεύσει σε προστάτες του διεθνούς δικαίου, ενώ είναι οι ίδιες που ανέχονται -αν δεν ενθαρρύνουν- την τουρκική προκλητικότητα».

Ο Βουλευτής Π.Ε. Καβάλας της Νέας Δημοκρατίας, κ. Μακάριος Λαζαρίδης, για την απόφαση του Τούρκου Προέδρου να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά σε τζαμί, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Μέρα πένθους για την Ορθοδοξία και τη Ρωμιοσύνη η χθεσινή.

O Ερντογάν, με την προκλητική του απόφαση να μετατρέψει την Αγιά Σοφιά σε τζαμί, επιχειρεί μια νέα, σύγχρονη άλωση της Πόλης.

Όμως, η ιστορία, όσο και αν προσπαθούν ορισμένοι, δεν αλλάζει και δεν παραχαράσσεται. Όσα διατάγματα και αν υπογράψουν οι Τούρκοι, δυστυχώς γι’ αυτούς, δεν μπορούν να διαγράψουν την αλήθεια.

Το μόνο που καταφέρνουν είναι για μία ακόμη φορά τη διεθνή τους απομόνωση και τη διατάραξη των σχέσεών τους με την Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και γενικότερα την παγκόσμια κοινότητα.

Οφείλουν άπαντες να συνειδητοποιήσουν ότι η Αγιά Σοφιά δεν είναι πιόνι κανενός, ούτε μέσο εξυπηρέτησης μικροπολιτικών συμφερόντων. 

Πρόκειται για την “ψυχή” του Χριστιανισμού στο πέρασμα των αιώνων και ένα από τα κορυφαία μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, υπό την προστασία μάλιστα της UNESCO. Ήρθε η ώρα ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του».