Αν.Εν.Πρωτοβουλία για “εξαφάνιση” διαβούλευσης για την αποθήκευση CO2 και για αποφάσεις της Κομισιόν (και το σχόλιό μας)
Ανακοίνωση εξέδωσε, το βράδυ της Κυριακής 22 Ιουνίου 2025, η περιφερειακή παράταξη ΑΜΘ “Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία” με θέμα την υπό αδειοδότηση μονάδα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα.
Στην ανακοίνωσή της, η οποία απευθύνεται ως ερώτηση προς την διοίκηση της ΠΑΜΘ, αναφέρεται χαρακτηριστικά:
Κύριε Περιφερειάρχη,
Με βάση τη συζήτηση στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Περιφέρειας, και λαμβάνοντας υπόψη την αναβολή της λήψης γνώμης επί της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για το έργο αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο (ΠΕΤ 2408001614), επανερχόμαστε με συγκεκριμένα και σοβαρά ερωτήματα, καθώς έχουν προκύψει νέα δεδομένα που δεν μπορούν να αγνοηθούν:
1. Αφαίρεση της διαβούλευσης από το Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ)
Η διαβούλευση επί της ΜΠΕ, που είχε δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα https://eprm.ypen.gr/ και είχε λάβει παρατηρήσεις και αντιρρήσεις από πολίτες, περιβαλλοντικές οργανώσεις, επαγγελματικούς φορείς και δημόσιες υπηρεσίες, έχει πλέον εξαφανιστεί από το σύστημα.
Δεν είναι προσβάσιμο:
- ούτε το κείμενο της ΜΠΕ,
- ούτε οι γνωμοδοτήσεις των συναρμόδιων υπηρεσιών,
- ούτε οι τοποθετήσεις πολιτών και συλλογικοτήτων.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί εύλογες ανησυχίες περί θεσμικής αδιαφάνειας και περιορισμού του δικαιώματος συμμετοχής των πολιτών στη δημόσια διαβούλευση για ένα έργο υψηλού περιβαλλοντικού ρίσκου. Ζητούμε να διερευνήσετε:
- ποιος ευθύνεται για την απόσυρση της ανάρτησης από το ΗΠΜ,
- αν έχει ενημερωθεί σχετικά το ΥΠΕΝ,
- πότε και αν προτίθεται να αποκατασταθεί η δημόσια πρόσβαση στα έγγραφα.
2. Νέα κρίσιμα δεδομένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Ακυρώνεται το “επιχείρημα υποχρέωσης”
Στις 21 και 22 Μαΐου 2025 εκδόθηκαν δύο διαδοχικές αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που σχετίζονται άμεσα με τη θεσμική και στρατηγική αξιολόγηση του έργου στον Πρίνο:
➤ Απόφαση C(2025) 3218 – Κανονισμός Εφαρμογής
Προσδιορίζει τις υποχρεωμένες εταιρείες για την επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου γεωλογικής αποθήκευσης CO₂ (50 Mt ετησίως έως το 2030). Εξαιρούνται όσες είχαν παραγωγή κάτω των 610 χιλ. τόνων ισοδ. πετρελαίου την περίοδο 2020–2023.
➤ Απόφαση C(2025) 3222 – Κατάλογος Υποχρέων και Εξαιρούμενων Οντοτήτων
Η Energean Oil & Gas S.A. περιλαμβάνεται ρητά στις “εξαιρούμενες οντότητες” (Annex II) και δεν υποχρεούται να συμβάλει στην επίτευξη του ευρωπαϊκού στόχου.
Άρα, το έργο αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο δεν αποτελεί ευρωπαϊκή υποχρέωση, ούτε στρατηγικό έργο κοινού συμφέροντος όπως έχει ισχυριστεί κατ’ επανάληψη η εταιρεία.
3. Αίτημα θεσμικής διαφάνειας και ενημέρωσης
Με βάση τα παραπάνω, ερωτάται η Περιφερειακή Αρχή:
α) Είναι ενήμερη για το γεγονός ότι το έργο αποθήκευσης CO₂ στον Πρίνο δεν περιλαμβάνεται πλέον στις υποχρεώσεις που ορίζει το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για την επίτευξη των στόχων γεωλογικής αποθήκευσης έως το 2030;
β) Προτίθεται να ζητήσει επίσημη διευκρίνιση από το ΥΠΕΝ για:
- την εξαφάνιση της δημόσιας διαβούλευσης από το ΗΠΜ,
- την προσβασιμότητα στη ΜΠΕ και στις γνωμοδοτήσεις φορέων και υπηρεσιών;
γ) Θα ζητήσει η Περιφέρεια την επανέναρξη της δημόσιας διαβούλευσης, με πλήρη πρόσβαση στα έγγραφα και νέα προθεσμία κατάθεσης απόψεων;
δ) Με βάση τα νέα δεδομένα, προτίθεται η Περιφερειακή Αρχή να επανεκτιμήσει τη στάση της απέναντι στο συγκεκριμένο έργο, δεδομένου ότι πλέον δεν μπορεί να τεκμηριωθεί ως αναγκαίο ούτε περιβαλλοντικά, ούτε θεσμικά, ούτε ενεργειακά;
Η τήρηση της διαφάνειας, της θεσμικής συνέπειας και της ουσιαστικής ενημέρωσης των πολιτών αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση όλων μας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για έργα με μακροχρόνιες περιβαλλοντικές και κοινωνικές συνέπειες.
Παρακαλούμε για επίσημη απάντηση της Περιφερειακής Αρχής.
Για την «Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία»
Ηλιόπουλος Στέργιος
Λυμπεράκης Δημήτρης
Το σχόλιό μας
Το ότι έχει όντως “εξαφανιστεί” από τον ιστότοπο https://eprm.ypen.gr/ η διαβούλευση για την μονάδα αποθήκευσης διοξειδίου άνθρακα στο υπόγειο κοίτασμα του Πρίνου μάς παραξένεψε και εμάς, για να είμαστε ειλικρινείς. Και σίγουρα στα μάτια του οποιουδήποτε πολίτη (ακόμα και στα δικά μας μάτια) δεν “χτυπάει” πολύ καλά κάτι τέτοιο. Επ’αυτού καμία αντίρρηση.
Ωστόσο αποφασίσαμε να κάνουμε ένα μικρό “πείραμα” στον προαναφερθέντα ιστότοπο, με αφορμή ένα άλλο project που αφορά τον νομό Καβάλας -και για το οποίο, τώρα που το προσέχουμε, δεν φαίνεται να έχει ασχοληθεί ποτέ της η “Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία” (αν κάνουμε λάθος, παρακαλούμε όπως μας διαψεύσουν), αν και πρόκειται για ένα έργο για το οποίο έχουμε δείξει ουκ ολίγες φορές πως, σε περίπτωση που είχε ολοκληρωθεί, θα προκαλούσε πολύ σοβαρές συνέπειες στο περιβάλλον της περιοχής.
Ο λόγος για το πεντάστερο ξενοδοχείο που επρόκειτο να χτιστεί στην Κεραμωτή, σε οικόπεδο που παραχωρήθηκε το 2020 από τον δήμο Νέστου (υπενθυμίζουμε πως πρόσφατα το έργο “μπλοκαρίστηκε” από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση –πατήστε εδώ).
Ψάχνοντας, λοιπόν, τη διαβούλευση για το πεντάστερο ξενοδοχείο διαπιστώσαμε πως είχε μεταφερθεί σε άλλο σημείο του ιστότοπου -και συγκεκριμένα, από την ενότητα “Έργα / Δραστηριότητες σε δημοσιοποίηση – διαβούλευση” (όπου βρισκόταν αρχικά, όπως και η διαβούλευση για την μονάδα αποθήκευσης CO2) στην ενότητα “Έργα / Δραστηριότητες” (δείτε την παρακάτω εικόνα για να καταλάβετε τι εννοούμε).
Παρατηρήσαμε, επίσης, ότι ενώ στην ενότητα “Έργα / Δραστηριότητες σε δημοσιοποίηση – διαβούλευση” όλα τα έργα είναι υπό καθεστώς “Διαβούλευση/Γνωμοδοτήσεις” (όπως μπορείτε να δείτε στην επόμενη εικόνα, η οποία αφορά τη διαβούλευση για την επέκταση του και λειτουργεία του Κρατικού Αερολιμένα Χίου)
τα έργα που έχουν περάσει στην ενότητα “Έργα / Δραστηριότητες” τελούν υπό καθεστώς “Ολοκλήρωση” (δείτε την επόμενη εικόνα).
Με βάση τα παραπάνω, λοιπόν, το μόνο που μπορούμε να υποθέσουμε είναι ότι η διαβούλευση για την μονάδα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο δεν είναι ούτε υπό καθεστώς “Διαβούλευσης/Γνωμοδοτήσεις” ούτε και “Ολοκλήρωσης” αλλά σε καθεστώς “Τελική Αξιολόγηση” (φαίνεται καθαρά στις προηγούμενες εικόνες).
Η αλήθεια είναι πως δεν γνωρίζουμε τι γίνεται σε άλλα έργα των οποίων η διαβούλευση βρίσκεται στο στάδιο της “Τελικής Αξιολόγησης” (αν, δηλαδή, και αυτά “εξαφανίζονται” από τον ιστότοπο https://eprm.ypen.gr/.
Αν όντως “εξαφανίζονται” αυτά τα έργα (και αν όντως το ίδιο έχει ισχύσει και για τη διαβούλευση για την μονάδα αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο), σίγουρα δεν είναι καθόλου ορθή πρακτική.
Επ’ αυτού ουδεμία αντίρρηση. Και προφανώς αυτός που θα πρέπει να δώσει συγκεκριμένη απάντηση είναι οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.
Συνεχίζοντας, λοιπόν, το “ψάξιμο” αναζητήσαμε τις 2 αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις οποίες αναφέρθηκε ο κ. Ηλιόπουλος. Τις αποφάσεις αυτές μπορείτε να τις δείτε στα παρακάτω links:
Πατήστε εδώ για να δείτε την Απόφαση C(2025) 3218
Πατήστε εδώ για να δείτε την Απόφαση C(2025) 3222
Με βάση τα όσα αναφέρονται στις αποφάσεις αυτές (οι οποίες σχετίζονται με το CO2 Injection, δηλ. την έγχυση διοξειδίου του άνθρακα), οι εταιρείες παραγωγής πετρελαίου οφείλουν να αποθηκεύσουν, ως το 2030, 50 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα που έχουν παράξει μέσα από την άντληση πετρελαίου. Το πόσο διοξείδιο άνθρακα θα αποθηκεύεται από την κάθε εταιρεία θα προκύπτει αναλογικά από την ποσότητα πετρελαίου που αντλούνε.
Με βάση τις αποφάσεις, λοιπόν, η Energean Oil & Gas (η μητρική εταιρεία της EnEarth, που έχει αναλάβει την υλοποίηση του όλου έργου) φέρεται να έχει εξαιρεθεί από την αναλογική υποχρέωση αποθήκευσης διοξειδίου άνθρακα που θα προκύπτει από την άντληση πετρελαίου -λόγω της πολύ μειωμένης παραγωγής πετρελαίου τα τελευταία χρόνια.
Με βάση όμως τα όσα ξέρουμε ως και αυτή την ώρα, η υπόγεια αποθήκη του Πρίνου δεν θα χρησιμοποιείται για την αποθήκευση του διοξειδίου άνθρακα που θα προκύπτει από την άντληση πετρελαίου, αλλά για την αποθήκευση διοξειδίου άνθρακα που θα έρχεται με πλοία και θα προέρχεται από βιομηχανίες που εκπέμπουν διοξείδιο άνθρακα.
Με απλά λόγια, με βάση τα όσα διαβάζουμε από τις αποφάσεις της Ευρωπαίκής Επιτροπής, προκύπτει ότι δεν έχουν σχέση με το υπό αδειοδότηση έργο.
Τα συμπεράσματα δικά σας…
