Ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο για το μεγάλο έργο της αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο, καθώς η EnEarth Greece S.A. (EnEarth), 100% θυγατρική της Energean Plc, αναθέτει στην Kent Plc (Kent) την Μελέτη Βασικού Σχεδιασμού ( Front-End Engineering Design – FEED), εξέλιξη που αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση ενός από τα εμβληματικά έργα αποθήκευσης άνθρακα στην Ευρώπη που συμβάλλει καθοριστικά στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και στηρίζει την ανταγωνιστικότητα της εγχωριας βιομηχανίας.

Το Έργο CO₂ στον Πρίνο στοχεύει στην ασφαλή παραλαβή και τη μόνιμη αποθήκευση εκπομπών CO₂, στηρίζοντας τους στόχους απoανθρακοποίησης της Ελλάδας και συμβάλλοντας στους κλιματικούς στόχους της ΕΕ. Η φάση FEED θα καθορίσει το τεχνικό αντικείμενο και τη στρατηγική εκτέλεσης, διασφαλίζοντας τα υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας, αποδοτικότητας και βιωσιμότητας.

Η Kent, παγκόσμιος ηγέτης στις υπηρεσίες μηχανικής και παράδοσης έργων, θα αναπτύξει την FEED για τη νέα εγκατάσταση διαχείρισης και αποθήκευσης CO₂, η οποία θα παραλαμβάνει, αποθηκεύει, μεταφέρει και θα εγχέει CO₂ σε βάθος άνω των 3 χιλιομέτρων κάτω από τον ταμιευτήρα του Πρίνου.

Το Έργο Αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο είναι το πρώτο του είδους του στη Μεσόγειο που έχει λάβει περιβαλλοντική άδεια και άδεια αποθήκευσης. Έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCIs) και έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility – CEF) και το Ελληνικό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).

Η εγκατάσταση στον Πρίνο σχεδιάζεται ώστε να παραλαμβάνει και να επεξεργάζεται έως 2,8 εκατ. τόνους ετησίως(MTPA) υγρού CO₂ από το 2029-2030. Το CO₂ θα μεταφέρεται από απομακρυσμένους εκπομπούς μέσω θαλάσσιων μεταφορέων σε νέο θαλάσσιο τερματικό στις χερσαίες εγκαταστάσεις Σίγμα στη Νέα Καρβάλη, όπου θα αποθηκεύεται προσωρινά πριν υποβληθεί σε επεξεργασία/προετοιμασία, αντληθεί και μεταφερθεί μέσω νέου υποθαλάσσιου αγωγού σε αυτόνομη εξέδρα Έγχυσης CO2 και Παραγωγής Νερού (COIWP) εντός του υφιστάμενου συγκροτήματος του Πρίνου.

Ο Ιωάννης Πολίτης, Head of Contracts & Procurement στηνEnergean, δήλωσε:

«Η ανάθεση αυτή επιβεβαιώνει τη δέσμευσή μας να προωθήσουμε την αποθήκευση CO2 ως βασικό πυλώνα της μετάβασης σε έναν πιο βιώσιμο κόσμο. Συνεργαζόμενοι με την Kent, έναν αναγνωρισμένο ηγέτη σε μεγάλα έργα μηχανικής, έχουμε στόχο να υλοποιήσουμε ένα έργο που θέτει νέα σημεία αναφοράς για την καινοτομία και την περιβαλλοντική υπευθυνότητα. Ανυπομονούμε να εργαστούμε στενά με την Kent για να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε ένα χαμηλών εκπομπών άνθρακα μέλλον.»

Ο Paul Wetton, Vice President UK Engineering Services στηνKent, δήλωσε:

«Ο Πρίνος αποτελεί μία από τις στρατηγικά σημαντικότερες αναπτύξεις αποθήκευσης άνθρακα στην Ευρώπη και η ανάθεση της FEED σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την υλοποίηση βιομηχανικής αποανθρακοποίησης μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα και σε ολόκληρη την ΕΕ. Η Kent διαθέτει σημαντική εμπειρία σε σύνθετα έργα χαμηλών εκπομπών άνθρακα διεθνώς και δεσμευόμαστε να υποστηρίξουμε την EnEarth στον σχεδιασμό της πρώτης αποκλειστικής εγκατάστασης αποθήκευσης CO₂ στην Ελλάδα. Η ηγετική θέση της EnEarth στην προώθηση αυτού του έργου δημιουργεί μία ισχυρή βάση συνεργασίας και ανυπομονούμε να εργαστούμε μαζί για να περάσει ο Πρίνος στην επόμενη φάση.»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η EnEarth χαιρετίζει τη θετική Γνωμοδότηση που εξέδωσε η Γενική Διεύθυνση Κλιματικής Δράσης (DG Clima) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δυνάμει του Άρθρου 10 της Οδηγίας 2009/31/ΕΚ, επί της αίτησης Άδειας για τη μόνιμη αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στο κοίτασμα του Πρίνου.

Η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναγνωρίζει την ποιότητα και την πληρότητα των τεχνικών μελετών τις οποίες εκπόνησε η EnEarth Greece για τη γεωλογική αξιολόγηση του χώρου αποθήκευσης, την εκτίμηση της δυναμικής συμπεριφοράς του ταμιευτήρα και τη συστηματική διαδικασία παρακολούθησης του έργου που καταδεικνύουν το υψηλό επίπεδο γνώσης και κατανόησης του προτεινόμενου χώρου και του συγκροτήματος αποθήκευσης γενικότερα.  Με τη γνωμοδότησή της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει την καταλληλότητα του γεωλογικού σχηματισμού του Πρίνου για την μόνιμη και ασφαλή αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα και τον προχωρημένο βαθμό τεχνικής ωριμότητας του έργου.

Η Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτελεί μέρος του θεσμοθετημένου διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της αρμόδιας εθνικής αρχής, της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τη Γεωλογική Αποθήκευση CO₂. Επιπλέον, αν και έχει μη δεσμευτικό χαρακτήρα, συνιστά ένα τελευταίο σημαντικό βήμα  της διαδικασίας για την έκδοση άδειας Αποθήκευσης.  Η τελική απόφαση αδειοδότησης παραμένει στην αρμοδιότητα της ΕΔΕΥΕΠ.  

 Υπενθυμίζεται ότι η αίτηση για την Άδεια Αποθήκευσης που κατατέθηκε τον Ιούλιο του 2024 στην ΕΔΕΥΕΠ συνοδευόταν από:

• Έκθεση που αποδεικνύει την τεχνική ικανότητα και επάρκεια του ομίλου Energean σε σχέση με τη δραστηριότητα αποθήκευσης.  
• Περί τις 50 ξεχωριστές τεχνικές εκθέσεις, με τις οποίες στοιχειοθετείται η καταλληλότητα του προτεινόμενου χώρου και του συγκροτήματος αποθήκευσης CO₂ και αξιολογείται η ασφάλεια της αποθήκευσης.  
• Αναλυτική  περιγραφή  των  εργασιών  και  έργων  κατασκευής  που  απαιτούνται  στο  πλαίσιο  της  δραστηριότητας  αποθήκευσης  CO₂. 

Το Έργο Αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει μία ασφαλή και μόνιμη γεωλογική λύση αποθήκευσης βιομηχανικών εκπομπών άνθρακα, συμβάλλοντας στους κλιματικούς στόχους της Ελλάδας και της Ευρώπης και διευκολύνοντας τους τομείς της βιομηχανίας που είναι δύσκολο να αποανθρακοποιηθούν. Η πρώτη φάση του έργου, προβλέπει την αποθήκευση 1 εκατ. τόνων CO₂ ετησίως. Η προγραμματισμένη δεύτερη φάση θα επιτρέψει πλήρη λειτουργική δυναμικότητα αποθήκευσης περίπου 2,8 εκατομμυρίων τόνων CO₂ ετησίως.

 Η EnEarth εφαρμόζει τα υψηλότερα πρότυπα περιβαλλοντικής προστασίας, επιχειρησιακής ασφάλειας και συμμόρφωσης με το κανονιστικό πλαίσιο. Το έργο ενσωματώνει ολοκληρωμένες μεθόδους παρακολούθησης, ελέγχου και λήψης διορθωτικών μέτρων, καθώς και μακροπρόθεσμες προβλέψεις διαχείρισης, σε πλήρη ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές.  To έργο της αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο αποτελεί μια υποδομή στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή και διατηρεί την χώρα μας στην πρώτη γραμμή της αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής κρίσης μαζί με τις πλέον προηγμένες χώρες της Ευρώπης.

Η EnEarth, θυγατρική της Energean που είναι αφιερωμένη στην προώθηση πρωτοβουλιών αποθήκευσης άνθρακα και απανθρακοποίησης, υπέγραψε Συμφωνία Όρων (term sheet) με την Heidelberg Materials, για αποκλειστική διαπραγμάτευση οριστικής συμφωνίας σχετικά με την επέκταση των δραστηριοτήτων της στη Βουλγαρία ως Φορέας Αποθήκευσης (Storage Operator) για το έργο Devnya CO₂ της Heidelberg Materials.

Το Devnya CO₂ αποτελεί μέρος του ευρύτερου έργου ANRAV CCUS που έχει εγκαινιάσει η Heidelberg Materials και το οποίο στοχεύει να είναι το πρώτο ολοκληρωμένο έργο CCUS (δέσμευση, μεταφορά και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα) στην Ανατολική Ευρώπη. Το έργο ANRAV περιλαμβάνει τη δέσμευση 800 χιλιάδων τόνων CO₂ ετησίως από το εργοστάσιο τσιμέντου της Heidelberg στη Devnya, στην ευρύτερη περιοχή της Varna, καθώς και τη μεταφορά και μόνιμη χερσαία αποθήκευση σε σημείο κοντά στην εγκατάσταση. Το έργο έχει λάβει χρηματοδότηση 190 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ, εκ των οποίων 38 εκατ. ευρώ προορίζονται για τον χώρο αποθήκευσης.

Η Heidelberg Materials έχει εντοπίσει το δυναμικό για χερσαία αποθήκευση και έχει προχωρήσει στα νομικκά βήματα και στις διαδικασίες αποδοχής από τους εμπλεκόμενους φορείς για την ανάπτυξή του. Η EnEarth υπέγραψε σήμερα Συμφωνία Όρων για να εξετάσει με την Heidelberg Materials την από κοινού ανάπτυξη του χώρου μεταφοράς και αποθήκευσης.

Ο Νικόλας Ρήγας, Επικεφαλής Αποθήκευσης Άνθρακα της EnEarth, δήλωσε:
«Σήμερα είναι μια σημαντική ημέρα για την EnEarth. Κάνουμε ένα καθοριστικό βήμα προς τον στόχο μας να διαδραματίσουμε σημαντικό ρόλο στην απανθρακοποίηση των βιομηχανιών με υψηλές εκπομπές στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι ένας όμιλος όπως η Heidelberg, αναγνωρίζει και εμπιστεύεται την τεχνογνωσία που αναπτύσσει η EnEarth μέσω του εμβληματικού έργου αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η επιτυχής υλοποίηση του έργου Devnya CO₂ θα ωφελήσει το περιβάλλον, τις επιχειρήσεις και τις τοπικές κοινωνίες. Είμαστε ενθουσιασμένοι για να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα στην υλοποίηση του έργου.»

Ο Mihail Polendakov, Γενικός Διευθυντής της Heidelberg Materials Devnya, δήλωσε:
«Η Ομάδα του Έργου ANRAV CCUS της Heidelberg Materials Devnya είναι υπερήφανη να ανακοινώσει τη συνεργασία της με την EnEarth, θυγατρική της Energean, σε σχέση με το τμήμα Μεταφοράς & Αποθήκευσης του έργου Devnya CO₂. Η EnEarth έχει μια εντυπωσιακή ιστορία επιτυχιών με το ελληνικό έργο αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. Η συνεργασία μας θα ενισχύσει την ανάπτυξη του έργου ANRAV CCUS προς όφελος των επιχειρήσεων, του περιβάλλοντος και της κοινωνίας.»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Μια σημαντική συμφωνία με σημαντικά οφέλη για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την επιχειρηματική δραστηριότητα και την ανάπτυξη της οικονομίας στο νομό Καβάλας συνήψαν η EnEarth Greece, 100% θυγατρική της εισηγμένης στα χρηματιστήρια του Λονδίνου (FTSE-250) και του Τελ Αβίβ (TASE-35) Energean, και η Kavala Solutions. Οι δύο εταιρείες επέλεξαν την Ημέρα της Γης, που τιμάται διεθνώς στις 22 Απριλίου, για να ανακοινώσουν την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης μη δεσμευτικού χαρακτήρα, με το οποίο προβλέπεται ότι το σύνολο του παραγόμενου διοξειδίου του άνθρακα (CO2) της εδρεύουσας στη Νέα Καρβάλη λιπασματοβιομηχανίας από τη μονάδα παραγωγής Μπλε Αμμωνίας, θα αποθηκεύεται στον Πρίνο.

Η μονάδα παραγωγής Μπλε Αμμωνίας χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το φυσικό αέριο, που αναμορφώνεται με τη χρήση ατμού προς παραγωγή του χρήσιμου υδρογόνου ενώ παράγεται παράλληλα το αέριο του θερμοκηπίου CO2. Το Μνημόνιο προβλέπει την αποθήκευση του CO2 στον Πρίνο καταρχήν για 15 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας της αποθηκευτικής δραστηριότητας. Το CO2 θα μεταφέρεται μέσω αγωγού σε συμπιεσμένη μορφή στις χερσαίες εγκαταστάσεις που λειτουργεί η Energean στη Νέα Καρβάλη και από εκεί στον αποθηκευτικό χώρο του Πρίνου. Η Kavala Solutions θα επενδύσει στην απομόνωση και μεταφορά του CO2 στον Πρίνο, ενώ η EnEarth αναμένεται να ξεκινήσει τις πρώτες γεωτρήσεις στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης το πρώτο τρίμηνο του 2026, με την προϋπόθεση να έχει λάβει τις απαιτούμενες άδειες.

Η δεσμευτική συμφωνία

Στη συμφωνία προβλέπεται επίσης η υπογραφή δεσμευτικού Μνημονίου που θα περιλαμβάνει τις αρχές υλοποίησης της συνεργασίας και καθορισμού της ταρίφας αποθήκευσης των εκπομπών της μονάδας παραγωγής Μπλε Αμμωνίας. Η υπογραφή του δεσμευτικού Μνημονίου προβλέπεται στο τρίτο τρίμηνο του 2025, ενώ οι λεπτομερείς όροι της τελικής συμφωνίας των δύο πλευρών που θα αναφέρονται στη δέσμευση, στη μεταφορά και στην αποθήκευση CO2 στον Πρίνο καθώς και στην τιμολόγηση της αποθήκευσης προβλέπεται να υπογραφούν εντός του πρώτου τριμήνου του 2026.

Η επένδυση της EnEarth στην αποθήκευση CO2 στον Πρίνο θα υπερβεί το 1 δισεκ. ευρώ. Το έργο, που έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI), προβλέπεται να είναι έτοιμο να δεχθεί ποσότητες έως 1 εκατ. τόνων υγροποιημένου/συμπιεσμένου CO2 ετησίως από το 2027 και να λειτουργεί με την πλήρη δυναμικότητα των περίπου 3 εκατ. τόνων ετησίως από το 2030. μειώνοντας κατά περίπου 25% τις βιομηχανικές εκπομπές στην Ελλάδα. Η μονάδα παραγωγής Αμμωνίας της Kavala Solutions θα είναι η πρώτη στην Ελλάδα και την ΕΕ που θα προχωρήσει σε παραγωγή Μπλε Αμμωνίας, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Green Deal πρωτοπορώντας για μια ακόμη φορά στον τομέα της Βιώσιμης ανάπτυξης.

Τα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες

Τα οφέλη από τη συνεργασία της EnEarth και της Kavala Solutions είναι σημαντικά για την περιοχή της Καβάλας:

• Η επένδυση άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ θα πολλαπλασιάσει το ΑΕΠ της περιοχής ΑΜΘ και θα εξοικονομηθούν πόροι για επιπλέον επενδύσεις στην περιοχή.
• Ένας νέος κύκλος ανάπτυξης θα ανοίξει για την οικονομία και τις επιχειρήσεις με δημιουργία νέας τεχνογνωσίας και θέσεων εργασίας με προστιθέμενη αξία.
• Η νεολαία της περιοχής θα αποκτήσει την ευκαιρία να εργαστεί στη δέσμευση και αποθήκευση CO2 που θεωρείται διεθνώς η πλέον αποτελεσματική λύση στην άμεση αποανθρακοποίηση της βιομηχανίας και στην ελάφρυνση του περιβάλλοντος από τις εκπομπές CO2, που αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κλίμα.
• Η γεωπολιτική σημασία της Καβάλας και, συνολικά, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης θα ενισχυθεί σημαντικά, καθώς τόσο η μονάδα Μπλέ Αμμωνίας όσο και η αποθήκευση CO2 στον Πρίνο είναι τα πρώτα έργα του είδους στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και θα λειτουργήσουν ως πρότυπα και για άλλα βιομηχανικά συγκροτήματα της ευρύτερης περιοχής.

Σημειώνεται ότι οι επιχειρήσεις της Energean και της Kavala Solutions αποτελούν τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς εργοδότες της περιοχής, απασχολώντας άμεσα και έμμεσα περισσότερους από 2.000 εργαζόμενους στην περιοχή της Καβάλας αναδεικνύοντας την Ανατολική Μακεδονία & Θράκη όχι μόνο σε γεωστρατηγικής σημασίας περιοχή αλλά και σε κοιτίδα Τεχνολογικής Πρωτοπορίας σε θέματα αποανθρακοποίησης και ανανεώσιμης ενέργειας.