γράφει ο Θωμάς Παπαλάσκαρης – Πολιτικός Μηχανικός, Υδρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υδραυλικών Έργων

Στην «δέκατη», (είτε καλύτερη είτε χειρότερη δηλαδή ακριβώς στην μέση της κατάταξης μεταξύ δεκαεννέα ημερολογιακών ετών, από πλευράς συνολικών ετήσιων ποσοτήτων υψών βροχοπτώσεων), θέση και πολύ κοντά στον μέσο όρο, (υπολείπεται αυτού μόλις κατά «12,27mm»), των τελευταίων δεκαεννέα ημερολογιακών ετών βρίσκεται το «ημερολογιακό έτος 2024» («589,60
mm» μέχρι και την «Παρασκευή 27 Δεκέμβρη 2024»), σύμφωνα με τα ελεύθερα σε πρόσβαση στατιστικά στοιχεία του ιστότοπου «meteokav.gr»

Η «γραμμική τάση», (ευθεία γραμμή, με «γαλάζια» απόχρωση, αποτελούμενη από κουκίδες, με καθοδική κλίση από αριστερά προς τα δεξιά), των συνολικών ετήσιων βροχοπτώσεων, όσον αφορά το χρονικό διάστημα «2006-2024», όπως απεικονίζεται και στο παρακάτω ιστόγραμμα τύπου «θερμομέτρου», είναι «ελαφρά πτωτική».

Αξίζει να επισημανθεί ότι το ημερολογιακό έτος με τις λιγότερες βροχοπτώσεις ήταν το «2008» («317,10 mm») ενώ αντίθετα το ημερολογιακό έτος με τις περισσότερες βροχοπτώσεις ήταν το «2007» («897,00 mm») δηλαδή μέσα στην ίδια διετία («2007-2008») παρουσιάστηκε μετάπτωση από την μεγαλύτερη στην μικρότερη συνολική ετήσια βροχόπτωση, σε χρονικό «βάθος» συνολικά δεκαεννέα ετών .

Επίσης, αξίζει να επισημανθεί ότι μεταξύ των τελευταίων δεκαεννέα ημερολογιακών ετών («2006-2024») παρατηρήθηκαν, όσον αφορά το «ημερολογιακό έτος 2024», τέσσερα είτε θετικά είτε αρνητικά «ρεκόρς»: 1).ο «Μάρτης 2024» είχε το «μεγαλύτερο ύψος βροχόπτωσης», («143,00 mm»), 2).ο «Ιούνης 2024» είχε το «μικρότερο ύψος βροχόπτωσης», («1,00 mm»), 3).ο «Οκτώβρης 2024» είχε «μηδενικό ύψος βροχόπτωσης» δηλαδή δεν έβρεξε καθόλου (μόνο τον «Οκτώβρη 2008» είχε ξανασυμβεί αυτό), 4).ο «Δεκέμβρης 2024» είχε το «μεγαλύτερο ύψος βροχόπτωσης» («171,20 mm»), (μέχρι και την «Παρασκευή 27 Δεκέμβρη 2024»).

Τέλος, χρησιμοποιώντας την εξίσωση του απλού γραμμικού μοντέλου, μπορούμε να προβλέψουμε, λόγω της προαναφερθείσας «ελαφρά πτωτικής γραμμικής τάσης» (και εφ’ όσον αυτή συνεχίζει να επικρατεί), ότι στο τέλος του ημερολογιακού έτους «2025» θα έχουμε συνολική ετήσια βροχόπτωση ίση με «552,87 mm» και στο τέλος του ημερολογιακού έτους «2026» θα έχουμε συνολική ετήσια βροχόπτωση ίση με «547,97 mm»

Μετά από αυτοψίες που πραγματοποιήθηκαν στις 19 Αυγούστου, 20 Αυγούστου και 3 Σεπτεμβρίου 2024 από κλιμάκια του Τμήματος Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας της Π.Ε. Καβάλας, επιδόθηκε στις 16 Δεκεμβρίου στον αντιπεριφερειάρχη Καβάλας Θόδωρο Μαρκόπουλο εισήγηση για την επιβολή προστίμου ύψους 11.404,80 € στον δήμο Παγγαίου για ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων του.

Σύμφωνα με την εισήγηση (την οποία μπορείτε να δείτε στο τέλος του άρθρου),

Τα ευρήματα των αυτοψιών και τα αποτελέσματα του ελέγχου κατέδειξαν ότι ο Δήμος Παγγαίου δεν λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα και δεν προβαίνει έγκαιρα στις απαραίτητες ενέργειες με αποτέλεσμα την ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων, κατά κύριο λόγο ογκωδών, πρασίνων και ΑΕΚΚ, σε εκτός οικισμού περιοχές των οικισμών Αμισιανά, Κοκκινόχωμα, Ελευθερούπολη, Αγ. Χριστόφορος, Γεωργιανή, Παλαιοχώρι, Αντιφίλιπποι, Μεσότοπος, Δωμάτια, Μεσορρόπη, Γαληψός, Παραλία Οφρυνίου, Κάριανη, Ακροπόταμος, Ελευθερές, Μυρτόφυτο, Ελαιοχώρι, Ν. Ηρακλείτσα και Άγιος Ανδρέας. Επιπρόσθετα, ο Δήμος Παγγαίου προβαίνει σε περιοδική καύση πράσινων αποβλήτων, κατά παράβαση της αρχή ιεράρχησης των αποβλήτων του άρθρου 4 του Ν. 4819/2021 για την κατά προτεραιότητα εφαρμογή της ανακύκλωσης και ανάκτησης, έναντι της καύσης σε ανοιχτή εστία που αποτελεί διάθεση.

Ο δήμος Παγγαίου καλείται, μέσα σε έναν μήνα, να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την αποτροπή διαρροής των στραγγισμάτων κατά τη μεταφορά των απορριμμάτων, ιδίως κατά τους θερινούς μήνες. Επίσης, καλείται μέσα σε 3 μήνες να διαχειριστεί με ορθά περιβαλλοντικά τρόπο τα υπόλοιπα απόβλητα που καταγράφηκαν στη 16΄ σχετική Προσωρινή έκθεση ελέγχου (ΑΕΚΚ, πράσινα και επικίνδυνα) και να τα παραδώσει σε αδειοδοτημένους φορείς, καθώς και να προβεί στη λήψη μέτρων για την αποτροπή της ανεξέλεγκτης απόρριψης, όπως αστυνόμευση του χώρου, επιβολή κυρώσεων της παρ. 11 του άρθρου 66 του 8΄ σχετικού, αποτελεσματικό αποκλεισμό πρόσβασης, κλπ.

(σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η ανάγνωση μέσα από το site, μπορείτε να πατήσετε εδώ για να διαβάσετε την σχετική εισήγηση)

γράφει ο Θωμάς Παπαλάσκαρης, Πολιτικός Μηχανικός, Υδρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υδραυλικών Έργων

Κατά την διάρκεια της πρόσφατης κακοκαιρίας με την αντιστοιχισμένη κωδική ονομασία «Bora» αλλά και κατά τις τελευταίες βροχοπτώσεις του “Δεκέμβρη 2024” («29/11-03/12’2024», «07-15/12/2024» και «19-26/12/2024»), η «Κεντρική Τάφρος Τεναγών Φιλίππων», “μετέφερε”, περίπου,στην θέση όπου έχει κατασκευαστεί το «Φράγμα Συμβολής, Σερρών», (η οποία συγκεκριμένη θέση βρίσκεται εντός των ορίων του«“Δήμου Αμφίπολης”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Σερρών”»), συνολικά “[(124.479.700), (εκατόν είκοσι τέσσερα εκατομμύρια τετρακόσιες εβδομήντα εννέα χιλιάδες και επτακόσια)]” “[(μ³), (κυβικά μέτρα)]” (ή “τόνους”) νερού που σχετίζεται με μία μέγιστη, ενδεικτική, παροχή, ομαλής παροχέτευσης, «631,00 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «631,00 m³/sec»).

Η συγκεκριμένη βροχόπτωση (κακοκαιρία «Bora»), η οποία μάλιστα, προκάλεσε καταστροφές σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ήταν συγκεκριμένα, αναλυτικά:

(«συνολικό ύψος βροχόπτωσης πέντε συνεχόμενων ημερών: 115,20 mm»),

γεγονός που αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ολοκλήρωσης της κατασκευής του «Φράγματος Μαρμαρά», του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας», («65.254.800 κ.μ.», «631,00 m³/sec»).

Η επόμενη, βροχόπτωση, ήταν συγκεκριμένα, αναλυτικά:

(«συνολικό ύψος αθροιστικής βροχόπτωσης εννέα, συνεχόμενων, ημερών: 47,40 mm»),

γεγονός που αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ορθής συντήρησης και εξασφάλισης ορθής λειτουργίας του «Φράγματος Συμβολής, Σερρών», του «Δήμου Αμφίπολης», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Σερρών», («14.617.800 κ.μ.», «102,20 m³/sec»).

Η επόμενη και τελευταία, βροχόπτωση, ήταν συγκεκριμένα, αναλυτικά:

(«συνολικό ύψος αθροιστικής βροχόπτωσης οκτώ, συνεχόμενων, ημερών: 90,40 mm»),

γεγονός που αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ορθής συντήρησης και εξασφάλισης ορθής λειτουργίας του «Φράγματος Συμβολής, Σερρών», του «Δήμου Αμφίπολης», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Σσερρών», («44.607.100 κ.μ.», «367,70 m³/sec»).

—————————————————————————————-

Το «Φράγμα Συμβολής», [του «Δήμου Αμφίπολης», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Σερρών»], βρίσκεται σε ευθεία απόσταση, περίπου, δεκατεσσάρων χιλιομέτρων, βορειοδυτικά, από τον οικισμό της «Νικήσιανης» («Δήμου Παγγαίου») και σε ευθεία απόσταση, περίπου, δεκαέξι χιλιομέτρων, βορειοδυτικά, από τον οικισμό «Παλαιοχώρι» («Δήμου Παγγαίου») και σε ευθεία απόσταση, περίπου, δώδεκα χιλιομέτρων, βορειοδυτικά, από το «“Θυρόφραγμα Νικήσιανης”, “Δήμου Παγγαίου”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”».

Επιπλέον, στην παρακάτω εικόνα απεικονίζεται το, «ιστόγραμμα βροχόπτωσης / απορροής» του χρονικού διαστήματος, “29/11-03/12/2024” (“115,20 mm”), (το οποίο και «σχετίζεται» με την, ενδεικτική παροχή, ομαλής παροχέτευσης, αιχμής νερού και συγκεκριμένα «631,00 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «631,00 m3/sec»), [το οποίο και «απέδωσε», λόγω της συνολικής, αθροιστικής, βροχόπτωσης του μήνα «Δεκέμβρη 2024» (κακοκαιρία με την ονομασία «Bora»), την συνολική ποσότητα νερού, «65.254.800 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «65.254.800 m3 (τόνους) νερού»], (η ανάλυση και οι υπολογισμοί έγιναν με το ελεύθερο στο διαδίκτυο λογισμικό «HEC-HMS» του «U.S.A. Army Corps of Engineers» δηλαδή του «Σώματος Μηχανικών του Στρατού των Η.Π.Α.»).

—————————————————————————————-

Παρατήρηση: Τα πραγματικά δεδομένα βροχοπτώσεων, αφορούν, τον μετεωρολογικό σταθμό της 1).«“Ελευθερούπολης”, του “Δήμου Παγγαίου”, της “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”», (συνολική αθροιστική βροχόπτωση, για την κακοκαιρία «Bora» («29/11-03/12/2024»), ίση με «115,20mm»), όπως αυτά ανακοινώθηκαν από την ιστοσελίδα “meteo.gr” και αφορούσαν το χρονικό διάστημα «29/11-03/12/2024» και, (στην συνέχεια επειδή ο «Μετεωρολογικός Σταθμός Ελευθερούπολης» τέθηκε εκτός λειτουργίας), 2).«Νέας Περάμου», του “Δήμου Παγγαίου”, της “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”», [συνολική αθροιστική βροχόπτωση, για τμήμα του μήνα «Δεκέμβρη 2024» («07-15/12/2024»), ίση με «47,40mm» και συνολική αθροιστική βροχόπτωση για τμήμα του μήνα «Δεκέμβρη 2024» («19-26/12/2024»), ίση με «90,40mm»], (ενώ γίνεται η παραδοχή ότι όλες οι συγκεκριμένες προαναφερθείσες βροχοπτώσεις είχαν ομοιόμορφα χαρακτηριστικά επάνω από το σύνολο της έκτασης των προαναφερθεισών, είτε επί μέρους είτε συνολικών, λεκανών απορροής).

Μπορεί μέσα στο 2024 ο νομός Καβάλας να έχει δεχτεί 550 χιλιοστά βροχόπτωσης, ωστόσο η τεχνητή λίμνη Φωληάς στον δήμο Παγγαίου (μια λίμνη καίριας σημασίας για την άρδευση των γύρω περιοχών) παραμένει άδεια ακόμα και σήμερα -όπως μπορείτε να δείτε στο σχετικό βίντεο που ανάρτησε σήμερα Τρίτη 24 Δεκεμβρίου 2024 ο αγρότης της περιοχής Μάκης Ζουμπλιός

Γράφει o Θωμάς Παπαλάσκαρης Πολιτικός Μηχανικός, Υδρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υδραυλικών Έργων

Την άνοιξη («Μάρτιος, Απρίλιος, Μάϊος») ενός άνυδρου έτους («2024») με μεγάλη λειψυδρία και ελάχιστες βροχοπτώσεις (συνολική αθροιστική βροχόπτωση ίση με «189,60 mm» για το χρονικό διάστημα «01/03-31/05/2024») και «πριν την αρδευτική περίοδο του καλοκαιριού του έτους 2024», ο «Ποταμός Μαρμαράς», “μετέφερε”, περίπου,στην θέση όπου σχεδιάστηκε να κατασκευαστεί το «Φράγμα Μαρμαρά», (η οποία συγκεκριμένη θέση βρίσκεται εντός των ορίων του«“Δήμου Παγγαίου”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”»), συνολικά “[(19.933.200), (δέκα εννέα εκατομμύρια εννιακόσιες τριάντα τρεις χιλιάδες και διακόσια)]” “[(μ³), (κυβικά μέτρα)]” (ή “τόνους”) νερού και με μέγιστη παροχή, (κατά τον μήνα «Μάρτιο 2024»), «92,90 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «92,90 m³/sec»). Συγκεκριμένα, η λεκάνη απορροής του «Μαρμαρά Ποταμού», έως την θέση όπου κατασκευάστηκε το «Φράγμα Μαρμαρά Ποταμού», απέδωσε τις εξής ποσότητες νερού, αναλυτικά, ως εξής: 1).«Μάρτης 2024» «13.742.300 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «13.742.300m³ (τόνους) νερού», 2).«Απρίλης 2024» «3.246.200 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «3.246.200m³ (τόνους) νερού» και 3).«Μάης 2024» «2.944.700 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «2.944.700m³ (τόνους) νερού».

Το «Φράγμα Ποταμού Μαρμαρά», [του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας»], έχει σχεδιαστεί, έτσι ώστε να έχει, «μέγιστη χωρητικότητα ταμιευτήρα», όγκου ίσο με «[(5,10Χ10⁶), (5.100.000), (πέντε εκατομμύρια και εκατό χιλιάδες)] [(κυβικά μέτρα), (κ.μ.), (μ³), (m³)]», (ή αλλιώς «5,10 hm³») και κατά συνέπεια, κατά την διάρκεια της συνολικής αθροιστικής βροχόπτωσης της «Άνοιξης 2024» δεν θα μπορούσε να συγκρατήσει, (στην περίπτωση κατά την οποία ήταν εντελώς άδειο), την συνολική πλημμυρική παροχή που προήλθε από την συνολική αθροιστική βροχόπτωση της «Άνοιξης 2024» όμως θα γέμιζε «εντελώς» την τεχνητή του λίμνη, στην ανάντη πλευρά αυτού, μέχρι ένα ποσοστό ίσο με το «100,00 %» περίπου «4 φορές» («3,91 φορές για την ακρίβεια»), (όσον αφορά αποκλειστικά την συνολική ποσότητα νερού που συγκεντρώθηκε από το συνολικό εμβαδόν της «λεκάνης απορροής» του «”Ποταμού Μαρμαρά”, έως την θέση στην οποία πρόκειται να κατασκευαστεί το «Φράγμα Ποταμού Μαρμαρά», “Δήμου Παγγαίου”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”»).

Η συγκεκριμένες, μηνιαίες αθροιστικές βροχοπτώσεις, ήταν συγκεκριμένα, αναλυτικά: «01-31/03/2024 (107,20 mm)», «01-30/04/2024 (42,40 mm)» και «01-31/05/2024 (40,00 mm)», («συνολικό, αθροιστικό, ύψος βροχόπτωσης τριών, συνολικά, μηνών: 189,60 mm») γεγονός που αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ολοκλήρωσης της κατασκευής του «Φράγματος Μαρμαρά», του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας».

—————————————————————————————-

Ο «Ποταμός Μαρμαράς», [της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας»], πηγάζει από το «Παγγαίο Όρος» και εκβάλει στο «Θρακικό Πέλαγος», σε απόσταση, περίπου, ενός χιλιομέτρου του σημείου που εκδηλώνονται οι θερμομεταλλικές πηγές με την ονομασία «Λουτρά Ελευθερών». Το μήκος του είναι ίσο, περίπου, με τριάντα χιλιόμετρα και η λεκάνη απορροής του καλύπτει έκταση εμβαδού ίσου, περίπου, με 237 τετραγωνικά χιλιόμετρα (km²).

Επιπλέον, στην παρακάτω εικόνα απεικονίζεται το, «ιστόγραμμα βροχόπτωσης / απορροής» του χρονικού διαστήματος, “01-31/03/2024
” (“107,20mm”), (το οποίο και «απέδωσε» την, παροχή αιχμής νερού και συγκεκριμένα «92,90 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «92,90
m³/sec»), [το οποίο και «απέδωσε», λόγω της συνολικής, αθροιστικής, βροχόπτωσης του μήνα «Μάρτη 2024», την συνολική ποσότητα νερού, «13.742.300 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «13.742.300 m³ (τόνους) νερού»], (η ανάλυση και οι υπολογισμοί έγιναν με το ελεύθερο στο διαδίκτυο λογισμικό «HEC-HMS» του «U.S.A. Army Corps of Engineers» δηλαδή του « Σώματος Μηχανικών του Στρατού των Η.Π.Α.»).

—————————————————————————————-

Παρατήρηση: Τα πραγματικά δεδομένα βροχοπτώσεων, αφορούν, τον μετεωρολογικό σταθμό της «“Ελευθερούπολης”, του “Δήμου Παγγαίου”, της “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”», (αθροιστική βροχόπτωση ίση με «189,60mm»), όπως αυτά ανακοινώθηκαν από την ιστοσελίδα “meteo.gr” και αφορούσαν το χρονικό διάστημα «01/03-31/05/2024», (ενώ γίνεται η παραδοχή ότι η συγκεκριμένη προαναφερθείσα βροχόπτωση είχε ομοιόμορφα χαρακτηριστικά επάνω από το σύνολο της έκτασης της προαναφερθείσας λεκάνης απορροής).

Κατά τις έντονες βροχοπτώσεις του “Γενάρη 2019”, η «Κεντρική Τάφρος Τεναγών Φιλίππων», “μετέφερε”, περίπου, στην θέση όπου έχει κατασκευαστεί το «Θυρόράγμα Νικήσιανης», (η οποία συγκεκριμένη θέση βρίσκεται εντός των ορίων του«“Δήμου Παγγαίου”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”»), συνολικά “[(43.793.300), (σαράντα τρία εκατομμύρια επτακόσιες ενενήντα τρεις χιλιάδες και τριακόσια)]” “[(μ³), (κυβικά μέτρα)]” (ή “τόνους”) νερού που σχετίζεται με μία μέγιστη, ενδεικτική, παροχή ομαλής παροχέτευσης «220,70 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «220,70 m³/sec»).

Η συγκεκριμένη βροχόπτωση, η οποία μάλιστα, προκάλεσε πλημμύρα σε εκτεταμένη περιοχή της πεδιάδας των «Τεναγών Φιλίππων», ήταν συγκεκριμένα, αναλυτικά: «04/01/2019 (1,00 mm)», «05/01/2019 (0,40 mm)», «07/01/2019 (0,40 mm)», «09/01/2019 (1,60 mm)», «10/01/2019 (19,00 mm)», «11/01/2019 (0,20 mm)», «20/01/2019 (14,00 mm)», «21/01/2019 (0,40 mm)», «22/01/2019 (5,80 mm)», «23/01/2019 (6,40 mm)», «24/01/2019 (1,80 mm)», «25/01/2019 (67,20 mm)», «26/01/2019 (30,00 mm)», «27/01/2019 (0,40 mm)», «29/01/2019 (13,20 mm)», «30/01/2019 (20,40 mmκ)» και «31/01/2019 (6,20 mm)», («συνολικό ύψος αθροιστικής βροχόπτωσης δεκαεπτά ημερών: 188,40 mm») γεγονός που αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ορθής συντήρησης και εξασφάλισης ορθής λειτουργίας του «Θυροφράγματος Νικήσιανης», του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας».

—————————————————————————————-

Το «Θυρόφραγμα Νικήσιανης», [του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας»], βρίσκεται σε ευθεία απόσταση, περίπου, έξι χιλιομέτρων, βορειοδυτικά, από τον οικισμό της «Νικήσιανης» («Δήμου Παγγαίου») και σε ευθεία απόσταση, περίπου, επτά χιλιομέτρων, βοριεοανατολικά, από τον οικισμό «Παλαιοχώρι» («Δήμου Παγγαίου») και σε ευθεία απόσταση, περίπου, δώδεκα χιλιομέτρων, βοριεοδυτικά, από το «“Φράγμα Συμβολής”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Σερρών”».

—————————————————————————————-

Επιπλέον, στην παρακάτω εικόνα απεικονίζεται το, «ιστόγραμμα βροχόπτωσης / απορροής» του χρονικού διαστήματος, “01-31/01/2019” (“188,40mm”), (το οποίο και «σχετίζεται» με την, ενδεικτική παροχή, ομαλής παροχέτευσης, αιχμής νερού και συγκεκριμένα «220,70 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «220,70 m³/sec»), [το οποίο και «απέδωσε», λόγω της συνολικής, αθροιστικής, βροχόπτωσης του μήνα «Γενάρη 2019», την συνολική ποσότητα νερού, «43.793.300 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «43.793.300m³ (τόνους) νερού»], (η ανάλυση και οι υπολογισμοί έγιναν με το ελεύθερο στο διαδίκτυο λογισμικό «HEC-HMS» του «U.S.A. ArmyCorpsofEngineers» δηλαδή του «Σώματος Μηχανικών του Στρατού των Η.Π.Α.»).

Παρατήρηση: Τα πραγματικά δεδομένα βροχοπτώσεων, αφορούν, τον μετεωρολογικό σταθμό της «“Ελευθερούπολης”, του “Δήμου Παγγαίου
”, της “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”», (συνολική αθροιστική βροχόπτωση, για ολόκληρο τον μήνα «Γενάρη 2019», ίση με «188,40mm»), όπως αυτά ανακοινώθηκαν από την ιστοσελίδα “meteo.gr” και αφορούσαν το χρονικό διάστημα «01-31/01/2019», (ενώ γίνεται η παραδοχή ότι η συγκεκριμένη προαναφερθείσα βροχόπτωση είχε ομοιόμορφα χαρακτηριστικά επάνω από το σύνολο της έκτασης της προαναφερθείσας λεκάνης απορροής).

Θωμάς Παπαλάσκαρης

Πολιτικός Μηχανικός, Υδρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υδραυλικών Έργων,

Μια ακόμα διάσταση στο ταλαιπωρημένο και παρατημένο από τους πάντες Φράγμα του Μαρμαρά δίνει, με άρθρο του, ο πολιτικός μηχανικός και υδρολόγος μηχανικός και μηχανικός υδραυλικών έργων Θωμάς Παπαλάσκαρης. Το άρθρο αναφέρει τα εξής:

Κατά το πρόσφατο ακραίο μετεωρολογικό φαινόμενο με την αντιστοιχισμένη κωδική ονομασία “Bora”, ο «Ποταμός Μαρμαράς», “μετέφερε”, περίπου,στην θέση όπου σχεδιάστηκε να κατασκευαστεί το «Φράγμα Μαρμαρά», (η οποία συγκεκριμένη θέση βρίσκεται εντός των ορίων του«“Δήμου Παγγαίου”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”»), συνολικά “[(15.234.700), (δέκα πέντε εκατομμύρια διακόσιες τριάντα τέσσερις χιλιάδες και επτακόσια)]” “[(μ³), (κυβικά μέτρα)]” (ή “τόνους”) νερού και με μέγιστη παροχή «138,50 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «138,50 m³/sec»), [1,2,4,5,6.1,6.2,7,8.1-8.2].

Το «Φράγμα Ποταμού Μαρμαρά», [του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας»], έχει σχεδιαστεί, έτσι ώστε να συγκρατεί, σε ετήσια βάση, όγκο ίσο με «[(25Χ10⁶), (25.000.000), (είκοσι πέντε εκατομμύρια)] [(κυβικά μέτρα), (κ.μ.), (μ³), (m³)]», (ή αλλιώς «25 hm³») και κατά συνέπεια, κατά την διάρκεια της πρόσφατης κακοκαιρίας «Bora» θα μπορούσε να συγκρατήσει, (στην περίπτωση κατά την οποία ήταν εντελώς άδειο), την συνολική πλημμυρική παροχή που προήλθε από το ακραίο μετεωρολογικό φαινόμενο «Bora» και να γεμίσει την τεχνητή του λίμνη, στην ανάντη πλευρά αυτού, μέχρι ένα ποσοστό ίσο με το «60,94 % (61,00 %)», (περίπου τα «2/3»), (όσον αφορά αποκλειστικά την συνολική ποσότητα νερού που συγκεντρώθηκε από το συνολικό εμβαδόν της «λεκάνης απορροής» του «”Ποταμού Μαρμαρά”, έως την θέση στην οποία πρόκειται να κατασκευαστεί το «Φράγμα Ποταμού Μαρμαρά», “Δήμου Παγγαίου”, “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”») [11].

Η συγκεκριμένη βροχόπτωση, οι οποία μάλιστα, προκάλεσε καταστροφές σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, ήταν συγκεκριμένα, αναλυτικά: «29/11/2024 (25,60 mm)», «30/11/2024 (68,20 mm)», «01/12/2024 (15,80 mm)», «02/12/2024 (5,40 mm)» και «03/12/2024 (0,20 mm)», («συνολικό ύψος βροχόπτωσης πέντε συνεχόμενων ημερών: 115,20 mm») γεγονός που αποδεικνύει την αναγκαιότητα της ολοκλήρωσης της κατασκευής του «Φράγματος Μαρμαρά», του «Δήμου Παγγαίου», της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας» [6.1,6.2,7,8.1-8.2].

—————————————————————————————-

Ο «Ποταμός Μαρμαράς», [της «Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας»], πηγάζει από το «Παγγαίο Όρος» και εκβάλει στο «Θρακικό Πέλαγος», σε απόσταση, περίπου, ενός χιλιομέτρου του σημείου που εκδηλώνονται οι θερμο-μεταλλικές πηγές με την ονομασία «Λουτρά Ελευθερών». Το μήκος του είναι ίσο, περίπου, με τριάντα χιλιόμετρα και η λεκάνη απορροής του καλύπτει έκταση εμβαδού ίσου, περίπου, με 237 τετραγωνικά χιλιόμετρα (km²) [9.1-9.2].

—————————————————————————————-

Επιπλέον, στην παρακάτω εικόνα απεικονίζεται το, «ιστόγραμμα βροχόπτωσης / απορροής» του χρονικού διαστήματος, “29/11-03/12/2024” (“115,20mm”), (το οποίο και «απέδωσε» την, παροχή αιχμής νερού και συγκεκριμένα «138,50 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο» ή αλλιώς «138,50 m³/sec»), [το οποίο και «απέδωσε», λόγω του ακραίου μετεωρολογικού φαινομένου με την κωδική ονομασία «Bora», την συνολική ποσότητα νερού, «15.234.700 κυβικά μέτρα (τόνους) νερού» ή αλλιώς «15.234.700m³ (τόνους) νερού»], (η ανάλυση και οι υπολογισμοί έγιναν με το ελεύθερο στο διαδίκτυο λογισμικό «HEC–HMS» του «U.S.A. ArmyCorpsofEngineers» δηλαδή του «Σώματος Μηχανικών του Στρατού των Η.Π.Α.») [1,2,4,5,6.1,6.2,7].

—————————————————————————————-

Παρατήρηση: Τα πραγματικά δεδομένα βροχοπτώσεων, αφορούν, τον μετεωρολογικό σταθμό της «“Ελευθερούπολης”, του “Δήμου Παγγαίου”, της “Περιφερειακής Ενότητας (Π.Ε.) Καβάλας”», (αθροιστική βροχόπτωση ίση με «115,20mm»), όπως αυτά ανακοινώθηκαν από την ιστοσελίδα “meteo.gr” και αφορούσαν το χρονικό διάστημα «29/11-03/12/2024», (ενώ γίνεται η παραδοχή ότι η συγκεκριμένη προαναφερθείσα βροχόπτωση είχε ομοιόμορφα χαρακτηριστικά επάνω από το σύνολο της έκτασης της προαναφερθείσας λεκάνης απορροής) [6.1-6.2,7].

Τα βίντεο που θα δείτε στο παρόν άρθρο (από τα οποία προέρχεται και η φωτογραφία του) αναρτήθηκαν στο γκρουπ “Thassos-Spirit” από τον Klaus Tuttlies, και δείχνουν την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν -το απόγευμα της Κυριακής 1 Δεκεμβρίου 2024- οι χείμαρροι που σχηματίστηκαν στην περιοχή του Καζαβητίου εξαιτίας της δυνατής βροχόπτωσης του Σαββατοκύριακου.

Το θέμα του άρθρου, ωστόσο, είναι άλλο:

Το βράδυ του Σαββάτου ο μετεωρολογικός σταθμός του meteokav.gr στον Λιμένα είχε δείξει πως η ημερήσια ποσότητα βροχής που είχε πέσει μόνο μέσα στο Σάββατο ήταν 153 χιλιοστά (153 λίτρα ανά τετραγωνικό μέτρο) – ήτοι η μεγαλύτερη βροχόπτωση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια σε ολόκληρο τον νομό Καβάλας.

Όλα αυτά σε ένα νησί το οποίο εδώ και αρκετά χρόνια αντιμετωπίζει ουκ ολίγα προβλήματα με τη διαχείριση των υδάτινων πόρων του, με τους τοπικούς ταγούς να μιλούν ακόμα για λειψυδρία.

Όλη αυτή η ποσότητα νερού που έπεσε αυτές τις μέρες στη Θάσο θα μπορούσε να είχε τροφοδοτήσει τους ταμιευτήρες του νησιού αν και εφόσον είχαν ολοκληρωθεί τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα.

Αλλά δυστυχώς αυτή η ποσότητα χάθηκε… όπως αναμένεται να γίνει και με αντίστοιχες βροχοπτώσεις τους επόμενους μήνες…

Η αναβολή έχει στόχο οι εταιρείες να μπορέσουν να συμμορφωθούν με τους κανόνες της ΕΕ που θα διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα που πωλούνται στην ΕΕ δεν προέρχονται από αποψιλωμένες εκτάσεις.

Ανταποκρινόμενη στις ανησυχίες που εξέφρασαν κράτη μέλη της ΕΕ, τρίτες χώρες, έμποροι και φορείς εκμετάλλευσης ότι δεν θα ήταν σε θέση να συμμορφωθούν πλήρως με τους κανόνες με βάση το ισχύον χρονοδιάγραμμα που προέβλεπε διορία μέχρι τα τέλη του 2024, η Επιτροπή πρότεινε την αναβολή της ημερομηνίας εφαρμογής του κανονισμού για την αποψίλωση των δασών κατά ένα έτος. Το Κοινοβούλιο συμφώνησε τον Οκτώβριο να εξετάσει την πρόταση με τη διαδικασία κατεπείγοντος και σήμερα ενέκρινε την αναβολή με 371 ψήφους υπέρ, 240 ψήφους κατά και 30 αποχές.

Οι μεγάλες εταιρείες θα πρέπει να τηρούν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον κανονισμό από τις 30 Δεκεμβρίου 2025, ενώ οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις θα έχουν προθεσμία έως τις 30 Ιουνίου 2026. Αυτός το διάστημα θα βοηθήσει τους φορείς εκμετάλλευσης σε όλο τον κόσμο να εφαρμόσουν σωστά τους κανόνες εξαρχής, χωρίς να υπονομεύσουν τους στόχους της νομοθεσίας.

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε επίσης κάποιες τροπολογίες που πρότειναν οι πολιτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας μιας νέας κατηγορίας χωρών «μηδενικού κινδύνου» για την αποψίλωση των δασών, επιπλέον των τριών υφιστάμενων κατηγοριών «χαμηλού», «συνήθους» και «υψηλού» κινδύνου. Η κατηγορία μηδενικού κινδύνου περιλαμβάνει τις χώρες με σταθερή ή αυξανόμενη ανάπτυξη δασικών περιοχών και προβλέπεται να αντιμετωπίζουν σημαντικά λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις, καθώς υπάρχει αμελητέος ή ανύπαρκτος κίνδυνος αποψίλωσης των δασών. Η Επιτροπή θα πρέπει να ολοκληρώσει ένα σύστημα συγκριτικής αξιολόγησης ανά χώρα έως τις 30 Ιουνίου 2025.

Η κατανάλωση στην ΕΕ ευθύνεται για περίπου 10% της παγκόσμιας αποψίλωσης δασών

Επόμενα βήματα

Το Κοινοβούλιο αποφάσισε να αναπέμψει τον φάκελο αυτό στην αρμόδια επιτροπή του για διοργανικές διαπραγματεύσεις. Για να τεθούν σε ισχύ οι αλλαγές αυτές, το συμφωνηθέν κείμενο θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Συμβούλιο όσο και από το Κοινοβούλιο και να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.

Σχετικές πληροφορίες

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) εκτιμά ότι 420 εκατομμύρια εκτάρια δασών (έκταση μεγαλύτερη από ολόκληρη την ΕΕ) χάθηκαν λόγω της αποψίλωσης μεταξύ 1990 και 2020. Η κατανάλωση εντός ΕΕ αντιπροσωπεύει περίπου το 10% της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών. Το φοινικέλαιο και η σόγια αντιπροσωπεύουν περισσότερο από τα δύο τρίτα αυτού του ποσοστού.

Ο κανονισμός για την αποψίλωση των δασών, που εγκρίθηκε από το Κοινοβούλιο στις 19 Απριλίου 2023, αποσκοπεί στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας βιοποικιλότητας μέσω της πρόληψης της αποψίλωσης των δασών που σχετίζεται με την κατανάλωση εντός ΕΕ προϊόντων βοοειδών, κακάο, καφέ, φοινικέλαιου, σόγιας, ξύλου, καουτσούκ, ξυλάνθρακα και χαρτιού. Με την νομοθεσία να έχει τεθεί σε ισχύ ήδη από τις 29 Ιουνίου 2023, οι διατάξεις της πρέπει να εφαρμόζονται από τις 30 Δεκεμβρίου 2024.

Τον Μάιο του 2023, ξεκίνησε η υλοποίηση του έργου με τίτλο «Παρακολούθηση της βιοποικιλότητας και χαρακτηρισμός του μιτοχονδριακού γονιδιώματος του Κρισίμως Κινδυνεύοντος είδους Γκαβόχελου Caspiomyzon hellenicus στα Τεναγή Φιλίππων – BIOLAMPREY» με επιστημονικά υπεύθυνη την Δρ. Χρυσούλα Γκουμπίλη, Κύρια Ερευνήτρια του Ινστιτούτου Αλιευτικής Έρευνας του Ελληνικού Γεωργικού Οργανισμού – Δήμητρα. H ομάδα έργου απαρτίζεται από τους: Δρ. Αργύρης Σαπουνίδης, Παναγιώτα Ξανθοπούλου, Παρασκευή Παπαδοπούλου, Γεωργία Καλανταρίδου, Φώτης Αράπογλου, Άρης Χριστίδης και Στέλιος Τριανταφυλλίδης.

Ο στόχος του έργου ήταν η μελέτη της κατανομής του Γκαβόχελου, ενός σπάνιου και ενδημικού είδους, στην περιοχή των ρεόντων υδάτων των Τεναγών Φιλίππων, χρησιμοποιώντας τόσο καινοτόμες μεθόδους παρακολούθησης της ιχθυοπανίδας, όπως η ανάλυση του περιβαλλοντικού DNA (eDNA), όσο και παραδοσιακές, όπως η ηλεκτραλιεία. Αξίζει να σημειωθεί πως για τη χαρτογράφηση της βιοποικιλότητας με τη χρήση eDNA αξιοποιούνται τα ίχνη κυττάρων που αφήνουν οι διάφοροι οργανισμοί στη στήλη του νερού χωρίς να είναι αναγκαίος ο χειρισμός των ίδιων το ψαριών, καθιστώντας τη μέθοδο ελάχιστα επεμβατική για το τοπικό οικοσύστημα και τα ψάρια.

Τενάγη Φιλίππων

Τα Τενάγη Φιλίππων βρίσκονται στην Ανατολική Μακεδονία, ιστορικά αποτελούσαν ένα από τα μεγαλύτερα συστήματα βάλτων και υγροτόπων στην Ελλάδα. Αποτελεί μία από τις πιο παραγωγικές γεωργικές εκτάσεις στην Ελλάδα. Στην πεδιάδα ρέει ένας μεγάλος αριθμός ποταμών και ρεμάτων όπως ο Ποταμός Αγγίτης, ο Χείμαρος Δοξάτου, Πήγες Κεφαλαρίου κ.ά.. Τα ρέοντα αυτά ύδατα καταλήγουν στον Ποταμό Αγγίτη δημιουργώντας ποικιλόμορφα ενδιαιτήματα. Στα υδάτινα αυτά οικοσυστήματα φιλοξενούνται περίπου 20 είδη ψαριών, μεταξύ των οποίων εμπορικά είδη όπως το Γριβάδι (Cyprinus carpio), ο Γουλιανός (Silurus glanis) και η Τούρνα (Essox lucius), αλλά και δύο σπάνια ενδημικά είδη ο Αμμόκοιτος ή Γκαβόχελο (Caspiomyzonhellenicus) και η Γραμμοβελονίτσα (Cobitis punctilineata).

Είδος στόχος – Γκαβόχελο

Το Γκαβόχελο, ανήκει στις λάμπραινες (lampreys), μια αρχαία ομάδα σπονδυλωτών γνωστή ως κυκλόστομοι (Cyclostomidae), η οποία έχει επιβιώσει για τουλάχιστον 360 εκατομμύρια χρόνια. Το Γκαβόχελο χαρακτηρίζεται ως Κρισίμως Κινδυνεύον από το Κοκκίνο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας και την IUCN (Κόκκινη λίστα των Απειλούμενων Ειδών), ενώ περιλαμβάνεται και στο παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας των Οικοτόπων και της Σύμβασης της Βέρνης.

Για την υλοποίηση πραγματοποιήθηκαν 30 δειγματοληψίες νερού/eDNA (Εικόνα 2) και 11 δειγματοληψίες ιχθυοπανίδας με τη χρήση φορητής συσκευής ηλεκτραλιείας (τύπου Hans Grassl ELT60IIHI), σύμφωνα με το πρωτόκολλο της Ε.Ε. «CEN 2003» (Εικόνα 3). Κατά τη διενέργεια των δειγματοληψιών ιχθυοπανίδας, τα ψάρια αναγνωρίστηκαν σε επίπεδο είδους, καταγράφηκε το ολικό μήκος (Total Length – TL,) και η αφθονία τους. Στη συνέχεια απελευθερώθηκαν στο φυσικό τους περιβάλλον τους.

Συνολικά, καταγράφηκαν 17 είδη ιχθυοπανίδας στην περιοχή, ωστόσο, μέσω της ανάλυσης του eDNA παρατηρήθηκαν περισσότερες καταγραφές ειδών στους κοινούς σταθμούς. Η παρουσία του ενδημικού Γκαβόχελου επιβεβαιώθηκε στην περιοχή του ποταμού Αγγίτη σε δύο κοντινούς σταθμούς δειγματοληψίας σε πολύ μικρή αφθονία (Εικόνα 1). Επιπλέον, μέσω της ανάλυσης eDNA εντοπίστηκε στις πηγές Κεφαλαρίου. Οι πηγές Κεφαλαρίου αποτελούν ιστορική περιοχή κατανομής του Γκαβόχελου για το οποίο υπάρχουν δεδομένα από παλαιότερες μελέτες, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει καταγραφή ατόμων τα τελευταία 10 χρόνια.

Επιπρόσθετα, εντοπίστηκαν και τα δύο απειλούμενα είδη της περιοχής, η Γραμμοβελονίτσα (Cobitis punctilineata) και ο Κοκκινόγαστρος (Phoxinus strymonicus), στο 80% της περιοχής. Συνολικά, κυρίαρχα είδη στην περιοχή αποτέλεσαν η Μπριάνα του Στρυμόνα (Barbusstrumicae) και ο Ποταμοκέφαλος της Θράκης (Squaliusorpheus) τα οποία ανιχνεύθηκαν σε όλους τους σταθμούς. Τέλος, επιβεβαιώθηκε η εκτεταμένη εξάπλωση των εισβολικών (Ψευδορασμπόρα – Pseudorasbora parva, Κουνουπόψαρο – Gambusiaholbrookiκαι Ηλιόψαρο – Lepomisgibossus) και αλλότοπων ειδών ψαριών (Λουρογωβιός – EconomidichthyspygmaeusκαιΣίρκο – Alburnus alburnus) στην περιοχή.

Συμπερασματικά, με την ανάλυση του eDNA από περιβαλλοντικά δείγματα μπορούν να ανιχνευθούν ενδημικά, απειλούμενα και εισβολικά είδη επεκτείνοντας τη γνώση μας για το εύρος της κατανομής τους και παρέχοντας πολύτιμα δεδομένα για τη διαχείρισή τους. Επίσης, για την ολοκληρωμένη μελέτη της κατανομής των ψαριών των εσωτερικών υδάτων είναι αναγκαίος ο συνδυασμός των δύο μεθόδων με στόχο τη βελτιστοποίηση των αποτελεσμάτων και της προσπάθειας διατήρησης απειλούμενων ειδών με την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων διαχείρισης.

Το έργο υποστηρίχτηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.) στο πλαίσιο της Προκήρυξης «Δράσεις προστασίας, διατήρησης και ανάδειξης της βιοποικιλότητας. Μελέτες πεδίου ενδημικών, απειλούμενων και εθνικής σημασίας ειδών της Ελλάδας» (Αριθμός Έργου:11560)