Στη  «Μεγάλη Λέσχη» Καβάλας ξεκινούν σήμερα οι εργασίες του 1^ο Πανελλήνιου Συνεδρίου Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Βίας σε ότι αφορά στην ηλικιακή ομάδα της τρίτης ηλικίας, με σκοπό την καταγραφή του φαινομένου της κακοποίησης των ηλικιωμένων συνανθρώπων μας. Το Συνέδριο έχει τίτλο: «μίλα… σπάσε τη σιωπή» και θα διεξαχθεί το διήμερο 29-30 Νοεμβρίου 2024.

Το «KAVALA PORTAL» ιχνηλατώντας βιβλιογραφικά μέρος των στοιχείων του Συνεδρίου, με μια απλή κριτική ερμηνευτική προσέγγιση, ειδικότερα στο θέμα της  εισήγησης: Κακοποίηση ηλικιωμένων: Η αόρατη απειλή; Τονίζει ότι, ο Dr. Ξενοφών Κ. Κροκίδης, όχι μόνον ως Παθολόγος αλλά γιατρός με ακαδημαϊκό προφίλ  (Dr Πανεπιστημίου ΜΑΪΝΖ Γερμανίας) επιχειρεί τη  χαρτογράφηση του χώρου της «Κακοποίηση ηλικιωμένων» που πράγματι αποτελεί μία αόρατη απειλή, αλλά και ένας (δυστυχώς) πολύ κοινός πειρασμός, σε ανθρώπους, που δεν σέβονται την τρίτη ηλικία, αλλά οδηγούν του ηλικιωμένους σε μεγάλες συμφορές και όχι μόνον με λέξεις βίας[…] Οι συγκυρίες είναι λίαν ευνοϊκώς προκειμένου να υπάρξουν τεράστια θετικά οφέλη από το θεματολόγιο του Συνεδρίου. Αρκεί όλοι αρμόδιοι φορείς και η κοινωνία να προλάβουμε τις δυσάρεστες εξελίξεις της αόρατης απειλής «Κακοποίησης των ηλικιωμένων» και όχι να τις ακολουθούμε!!      Ευχόμαστε καλές εργασίες στο Συνέδριο.

Αναλυτικότερα η AGENDA του Συνεδρίου

*Εισηγητής:  Dr. Ξενοφών Κ. Κροκίδης, Παθολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου ΜΑΪΝΖ Γερμανίας, Διευθυντής Β΄ Παθολογικής Κλινικής, Γενικού Νοσοκομείου Καβάλας και Πρόεδρος της «Ιατρικής Εταιρείας Καβάλας»

*Θέμα εισήγησης: Κακοποίηση ηλικιωμένων: Η αόρατη απειλή;

*Ανοίξτε το επισυναπτόμενο αρχείο

Εξ όσων γνωρίζουμε από την Ακαδημαϊκή Κοινότητα, το «Ευρωπαϊκό Μοντέλο Εκπαίδευσης», μεταξύ άλλων: απαιτεί την ύπαρξη ολοκληρωμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων, που να εφαρμόζονται με συνέπεια! Ταυτόχρονα απαιτεί την στήριξη και την προστασία όλων των ειδικοτήτων – γνωστικών αντικειμένων, που επιθυμούν τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και οι Επίσημοι Φορείς της Χώρας μας.

Η σύνδεση της Επιστημονικής Υπαγωγής της Έδρας Μικρασιατικών Σπουδών, στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, της Σχολής Οικονομικών και Περιφερειακών Σπουδών, του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, αποτελεί κατά την άποψή μας, μία ρηξικέλευθη πρόταση, με επιστημονικό κύρος, σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα στην υλοποίηση της.

Αναλυτικότερα

Η υπογραφή του σχετικού «Μνημονίου Συνεργασίας» πραγματοποιήθηκε μεταξύ του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, του Συνδέσμου Εξαγωγέων – ΣΕΒΕ και των δωρητριών εταιριών-μελών του ΣΕΒΕ Alumil, Optima Bank, Διαμαντής Μασούτης ΑΕ, Μπίκας ΑΕ και ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ.

Επιστημονική Υπαγωγή της Έδρας

Η Έδρα των Μικρασιατικών Σπουδών θα υπαχθεί στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, της Σχολής Οικονομικών και Περιφερειακών Σπουδών,  του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Η Επίσημη ανακοίνωση της Δημιουργίας της Έδρας έγινε την Παρασκευή 22.11.24 στην αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, με τη συμμετοχή πολλών επισήμων, με  τιμητικές παρεμβάσεις όπως: από την βυζαντινολόγο ιστορικό, Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, με μαγνητοσκοπημένο μήνυμά της, καθώς και από την ηθοποιό, συγγραφέα και ιστορικό, Μιμή Ντενίση, η οποία εξέφρασε την ιδέα ίδρυσης της Έδρας.

Ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ Συμεών Διαμαντίδης δεσμεύτηκε: για  την δημιουργία  της εν λόγω Πρώτης Επώνυμης Πανεπιστημιακής έδρας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και με την βοήθεια του πρώην Πρύτανη και Καθηγητή του ΠΑΜΑΚ Ιωάννη Χατζηδημητρίου, (Επίτιμου Μέλους Δ.Σ. ΣΕΒΕ), έγιναν οι πρώτες συνεννοήσεις, με τον νυν Πρύτανη του ΠΑΜΑΚ, Καθηγητή Στυλιανό Κατρανίδη.

Η Χρηματοδότηση της Πανεπιστημιακής έδρας:  Στη συνέχεια  οι δωρητές της εν λόγω έδρας,  αποδέχθηκαν  με χαρά,  την πρόταση του ΣΕΒΕ για την χρηματοδότησή της.

Η κύρια ομιλία της εκδήλωσης δόθηκε από τον Καθηγητή του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Δημήτριο Σταματόπουλο, με τίτλο: «Από το Ίλιον στη Σμύρνη – Η Μικρά Ασία από τη Μακρά στη Βραχεία Ιστορική Διάρκεια».

Υπογραφή Μνημονίου

Το μνημόνιο υπέγραψαν εκ μέρους του Πανεπιστημίου Μακεδονίας ο Πρύτανης, καθηγητής Στυλιανός Δ. Κατρανίδης, εκ μέρους του ΣΕΒΕ και της δωρήτριας ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ ο Συμεών Διαμαντίδης, Πρόεδρος ΣΕΒΕ & Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΙΟΠΑΣ ΑΕ, ενώ από τους δωρητές, ο Γεώργιος Μυλωνάς, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Alumil Βιομηχανία Αλουμινίου, ο Δημήτριος Κυπαρίσσης, Διευθύνων Σύμβουλος της Optima bank ΑΕ, ο Ιωάννης Μασούτης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Διαμαντής Μασούτης ΑΕ και ο Γεώργιος Μπίκας, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΜΠΙΚΑΣ ΑΕ.

Ο Πρόεδρος του ΣΕΒΕ και Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της «ΔΙΟΠΑΣ Συμεών Διαμαντίδης δήλωσε:

«Με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας (MoU) με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και τις δωρήτριες εταιρίες-μέλη του ΣΕΒΕ, ολοκληρώνεται σήμερα μία πρωτοβουλία του ΣΕΒΕ, την οποία άμεσα υιοθέτησε η βυζαντινολόγος ιστορικός Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ και έτυχε της υποστήριξης της ιδέας αυτής και από την  ηθοποιό, συγγραφέα και ιστορικό Μιμή Ντενίση, για την ίδρυση «Έδρας Μικρασιατικών Σπουδών»  για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, τον π. Πρύτανη Καθηγητή Ιωάννη Χατζηδημητρίου, τον Πρύτανη Καθηγητή Στυλιανό Κατρανίδη και το διδακτικό προσωπικό του ΠΑΜΑΚ, που αποδέχτηκαν την πρότασή μας, την οποία θελήσαμε να στηρίξουμε ένθερμα αναζητώντας δωρεές από  μέλη μας.  

Ένα μεγάλο ευχαριστώ από τον ΣΕΒΕ στα μέλη μας, Αlumil, Optima bank, Διαμαντής Μασούτης, Μπίκας και Δίοπας, που χωρίς αυτούς η έδρα αυτή δεν θα μπορούσε να ιδρυθεί.

Ο ΣΕΒΕ, λειτουργώντας ως καταλύτης μεταξύ της ακαδημαϊκής και επιχειρηματικής κοινότητας, απέδειξε έμπρακτα,  ότι δεν περιορίζεται στον βασικό του ρόλο που είναι η ενδυνάμωση της εξωστρέφειας της οικονομίας μας, αλλά αναπτύσσει μία πολυσχιδή δραστηριότητα, στηρίζοντας έμπρακτα τις εθνικής σημασίας πρωτοβουλίες όπως την  ίδρυση της εν λόγω Επώνυμης Έδρας, που σηματοδοτεί, ένα ορόσημο στην προώθηση της ακαδημαϊκής έρευνας και της διατήρησης της εθνικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς”.

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της AΛΟΥΜΥΛ Γεώργιος Μυλωνάς επεσήμανε: 

«Νιώθω βαθιά ευχαρίστηση που θα βοηθήσω, στη μελέτη και επιστημονική ενασχόληση, στο μεγάλο κεφάλαιο για τον Ελληνισμό, που λέγεται «Μικρά Ασία», με την οποία συνδέομαι συναισθηματικά. Η μελέτη και καταγραφή της ιστορίας, μας βοηθούν να μάθουμε: από πού ερχόμαστε και ποιοι είμαστε, αλλά και στην κατανόηση των σχέσεων των λαών που οδηγεί στην συγχώρεση και την ειρηνική συνύπαρξή τους.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της «Optima Bank» Δημήτρης Kυπαρίσσης τόνισε: 

«Μελετώντας το παρελθόν χτίζονται τα θεμέλια για το μέλλον. Ένα σημαντικό κομμάτι του δικού μας παρελθόντος ως ελληνισμός, αποτελεί και η Μικρά Ασία. Σήμερα την τιμούμε, με τη δημιουργία της έδρας Διδασκαλίας και Έρευνας  στις Μικρασιατικές Σπουδές στο ΠΑΜΑΚ. Μια ενέργεια, την οποία από την πρώτη στιγμή ως τράπεζα αγκαλιάσαμε και με πολλή χαρά, σεβασμό και θαυμασμό υποστηρίξαμε.»

O Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Διαμαντής Μασούτης Α.Ε. Ιωάννης Μασούτης επίσης δήλωσε: 

«Η Διαμαντής Μασούτης ΑΕ στηρίζει την ίδρυση και λειτουργία της Έδρας Διδασκαλίας και Έρευνας στις Μικρασιατικές Σπουδές, αναδεικνύοντας την αξία της ιστορίας, ως θεμέλιο για την κατανόηση του παρελθόντος και την οικοδόμηση ενός καλύτερου μέλλοντος. Παράλληλα, προωθεί την ανάγκη για έμπρακτη σύνδεση της επιχειρηματικότητας με τη γνώση και την έρευνα, ενισχύοντας την πρόοδο και την καινοτομία.»

Τέλος, ο Πρόεδρος της «ΜΠΙΚΑΣ ΑΕ» Γεώργιος Μπίκας ανέφερε: 

«Θα ήθελα να συγχαρώ το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και τον ΣΕΒΕ, για την πρωτοβουλία δημιουργίας Έδρας Μικρασιατικών Σπουδών. Η Ημαθία, ο τόπος καταγωγής μου, δεν φυλάσσει μόνο τα κειμήλια της Παναγίας Σουμελά, αλλά και την παράδοση των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν εκεί, προσφέροντας τη δουλειά και τις γνώσεις τους για την προκοπή όλης της περιοχής. Ως πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ημαθίας, αλλά και ως απλός πολίτης της Μακεδονίας μας, δεσμεύτηκα να στηρίξω και να στηρίζω τη νέα έδρα και τον Εθνικό σκοπό της. Ως επικεφαλής του ομίλου μου, δηλώνω: αρωγός κάθε προσπάθειας που να συνδυάζει τα κοινά οφέλη μεταξύ του επιχειρείν και της Πανεπιστημιακής Κοινότητας.»

** Ως Διευθύντρια Σύνταξης του Kavala Portal και με ιδιαίτερη συγκίνηση λόγω της Μικρασιατικής μου καταγωγής, δράττομαι της ευκαιρίας να συγχαρώ δημόσια όλους τους «Μεγάλους Δωρητές» που συνέβαλαν στη δημιουργία της «Έδρας Μικρασιατικών Σπουδών» στο ΠΑΜΑΚ. Μέσα από τις πρωτοβουλίες αυτές αφενός τιμούμε τους προγόνους μας, αφετέρου γνωρίζουν οι φοιτητές μας μέσα από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα σπουδών, τι σημαίνει για τον Ελληνισμό η ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ[…]!!

Ένας από κεντρικούς ομιλητές αλλά και από τα αξιόλογα μέλη της Επιστημονικής Επιτροπής του Συνεδρίου, ήταν και ο κ. Ιωσήφ Στεφάνου, Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο) σε συνεργασία με την Καθηγήτρια – Κοσμήτορα του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, κα Ρόιδω Μητούλα.  

Όπως είναι γνωστό, το Συνέδριο αποτέλεσε συν διοργάνωση του OLYMPIA FORUM, του Τμήματος Οικονομίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ, του ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΣΥΡΟΥ και του OPEN-AIR CITIES,  με στόχο, την παρουσίαση και τη διάδοση ερευνητικών αποτελεσμάτων σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, σχετικών με τη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών με έμφαση στον πολιτισμό.

**Βασικό ζητούμενο του Συνεδρίου ήταν η παρουσίαση σχετικών ερευνών υπό το πρίσμα της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Για την επιτυχία οποιουδήποτε αναπτυξιακού προγράμματος απαιτείται η συνολική Βιώσιμη Ανάπτυξη. Επομένως, οι θεματικές ενότητες του Συνεδρίου οργανώθηκαν με βάση τους τέσσερις βασικούς πυλώνες της Βιώσιμης Ανάπτυξης, που εκ των πραγμάτων είναι και βασικοί πυλώνες της Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης:

• το περιβάλλον
• την οικονομία
• την κοινωνία
• και ο πολιτισμός

Ο κάθε ένας από αυτούς τους πυλώνες εμπεριέχει και τις υποκατηγορίες του, οι οποίες με λεπτομέρεια αποτυπώνονται μέσω των θεματικών ενοτήτων των σχετικών με τους 17 Παγκόσμιους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Ένα από τα βασικά ερευνητικά ζητούμενα του υπόψη Εθνικού Συνεδρίου, ήταν το περιβάλλον και η διαχείρισή του. Διότι, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπάρξει συνολική βιωσιμότητα ενός τόπου, ακόμη και ιστορικού ή παραδοσιακού, χωρίς την εξασφάλιση της πρωταρχικής και αναγκαίας συνθήκης γι’ αυτό, που είναι η βιωσιμότητα του περιβάλλοντος.

Συγκεκριμένα, στο συνέδριο συμπεριλήφθηκαν θέματα όπως η διαχείριση:

• των απορριμμάτων,
• του νερού,
• της ηχορύπανσης,
• της ρύπανσης της ατμόσφαιρας
• και της προστασίας της φύσης.

Ταυτόχρονα, η βιωσιμότητα των υπό έρευνα περιοχών, επηρεάζεται σε καθοριστικό βαθμό και από τη διαχείριση της ενέργειας, καθώς αυτή είναι η βασική υπεύθυνη για την υποβάθμιση της ποιότητας της ατμόσφαιρας και κατ’ επέκταση της γης και του νερού.

Τόσο η παγκόσμια κοινότητα, όσο και η Ε.Ε., έχουν προσανατολιστεί σε μία προσπάθεια ανάπτυξης του τομέα της παραγωγής ενέργειας σε περιφερειακό επίπεδο, έτσι ώστε οι πόλεις και οι περιφέρειες να καταστούν βιώσιμες και αυτόνομες, όπως σε όλους τους άλλους τομείς (οικονομία, κοινωνία, πολιτισμό κ.ά.) και στον ενεργειακό. 

Εκτός, λοιπόν, από τα θέματα του περιβάλλοντος, της προσπάθειας για ομαλό εφοδιασμό και εξοικονόμηση ενέργειας, το ενδιαφέρον του παρόντος συνεδρίου επικεντρώθηκε και σε ερευνητικές εργασίες σχετικές με την εξασφάλιση και αύξηση της παραγόμενης ενέργειας σε τοπικό επίπεδο, ακόμη και σε ιστορικές – παραδοσιακές περιοχές.

Η βιωσιμότητα μιας πόλης και μιας περιφέρειας, ακόμη και παραδοσιακής, καθορίζεται, επίσης, σε μεγάλο βαθμό και από τα κοινωνικά δεδομένα, από την ανθρώπινη αλυσίδα, τις σχέσεις μεταξύ των πολιτών και την οικονομική τους κατάσταση.

Επίσης, η κοινωνικο-οικονομική συνοχή οδηγεί στην άρση των κοινωνικών διακρίσεων, της εγκληματικότητας και της ανεργίας, επηρεάζει ταυτόχρονα τον χωροταξικό διαχωρισμό που προκύπτει από τις κοινωνικοοικονομικές διαφορές που αντανακλάται στο χώρο.

Η ενίσχυση και των τριών τομέων παραγωγής (πρωτογενή, δευτερογενή, τριτογενή) και η εξασφάλιση του εργασιακού αγαθού, που εκ των πραγμάτων αποτελεί βασική συνιστώσα της αστικής και περιφερειακής ανάπτυξης, συμβάλει στην ενίσχυση της οικονομίας παραδοσιακών περιφερειακών περιοχών και πόλεων που αντιμετωπίζουν την παρακμή. Τα υπόψη θέματα, εντάχθηκαν στα ενδιαφέροντα του παρόντος Συνεδρίου.

Ο Πολιτισμός

Το Συνέδριο έδωσε έμφαση στον πολιτισμό, ο οποίος αποτελεί και τον τέταρτο πυλώνα της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Στο πλαίσιο αυτό εντάχθηκαν  θεματικές σχετικές με τις υλικές και άυλες μορφές του πολιτισμού ενός τόπου, όπως των μνημείων, των παραδοσιακών συνόλων, των εθίμων, των παραδόσεων κ.ά. Σημασία δόθηκε σε έρευνες που στοχεύουν στην προσπάθεια για ανάδειξη όλων αυτών των στοιχείων του πολιτισμού, αλλά και στις αναπλαστικές δραστηριότητες που αναπτύσσονται.

Τα προγράμματα ανάπλασης περιλαμβάνουν και άλλους στόχους εκτός από τη συντήρηση και διατήρηση των μνημείων ενός τόπου, όπως την ανάμειξη των χρήσεων γης και την επαναχρησιμοποίηση χώρων που κατά το παρελθόν αποτελούσαν ζωντανά και χρηστικά σημεία του.

Όλες οι παραπάνω δράσεις θα συμβάλουν στην ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών και συμπεριλήφθηκαν στις θεματικές ενότητες, του παρόντος Συνεδρίου.

Η πρακτική απέδειξε τη σημαντική συμβολή της ιστορίας και του πολιτισμού στην τοπική και περιφερειακή οικονομική ανάπτυξη.

Ο Πολιτισμός προάγει:

• την κοινωνική συνοχή,
• υποστηρίζει και τη σύγχρονη πολιτισμική βιομηχανία,
• συμβάλλει στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας,
• επίσης στη δημιουργία θέσεων εργασίας,
• ακόμα στην ενίσχυση των έργων υποδομής,
• αλλά και στην ανάπτυξη του τουρισμού κ.ά.

Το Olympia Forum, το Τμήμα Οικονομίας και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς το Ινστιτούτο Σύρου και το Open-Air-Cities, πραγματοποιούν το 1^ο Εθνικό Συνέδριο, στις 18-19 και 20 Οκτωβρίου,  με ώρα έναρξης 15:00 μ.μ. στην Αρχαία Ολυμπία.

Η στοχοθεσία του Συνεδρίου, αποτελεί μία προσπάθεια διερεύνησης δρόμων και κατευθύνσεων, σχετικών με τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Πόλεων και Περιφερειών με έμφαση στον Πολιτισμό[…]!

Ταυτόχρονα στοχεύει στην παρουσίαση και διάδοση ερευνητικών αποτελεσμάτων σχετικών πάντα με τους δύο πυλώνες της Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Δηλαδή το περιβάλλον, την οικονομία, την κοινωνία και τον πολιτισμό.

Ο κάθε ένας από αυτούς τους πυλώνες εμπεριέχει και τις υποκατηγορίες του, οι οποίες με κάθε λεπτομέρεια αποτυπώνονται μέσω των θεματικών ενοτήτων, των σχετικών με τους 17 Παγκόσμιους Στόχους της Βιώσιμης Ανάπτυξης.

**Υπεύθυνη της Επιστημονικής & Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου η Ακαδημαϊκός – Καθηγήτρια και πρόσφατα Εκλεγμένη «Κοσμήτορας» στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κυρία Ρόϊδω Μυτούλα.

*Το  1o Εθνικό Επιστημονικό Συνέδριο θα είναι ανοιχτό για το κοινό.

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ του ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

– Γενικά θέματα και θεωρία αστικής και τοπικής ανάπτυξης, ιστορίας και πολιτισμού.

– Βιώσιμες ιστορικές/παραδοσιακές πόλεις και περιφέρειες.

– Η συμβολή του περιβάλλοντος στη βιώσιμη ανάπτυξη ιστορικών/παραδοσιακών πόλεων και τόπων (φυσικό περιβάλλον, διαχείριση απορριμμάτων και νερού, αποχετευτικά συστήματα κ.ά.).

– Προστασία του κλίματος σε αστικό, τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

– Χρήση και πηγές ενέργειας σε ιστορικές/παραδοσιακές πόλεις και περιφέρειες και βιώσιμη ανάπτυξη (στον κτιριακό και οικιακό τομέα, θέρμανση και ψύξη, εξοικονόμηση ενέργειας, στις μετακινήσεις και μεταφορές).

– Η συμβολή της οικονομίας στη βιώσιμη ανάπτυξη ιστορικών/παραδοσιακών πόλεων και τόπων.

– Τομείς παραγωγής και ανάπτυξη (πρωτογενής, δευτερογενής, τριτογενής).

– Επιχειρηματικότητα σε αστικό, τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

– Καινοτομία και βιώσιμη αστική και περιφερειακή ανάπτυξη.

– Βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή στις πόλεις και τις περιφέρειες.

– Η συμβολή του πολιτισμού στη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών.

– Υλικός και άϋλος πολιτισμός και βιώσιμη ανάπτυξη (ιστορικές πόλεις, μνημεία, ήθη, έθιμα κ.ά.).

– Έργα και συστήματα υποδομής στις ιστορικές/παραδοσιακές πόλεις και τις περιφέρειες και βιώσιμη ανάπτυξη.

– Η συμβολή της τουριστικής ανάπτυξης στη βιώσιμη ανάπτυξη ιστορικών/παραδοσιακών πόλεων και περιφερειών.

– Νέες τεχνολογίες στις ιστορικές/παραδοσιακές πόλεις και τις περιφέρειες και ανάπτυξη.

– Η συμβολή της εκπαίδευσης στη βιώσιμη ανάπτυξη ιστορικών/παραδοσιακών πόλεων και περιφερειών (υποδομές και συστήματα εκπαίδευσης).

– Η συμβολή των κοινωνικών θεμάτων στη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών (κοινωνικές υποδομές, φτώχεια, υγεία, κοινωνική ανισότητα, ισότητα των φίλων, ανεργία).

– Η συμβολή της ειρήνης, της δικαιοσύνης και των θεσμών στη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών.

– Η συμβολή της συνεργασίας στη βιώσιμη ανάπτυξη πόλεων και περιφερειών.

**Το Kavala Portal, εύχεται καλές εργασίες σε όλους τους συμμετέχοντες τους Συνεδρίου στην Αρχαία Ολυμπία.

**Ακολουθεί το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου:

Η Δημοσιογραφική ομάδα του KAVALA PORTAL, φιλοξενεί τον Καθηγητή «Θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης» στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, κο Νότη Μαριά, σε ότι αφορά στις τεκμηριωμένες θέσεις- απόψεις του για την «Αποκωδικοποίηση των μηνυμάτων του Πούτιν στη Διεθνή Σκηνή.

Η δημοσίευση της ανάλυσης του καθηγητή, λαμβάνει χώρα δυο χρόνια από την έναρξη του Πολέμου στην Ουκρανία. Ταυτόχρονα μας επιτρέπει να εκτιμήσουμε και το βαθμό αξιοπιστίας και εγκυρότητας των χρησιμοποιούμενων στοιχείων, ενός καθηγητή ΑΕΙ, αφού κάθε επιστημονική διερεύνηση, αξιολογείται και λειτουργεί ως οδοδείκτης κατανόησης, του τι συμβαίνει σήμερα διεθνώς. 

Ο Καθηγητής λαμβάνει την σκυτάλη, της αποκωδικοποίησης των μηνυμάτων Πούτιν…

[… Συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από την έναρξη του Πολέμου στην Ουκρανία και τα διάφορα ΜΜΕ της Δύσης βρίθουν αναλύσεων περί του τι μέλλει γενέσθαι.

Ταυτόχρονα κορυφώνονται οι διάφορες πρωτοβουλίες των ηγετών της Δύσης προκειμένου να προσφέρουν άπλετη βοήθεια στην Ουκρανία με μπαράζ διμερών Συμφωνιών στον τομέα της Ασφάλειας,  ενώ  ο Μακρόν συγκαλεί τη Δευτέρα 26 Φεβρουαρίου 2024 Διεθνή Διάσκεψη για την Ουκρανία στην οποία «17 αρχηγοί κρατών θα συμμετάσχουν, όπως και τέσσερις αντιπροσωπείες σε υπουργικό επίπεδο» (https://www.naftemporiki.gr 26/2/2024) προκειμένου να εκφράσουν στη συμπαράστασή τους στην Ουκρανία. Διάσκεψη στην οποία έσπευσε να συμμετάσχει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης (https://www.ertnews.gr 26/2/2024).

Μπαράζ διμερών Συμφωνιών Ασφάλειας με την Ουκρανία συν 50 δισ. ευρώ χρηματοδότηση από ΕΕ

Σε σχέση με τη στήριξη της Δύσης στον Ζελένσκι την φετινή χρονιά θα πρέπει να επισημανθεί ότι ήδη στις 12 Ιανουαρίου 2024 υπογράφτηκε από Σούνακ και Ζελένσκι Συμφωνία Ασφάλειας μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ουκρανίας (www.standard.co.uk 12/1/2024), ενώ ακολούθως Μακρόν και Ζελένσκι στις 16 Φεβρουαρίου 2024 υπέγραψαν Συμφωνία συνεργασίας σε θέματα Ασφάλειας μεταξύ Γαλλίας και Ουκρανίας (www.elysee.fr 16/1/2024). Την ίδια ημέρα Σολτς και Ζελένσκι επίσης υπέγραψαν Συμφωνία συνεργασίας σε θέματα Ασφάλειας μεταξύ Γερμανίας και Ουκρανίας (https://gr.euronews.com 16/2/2024) ενώ στη συνέχεια η Μελόνι  κατά την επίσκεψή της στο Κίεβο στις 24 Φεβρουαρίου 2024 υπέγραψε με τον Ζελένσκι Σύμφωνο Ασφάλειας μεταξύ Ιταλίας και Ουκρανίας (https://www.ansa.it  24/1/2024)  παρότι βέβαια υπάρχουν πολλοί στην Ιταλία οι οποίοι υποστηρίζουν τον Πούτιν όπως επισήμανε σε συνέντευξή του ο ίδιος ο Ζελένσκι (www.agenzianova.com 25/2/2024). Από κοντά και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το οποίο την Τρίτη 27/2/2024 στο Στρασβούργο θα συζητήσει και θα ψηφίσει αυθημερόν το πακέτο των 50 δισ. ευρώ για χρηματοδότηση της Ουκρανίας  (www.europarl.europa.eu 26/2/2024).

Η συνέντευξη Πούτιν στον Tucker Carlson

Και ενώ οι πάντες επικεντρώνονται σε αναλύσεις γύρω από την Ουκρανία εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι έχουν αφήσει κατά μέρος την ανάλυση σε σχέση με τις διεθνείς στοχεύσεις της Ρωσίας, στοχεύσεις οι οποίες ναι μεν επηρεάζονται από το Ουκρανικό πλην όμως ουδόλως περιορίζονται στα στενά όρια του ζητήματος αυτού.

Από την πλευρά μας λοιπόν θεωρούμε ιδιαίτερα αναγκαίο να επιχειρήσουμε μια αποκωδικοποίηση της στρατηγικής Πούτιν σε σχέση με τα διεθνώς δρώμενα αξιοποιώντας τα όσα δήλωσε ο Ρώσος ηγέτης στις 8 Φεβρουαρίου 2024 στην περίφημη πλέον συνέντευξη του στον γνωστό Αμερικανό δημοσιογράφο Tucker Carlson(https://www.nbcnews.com 9/2/2024), συνέντευξη η οποία  ομολογουμένως προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση όχι μόνο στα ΜΜΕ της Δύσης αλλά και στην κοινή γνώμη. Ενδεικτικός ήταν άλλωστε ο αριθμός των εκατομμυρίων θεατών της συνέντευξης η οποία διήρκεσε περισσότερο από δύο ώρες ενώ το απομαγνητοφωνημένο κείμενο της συνέντευξης  στα αγγλικά αριθμεί 16902 λέξεις.

Τις σκέψεις που ακολουθούν είχαμε την ευκαιρία να εκθέσουμε με αφορμή σχετική ερώτηση του εδώ ανταποκριτή του ρωσικού πρακτορείου ειδήσεων RIA NOVOSTI, σκέψεις οι οποίες φιλοξενήθηκαν στην αγγλική έκδοση του site της εφημερίδας PRAVDA (https://pravda-en.com/world/2024/02/11/314468.html) αλλά και σε δεκάδες ρωσικά sites όπως στο  RIA NOVOSTI (https://ria.ru/20240211/intervyu-1926688894.html) κλπ.

Στο πλαίσιο αυτό θα σταθώ περισσότερο στις επισημάνσεις Πούτιν για το πώς διαμορφώνεται η σύγχρονη παγκόσμια πολιτική σκηνή, αυτό που αρκετοί συναδελφοί μου Καθηγητές Πανεπιστημίου αποκαλούν πολυπολικό κόσμο.

Η κρίση χρέους των ΗΠΑ και οι επιπτώσεις στο Ουκρανικό

Έτσι ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά Πούτιν στο τεράστιο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ που ξεπερνά τα 33 τρισ. δολάρια. Η αναφορά αυτή, πέραν του ότι αποτελεί ιδιαίτερη αιχμή για την οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκονται oi ΗΠΑ, φέρνει άμεσα στο νου μας τις δηλώσεις του προέδρου της Ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ Jerome Powell ο οποίος στις 4/2/2024 έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το υπερβολικό δημόσιο χρέος του ομοσπονδιακού κράτους των ΗΠΑ όχι μόνο γιατί βρίσκεται πλέον σε δυσθεώρητα επίπεδα δηλαδή ξεπέρασε το αστρονομικό ποσό των 33 τρισ. δολαρίων αλλά κυρίως γιατί όπως επισήμανε ρητά ο ίδιος  ο Jerome Powell το χρέος αυτό έχει πλέον καταστεί μη βιώσιμο καθώς η ισχνή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ δεν μπορεί να το εξυπηρετήσει (https://www.cbsnews.com 4/2/2024).

Ως εκ τούτου το επόμενο ζήτημα που πρόκειται να προκύψει είναι είτε ότι οι ΗΠΑ θα κινδυνεύσουν  με χρεοκοπία είτε θα μπουν σε μια φάση σκληρής δημοσιονομικής προσαρμογής με λιτότητα και μείωση των δημοσίων δαπανών προκειμένου να μπορέσουν να εξυπηρετήσουν αυτό το τεράστιο δημόσιο χρέος. Γεγονός που σημαίνει βέβαια μείωση των ομοσπονδιακών δαπανών, άρα και της χρηματοδότησης με όπλα και δάνεια της ίδιας της Ουκρανίας.

Οι κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας υπονόμευσαν τις βάσεις του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος

Η αμέσως  ενδιαφέρουσα επισήμανση θα μπορούσε να πει κανείς είναι η παρατήρηση Πούτιν ότι η Ρωσία παρά τις κυρώσεις από τη Δύση τελικά τα τελευταία δύο χρόνια είχε μια εξαιρετική οικονομική ανάπτυξη. Έτσι αντί οι κυρώσεις της Δύσης να διαλύσουν τη ρωσική οικονομία τελικά την ωφέλησαν. Άλλωστε είναι γνωστό ότι λόγω των δυτικών κυρώσεων πάνω από 50 δισ. ευρώ ιδιωτικά ρωσικά κεφάλαια «έκανα φτερά» από τη Δύση και επέστρεψαν στη Ρωσία όπου και επενδύθηκαν σε σημαντικούς τομείς.

Συνεχίζοντας την ανάλυσή του για τις οικονομικές κυρώσεις είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η παρατήρηση του Βλαντιμίρ Πούτιν και μάλιστα με παράθεση οικονομικών στοιχείων ότι η Ουάσιγκτον με την επιβολή οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας αλλά και άλλων χωρών στην ουσία αυτό που έκανε είναι «να πυροβολήσει τα ίδια της τα πόδια». Και αυτό γιατί δυναμίτισε τον ρόλο του δολαρίου τόσο ως νομίσματος για τη διενέργεια των διεθνών οικονομικών συναλλαγών όσο βέβαια και ως αποθεματικού παγκόσμιου νομίσματος. Αποτέλεσμα ήταν να διεξάγονται πλέον σημαντικές οικονομικές παγκόσμιες συναλλαγές μεταξύ της Ρωσίας, της Κίνας, της Ινδίας  και άλλων χωρών όχι πλέον σε δολάρια και ευρώ αλλά σε γουάν, σε ρούβλια και άλλα νομίσματα.

Το επόμενο συμπέρασμα που βγαίνει από τα παραπάνω είναι ότι καθώς οι ΗΠΑ και οι άλλες χώρες των G7 όπως και η ΕΕ έχουν προχωρήσει στο πάγωμα τόσο των κρατικών ρωσικών κεφαλαίων άνω των 200 δισ. ευρώ όσο και αρκετών δεκάδων δισ. ευρώ ιδιωτικών ρωσικών κεφαλαίων, τα διάφορα κράτη, όπως είναι η Κίνα, η Σαουδική Αραβία κλπ που συνήθως αγόραζαν αμερικανικά κρατικά ομόλογα χρηματοδοτώντας το τεράστιο αμερικανικό χρέος, έχουν αρχίσει όχι μόνο να περιορίζουν τις αγορές τους σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα αλλά στην ουσία κάθε μήνα «ξεφορτώνονται» αρκετά δισ. δολάρια σε κρατικά αμερικανικά ομόλογα. Ταυτόχρονα τα ιδιωτικά κεφάλαια αποφεύγουν πλέον τις επενδύσεις τους στις χώρες των G7 καθώς φοβούνται ότι θα έχουν την τύχη των ιδιωτικών ρωσικών κεφαλαίων τα οποία μέσα σε μια νύχτα χάθηκαν αφού οι αρχές της G7 τα πάγωσαν και ουσιαστικά τα κατάσχεσαν. Στην ουσία αυτό που ανέδειξε ο Βλαντιμίρ Πούτιν και το οποίο δεν είδα πουθενά να αναφέρεται στα δημοσιεύματα του δυτικού τύπου που ασχολήθηκαν με τη συνέντευξη Πούτιν είναι ότι οι ΗΠΑ με τις κυρώσεις τους δυναμίτισαν τις βασικές αρχές της ελεύθερης  οικονομίας και κατ΄ επέκταση του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος το οποίο υποτίθεται ότι προασπίζονται.

Στον αέρα πλέον η γερμανική οικονομία χωρίς το φτηνό ρωσικό φυσικό αέριο

Στην ίδια γραμμή στην ουσία βαδίζει και η Γερμανία η οποία σύμφωνα με τον Πούτιν υπό την πίεση των ΗΠΑ προτάσσει τα στρατιωτικά συμφέροντα του ΝΑΤΟ έναντι των γερμανικών οικονομικών συμφερόντων καθώς προτίμησε να απαγκιστρωθεί από την τροφοδοσία της με το φτηνό ρωσικό φυσικό αέριο και να το αντικαταστήσει με το πανάκριβο αμερικανικό σχιστολιθικό αέριο «πριονίζοντας έτσι το κλαδί πάνω στο οποίο καθόταν» μιας και η περίφημη ανταγωνιστικότητα της γερμανικής οικονομίας στηριζόταν στο πάμφθηνο ρωσικό φυσικό αέριο. Έτσι η Γερμανία παρότι πλέον βρίσκεται σε οικονομική ύφεση ταυτόχρονα υφίσταται μεγάλη οικονομική αφαίμαξη χρηματοδοτώντας την Ουκρανική οικονομία.

Μάλιστα όπως τόνισα και άλλο άρθρο μου (https://www.notismarias.gr 19/2/2024) ο ξεσηκωμός των Γερμανών αγροτών οφείλεται στη δύσκολη οικονομική κατάσταση που βιώνει η Γερμανία ως συνέπεια της ενεργειακής της αποκοπής από το πάμφθηνο ρωσικό φυσικό αέριο. Επιπλέον καθώς κόβονται οι παραδοσιακές γεωργικές επιδοτήσεις και ενισχύσεις και επιβάλλονται νέες απαιτήσεις για δήθεν πράσινη ανάπτυξη, οι Γερμανοί αγρότες βλέπουν το κόστος παραγωγής να εκτινάσσεται στα ύψη. Ένας επιπλέον παράγοντας που επιτείνει τη δυσμενή θέση των Γερμανών αγροτών είναι οι αθρόες αδασμολόγητες εισαγωγές πάμφθηνων, πλην όμως αμφίβολου ποιότητας, αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων από την Ουκρανία, η οποία πλέον συνδέεται με Συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών με την ΕΕ. Κατά τη θητεία μου στην Ευρωβουλή το διάστημα 2014-2019 είχα προειδοποιήσει για τις δυσμενείς συνέπειες για τους ευρωπαίους αγρότες και βέβαια για τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους από την τότε σχεδιαζόμενη Συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Ουκρανίας την οποία και είχα καταψηφίσει. Τέλος αυτό που ίσως δεν έχει γίνει ευρύτερα γνωστό, είναι ότι λόγω οικονομικής δυσπραγίας τα διάφορα αγροκτήματα και η γη πολλών χρεοκοπημένων Γερμανών αγροτών περνούν πλέον στα χέρια μεγάλων γερμανικών πολυεθνικών που δραστηριοποιούνται όχι μόνο στον τομέα παραγωγής τροφίμων και στις αλυσίδες super market, αλλά και στον τομέα των αντασφαλίσεων καθώς και του real estate.

O νέος ρόλος των BRICS στον σύγχρονο πολυπολικό κόσμο

Επιπλέον οι αναφορές του Πούτιν στην Κίνα, στους BRICS και στον νέο πολυπολικό κόσμο ο οποίος αναπτύσσεται έδωσαν το στίγμα του ρόλου της Ρωσίας στην παγκόσμια σκηνή. Και αυτός φυσικά δεν είναι άλλος από τη στήριξη στην περαιτέρω ανάπτυξη ενός πολυπολικού παγκόσμιου συστήματος.

Βέβαια το σύστημα αυτό για να λειτουργήσει θα πρέπει να σέβεται την κυριαρχία των κρατών, τα αμοιβαία συμφέροντά τους και φυσικά να απαγορεύει τις επεμβάσεις στα εσωτερικά των τρίτων χωρών.

Οι επισημάνσεις Πούτιν για τη δυναμική οικονομική ανάπτυξη της Κίνας αλλά και της Ινδονησίας στην ουσία αυτό που κάνουν είναι να καταδείξουν ότι η ίδια η δυναμική της οικονομικής ανάπτυξης συγκεκριμένων χωρών, όπως βέβαια και των BRICS είναι αναπόφευκτη, γεγονός που σημαίνει ότι η Δύση οφείλει να αποδεχθεί αυτή τη νέα οικονομική πραγματικότητα και να προσαρμοστεί ανάλογα αντί να πολεμά το αναπόφευκτο και να πηγαίνει κόντρα στο οικονομικό ρεύμα της εποχής. Άλλωστε η οικονομική ανάπτυξη των BRICS θα μπορούσε να είναι μια νέα ευκαιρία για την ίδια την ανάπτυξη των χωρών των G7 αν «καβαλήσουν το οικονομικό κύμα» αντί να πηγαίνουν κόντρα σε αυτό με το να εγκαινιάζουν πολιτικές οι οποίες περιορίζουν αντί να αναπτύσσουν το παγκόσμιο εμπόριο.

Μάλιστα άμεσα συνυφασμένο με το ζήτημα αυτό είναι η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος παγκόσμιας ασφάλειας προφανώς γύρω από τον ΟΗΕ και όχι ο διαχωρισμός του πλανήτη σε δύο γεωστρατηγικά μπλοκ με αποτέλεσμα την εγκαινίαση ενός νέου ψυχρού πολέμου ο οποίος ενδεχομένως θα  μπορούσε να οδηγήσει και σε χειρότερες περιπέτειες όλη την ανθρωπότητα.

Οι σχέσεις Ρωσίας και Κίνας και η στροφή της Μόσχας στην Ασία

Κλείνοντας το σύντομο αυτό σημείωμα θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι από τη συνέντευξη Πούτιν προκύπτει ότι η Ρωσία βρίσκεται πλέον σε μια ανεπίστρεπτη πορεία οικονομικής και γεωστρατηγικής σύγκλησης με την Κίνα για την οποία άλλωστε ο Πούτιν μίλησε με κολακευτικά λόγια επισημαίνοντας ότι η φιλοσοφία της κινεζικής εξωτερικής πολιτικής σε αντίθεση με την πολιτική των ΗΠΑ δεν είναι επιθετική αλλά αντίθετα επιδιώκει πάντοτε τον συμβιβασμό. Επιπλέον αφού αναφέρθηκε και στους γνωστούς ιστορικούς δεσμούς των δύο λαών στην ουσία κατέδειξε ότι το μέλλον της Ρωσίας βρίσκεται στην Ασία και όχι στην Ευρώπη.

Αυτό κατά τη γνώμη μας σηματοδοτεί την  αλλαγή της πάγιας ρωσικής πολιτικής την οποία εγκαινίασε ο Μεγάλος Πέτρος για στροφή και άνοιγμα της Ρωσίας προς την Ευρώπη. Την νέα αυτή πορεία της Ρωσίας προς την Ανατολή «έστρωσαν» με τις αντιρωσικές τους πολιτικές η ΕΕ και οι ΗΠΑ. Νομίζω όμως ότι πέραν τούτων η ίδια η οικονομική εξέλιξη αργά η γρήγορα θα οδηγούσε τη Ρωσία προς την Ασία η οποία είναι η ατμομηχανή της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή και το λιώσιμο των πάγων στη Σιβηρία θα καταστήσει τις αχανείς αυτές εκτάσεις της ασιατικής Ρωσίας μοχλό οικονομικής ανάπτυξης για τη νέα εποχή, με την ανάπτυξη των ρωσικών πόλεων που βρίσκονται στα σύνορα με την Κίνα και στις ακτές απέναντι από την Ιαπωνία αλλά και στις ακτές της Sea of Okhotsk καθώς και στις ακτές της Bering Sea…]

**Ο κος Νότης Μαριάς είναι Καθηγητής Θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Πανεπιστήμιο Κρήτης πρώην Ευρωβουλευτής, Πρόεδρος του Κόμματος ΕΛΛΑΔΑ- Ο ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ notismarias@gmail.com

Το KAVALA PORTAL: χωρίς διάθεση υπονόμευσης, της Δημόσιας Ελληνικής Πολιτικής, διερευνά τα νέα δεδομένα, που καλύπτουν τη νέα τραγική πραγματικότητα  η οποία ενισχύεται καθημερινά, από τις συνέπειες της στεγαστική κρίσης.

Αναλυτικότερα, αντί οι Έλληνες να διεκδικούν υποδομές και έργα ανάπτυξης, κατέληξαν να ζουν σε ασθμαίνουσες πόλεις – κωμοπόλεις με προβλήματα του αστικού ιστού, με επικέντρωση στο  καθεστώς της στέγασης.

Eurostat: Η Ελλάδα πρωταθλήτρια στο κόστος στέγασης!

Όλοι ομιλούν πλέον για μια άκρως ανησυχητική «Στεγαστική κρίση»!!. Όπως σημειώνει ο κος Θεμιστοκλής Μπάκας, Πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου E-Real Estates: Το 45,5% των πολιτών ζουν σε νοικοκυριά με καθυστερήσεις σε στεγαστικά δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς!! Η χώρα μας διανύει μια βαθιά στεγαστική κρίση και αυτό αποτελεί πλέον κοινή παραδοχή. Τονίζει επίσης ότι το σύνολο των δεικτών της  Eurostat κατατάσσουν την Ελλάδα πρωταθλήτρια στο κόστος στέγασης για τουλάχιστον 6 συναπτά έτη στο σύνολο των χωρών της Ε.Ε.

** Μετά ταύτα ακολουθεί η άκρως διαφωτιστική ανάλυση επί του θέματος, από τον πολύ γνωστό Έλληνα Επιστήμονα – Πολιτικό κο Κώστα Λαπαβίτσα που ζει σήμερα στην Αγγλία. Μας ομιλεί σφαιρικά αλλά, και ειδικά, σε ότι αφορά στην «ελληνική στεγαστική κρίση».

Ο ίδιος επισημαίνει χαρακτηριστικά: Οι στεγαστικές κρίσεις είναι χαρακτηριστικό του χρηματιστικοποιημένου καπιταλισμού. Μόλις την περασμένη εβδομάδα οι Τάιμς της Νέας Υόρκης ανέφεραν ότι η πόλη αντιμετωπίζει τη χειρότερη στεγαστική κρίση των τελευταίων 50 ετών, με το ποσοστό των διαθέσιμων ενοικιαζομένων ακινήτων να πέφτει στο εξαιρετικά χαμηλό 1,4% το 2023. Αναπόφευκτα τα ενοίκια και οι τιμές των κατοικιών έχουν σκαρφαλώσει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Στο Λονδίνο τα πράγματα είναι μάλλον χειρότερα και η κατάσταση δεν είναι πολύ καλύτερη στο Παρίσι.

Τα αίτια αντανάκλασης της «χρηματιστικοποίησης» της στέγασης

Σύμφωνα πάντα με τον Καθηγητή κο Λαπαβίτσα, προφανώς υπάρχουν κοινά αίτια που αντανακλούν τη χρηματιστικοποίηση της στέγασης στις προηγμένες καπιταλιστικές χώρες. Συγκεκριμένα, τα σπίτια έχουν μετατραπεί σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία που προσελκύουν τράπεζες και άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς, οι οποίοι ενισχύουν τη στεγαστική κερδοσκοπία κυρίως μέσα στη μεσαία τάξη. Το κράτος, εν τω μεταξύ, αποχωρεί από την παροχή δημόσιας κατοικίας.

Αλλά η κατοικία δεν είναι ένα κανονικό εμπόρευμα.

• Πρώτον, η πλειονότητα των εργαζομένων αναζητά συνήθως μια στέγη πάνω από το κεφάλι της και όχι κέρδη.
• Δεύτερον, η αγορά κατοικίας αφορά κυρίως το υπάρχον απόθεμα και όχι τη ροή νεόδμητων κατοικιών.

Κατά συνέπεια, η αγορά κατοικίας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στους κανονισμούς, τους νόμους και τις παραδοσιακές πρακτικές κάθε χώρας. Με την ίδια λογική, η χρηµατιστικοποίηση της στέγασης διαφέρει πολύ από χώρα σε χώρα…

Ελλάδα παράδειγμα στεγαστικής κρίσης

Η Ελλάδα αποτελεί ένα πρωτοφανές πρόσφατο παράδειγμα στεγαστικής κρίσης. Τα στοιχεία είναι συγκλονιστικά. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας:

• κατά τα τρία πρώτα τρίμηνα του 2023 οι τιμές των νέων διαμερισμάτων (κάτω των 5 ετών) στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά 13% σε σχέση με το 2022.
• Οι τιμές των παλαιότερων διαμερισμάτων (άνω των 5 ετών) αυξήθηκαν κατά 16%. Τα ποσοστά ήταν ακόμη υψηλότερα στη Θεσσαλονίκη: 16% για τα νέα και 17% για τα παλαιότερα διαμερίσματα.
• Οι αυξήσεις αυτές ήρθαν να προστεθούν στη σημαντική άνοδο κάθε χρόνο από το 2018. 

Ο κοινωνικός αντίκτυπος είναι τεράστιος και καταστροφικός. Η Ελλάδα έχει σήμερα τη χειρότερη οικονομική προσβασιμότητα σε κατοικίες στην ΕΕ:

Το 32,4% του ελληνικού αστικού πληθυσμού ζει σε κατοικίες που κοστίζουν περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Και μόνο οι αριθμοί αυτοί συνιστούν απόδειξη της εκτεταμένης (και συχνά σιωπηλής) φτώχειας στη χώρα. 

Οι Έλληνες εργαζόμενοι συνθλίβονται μεταξύ των εξαιρετικά υψηλών τιμών των κατοικιών, από τη μία, και του δεύτερου χαμηλότερου ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος στην ΕΕ (λίγο πάνω από τη Σλοβακία), από την άλλη.

Το ποσοστό των νοικοκυριών που ζουν με καθυστερήσεις στις πληρωμές στεγαστικών δανείων, ενοικίων και λογαριασμών κοινής ωφέλειας είναι το υψηλότερο στην ΕΕ, δηλαδή 36,4%. Οι επιπτώσεις είναι δραματικές για τους νέους, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να αποκτήσουν σπίτι, πόσο μάλλον να δημιουργήσουν οικογένεια.

Η χρηματιστικοποίηση της στέγασης έφτασε στην Ελλάδα, όπως και η αναπόφευκτη κρίση. Αλλά εδώ σταματούν οι ομοιότητες με τις χώρες του πυρήνα της ΕΕ.

Η ελληνική χρηματιστικοποίηση είναι υποτελής, επειδή η κύρια κινητήρια δύναμή της είναι κεφάλαια που προέρχονται από το εξωτερικό.

Η τυπική πορεία μιας στεγαστικής φούσκας, είναι να μπαίνει επιθετικά στη αγορά ακινήτων το εγχώριο τραπεζικό σύστημα και να προκαλεί την άνοδο των τιμών παρέχοντας φθηνή πίστωση. Αυτό δεν συμβαίνει στην Ελλάδα!

Το ενυπόθηκο χρέος μειώνεται σταθερά από το 2010 και η ροή νέων στεγαστικών δανείων είναι ουσιαστικά στάσιμη από το 2015.

Οι τάσεις αυτές συμβαδίζουν απολύτως με τα υψηλά επιτόκια από το δεύτερο εξάμηνο του 2021, προφανώς για να χτυπηθεί ο πληθωρισμός. Η σημερινή ελληνική φούσκα ακινήτων δεν προκαλείται από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα…

Ο κύριος ένοχος δεν είναι δύσκολο να βρεθεί

Είναι οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ). Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδας, το 2022, οι συνολικές οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) ανήλθαν σε 7,9 δισ. ευρώ, ποσό ρεκόρ!!. Από αυτές, τα 2,5 δισ. κατευθύνθηκαν σε χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες και ασφάλειες και τα 0,8 δισ. σε ακίνητα. Οι δύο αυτές ροές αποτέλεσαν την κύρια πηγή κεφαλαίων για τη φούσκα των ακινήτων. Συγκρίνετε αυτά τα ποσά με το χαμηλό 1,5 δισ. που πιθανώς πήγε στη μεταποίηση (το πόσο πραγματικά πήγε είναι συζητήσιμο). Ο θόρυβος που συνεχώς κάνει η σημερινή κυβέρνηση σχετικά με τις επιτυχίες της, στις  άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) είναι ντροπή!!!.

Η νέα πραγματικότητα

Η πραγματικότητα είναι ότι η άνοδος των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) για τη στέγαση ξεκίνησε γύρω στο 2017 και η κύρια αιτία της ήταν η κυνική και διεφθαρμένη πρακτική της Χρυσής Βίζας. Μέχρι το 2023 η Ελλάδα είχε δεχθεί 31000 αιτήσεις και από αυτές περισσότερες από 21000 είχαν κατατεθεί μετά το 2021. Τα δύο τρίτα των αγοραστών ήταν Κινέζοι, ενώ υπήρχαν σημαντικά ποσοστά Τούρκων, Λιβανέζων, πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου κ.ά. Αγόρασαν σε μεγάλο βαθμό το υπάρχον απόθεμα κατοικιών, καθώς ο κατασκευαστικός τομέας μετά βίας προσπαθεί να ανακάμψει από την καταστροφή της προηγούμενης δεκαετίας.

Η εισροή των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) συνοδεύτηκε από την εκτίναξη του Airbnb στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και αλλού. Ο μετασχηματισμός που έχει προκληθεί στον τουρισμό είναι ιδιαίτερα εμφανής στα αστικά κέντρα, όπως και ο αντίκτυπος στην αγορά κατοικίας. Στο πλαίσιο αυτό, υπήρξαν και εγχώριοι παράγοντες που έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στη φούσκα των κατοικιών. Μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης ενεπλάκησαν, καθώς η διαδικασία απαιτεί ελάχιστη προσωπική επένδυση και μπορεί να αποφέρει σημαντικές αποδόσεις για να συμπληρώσει το χαμηλό εισόδημα.

Η υποτελής χρηματιστικοποίηση της κατοικίας στην Ελλάδα δίνει μια πραγματική εικόνα της οικονομίας που έχει δημιουργηθεί στη χώρα μετά τα πακέτα διάσωσης της προηγούμενης δεκαετίας. Χαρακτηρίζεται από αδύναμες επενδύσεις και χαμηλή παραγωγή, βασίζεται σε χαμηλούς μισθούς και χαμηλό διαθέσιμο εισόδημα, ευνοεί την άκρατη κερδοσκοπία στον τομέα των ακινήτων και των χρηματοπιστωτικών στοιχείων, ιδίως μέσω του αυξανόμενου τουρισμού. 

Η οικονομία της οποίας προΐσταται ο Πρωθυπουργός, έχει ήδη φέρει μία κρίση στέγασης χωρίς προηγούμενο, ιδίως για τους νέους… Στο μέλλον θα φέρει και ευρύτερη κρίση χωρίς προηγούμενο, γιατί αναπόφευκτα θα καταρρεύσει. 

Τι μέλει γενέσθαι…

Δεν υπάρχει κανένα μυστήριο σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για να αντιμετωπιστεί η ελληνική στεγαστική κρίση.

• Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να σταματήσουν οι τεράστιες κερδοσκοπικές εισροές των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ).

• Η αύξηση του ορίου της Χρυσής Βίζας στα 500.000 ευρώ, την οποία έκανε ο Μητσοτάκης, δεν θα πετύχει πολλά.

• Η Χρυσή Βίζα φέρνει μόνο προβλήματα στην ελληνική κοινωνία και πρέπει να καταργηθεί εντελώς.

• Στη συνέχεια θα πρέπει να ληφθούν αυστηρά διοικητικά μέτρα για τη ρύθμιση τόσο του κόστους στέγασης όσο και του τομέα του Airbnb.

• Πάνω απ’ όλα, η χώρα χρειάζεται επειγόντως εκτεταμένο πρόγραμμα κατασκευής αξιοπρεπών δημόσιων κατοικιών, ειδικά για τους νέους.

Ολοκληρώνοντας την ανάλυση του ο εξαίρετος Ακαδημαϊκός, επισημαίνει ότι είναι ξεκάθαρα όλα αυτά που απαιτούνται. Αυτό που λείπει είναι η συνεκτική δημόσια φωνή που θα τα διεκδικήσει[…] Τίποτε δεν θα γίνει αν δεν υπάρξει αυτενέργεια και δράση από αυτούς που σηκώνουν το μεγάλο βάρος της κρίσης, συμπληρώνει εμφατικά!

**Το KAVALA PORTAL, ευχαριστεί θερμά τον Ακαδημαϊκό – Καθηγητή κο Λαπαβίτσα.

Με αφορμή τις τραγικές συνέπειες από τις πυρκαγιές που πλήττουν τη δεδομένη στιγμή πολλές περιοχές της πατρίδας μας, συνομιλούμε σήμερα με τον Καθηγητή στο τμήμα ΑΕΙ κο Καραγιάννη Στέφανο, επιθυμώντας να δώσουμε την επιστημονική διάσταση στην καταστροφή αυτή!!

• Κύριε καθηγητά, το «KAVALA PORTAL» σας καλωσορίζει στη γνωστή σελίδα «Ακαδημαϊκοί Διάλογοι» που καλεί καθηγητές Πανεπιστημίου εγνωσμένου επιστημονικού κύρους» και συζητάει θέματα επιστημονικά όλων των κλάδων, με χρηστικές προτάσεις. Και χωρίς να χρονοτριβούμε, σας ερωτώ, υπήρξαν αρνητικές επιδράσεις του προϊστορικού ανθρώπου στο φυσικό περιβάλλον;

Βεβαίως, αν και δεν είμαι του ιδίου γνωστικού αντικειμένου, από δευτερογενείς πηγές πληροφόρησης, γνωρίζουμε ότι, οι συμπεριφορές του τότε Ανθρώπου επιδρούσαν αρνητικά, έναντι των άλλων ζώων. Γι αυτό και λέγεται ότι πολλές συμπεριφορές του ανθρώπου, προκάλεσαν ήδη από την προϊστορική περίοδο (και συνεχίζουν να προκαλούν μέχρι σήμερα) την εξαφάνιση άλλων ζωικών ειδών.

• Για το σήμερα μπορείτε να μας απαριθμήσετε κάποια περιβαλλοντικά προβλήματα, για τα οποία ευθύνεται ο άνθρωπος;

Και βέβαια όπως:

Το Φαινόμενο του Θερμοκηπίου,

η Κλιματική αλλαγή,

η Τρύπα του Όζοντος,

η Ατμοσφαιρική Ρύπανση,

η Ρύπανση και η Εξάντληση των Υδάτων,

τα Πάσης Φύσεως Επικίνδυνα Απόβλητα,

η Πληθυσμιακή αύξηση,

η Καταστροφή των Δασών,

η Απειλή της Εξαφάνισης πολλών ζωικών οργανισμών,

η Υπερεκμετάλλευση των Φυσικών Πόρων

αλλά και οι Πυρκαγιές!!.

• Την τελευταία εβδομάδα (και δεν είναι η πρώτη φορά) παρατηρούμε και στη χώρα μας καύσωνες και πυρκαγιές. Τι έχετε να πείτε επ’ αυτών;

Πολλοί ειδικοί εμπειρογνώμονας επί θεμάτων κλίματος ισχυρίζονται ότι, το φαινόμενο του θερμοκηπίου (που προαναφέρθηκε) καθώς και η μεγάλη καταστροφή του περιβάλλοντος, συνδέονται με τους καύσωνες και με τις πυρκαγιές που πλήττουν σχεδόν όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Το παράδειγμα ήδη υπάρχει: όταν πριν από κάποια χρόνια, η Ευρώπη, «ψήθηκε» σε ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες αλλά και «κάηκε» από ανελέητες πυρκαγιές που έπληξαν: Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία αλλά και την Ελλάδα μας.

Την ίδια ώρα, η πύρινη λαίλαπα, κατέστρεψε ορισμένα από τα ωραιότερα πευκοδάση της Ευρώπης και του κόσμου στη Ν. Γαλλία, στην Ισπανία, την Πορτογαλία, αλλά και την Ιταλία.

• Οι πυρκαγιές είναι σε πλανητικό επίπεδο;

Θέλω να σημειώσω ότι το 2020 ακόμα και στη Σιβηρία  το φαινόμενο αυτό εκφράστηκε με πολλές ανησυχίες, μάλιστα  για ολόκληρο τον κόσμο. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το θερμόμετρο στη Σιβηρία  έφτασε στα επίπεδα ρεκόρ των 38 βαθμών Κελσίου στη ρωσική πόλη Βερκχογιάνσκ, μια θερμοκρασία δηλαδή που θα σήμαινε πυρετό για ένα άτομο – αλλά εδώ επρόκειτο για τη Σιβηρία…

• Επανερχόμαστε στην Ελλάδα ζητώντας μία ενδεικτική αναφορά των συνεπειών στην Ελλάδα λόγω κλιματικής αλλαγής με επικέντρωση στις πυρκαγιές, που τη δεδομένη χρονική στιγμή ξεπερνούν κάθε προηγούμενο για τη χώρα μας.  

Οι συνέπειες από την κλιματική αλλαγή θα θέσουν σε τρομερή δοκιμασία τους εθνικούς δρυμούς της χώρας, σύμφωνα με επιστημονική έκθεση που εκπόνησε από κοινού η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς και το Εθνικό Αστεροσκοπείο, με αντικείμενο την πρόβλεψη στην Ελλάδα κατά το άμεσο μέλλον (2021–2050).

• Με άλλα λόγια, επιστημονική έκθεση, δείχνει για πρώτη φορά, τι μας επιφυλάσσει το μέλλον, οι συνθήκες που θα επικρατήσουν στις αστικές, τουριστικές, γεωργικές και δασικές περιοχές, δηλαδή σχεδόν το σύνολο της κοινωνικής, οικονομικής και περιβαλλοντικής ζωής του;

Μάλιστα σύμφωνα με τα κλιματικά μοντέλα, η Ελλάδα κατά την περίοδο 2021 – 2050 θα βιώσει ιδιαίτερα έντονα τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. (σύμφωνα με τον Χ. Γιαννακόπουλο, εντεταλμένο ερευνητή του Εθνικού Αστεροσκοπείου και βασικό συντάκτη της έρευνας).

• Κύριε Καθηγητά, υπάρχει αναγκαιότητα συμβουλών στην Ελληνική πολιτεία από επιστήμονες του χώρου;;

Μπροστά σε καταστροφικές αλλαγές, κρίνεται  αναγκαίο η Ελληνική Πολιτεία να προτάξει πολιτική και παρέμβαση που θα περιλαμβάνει:

• αναθεώρηση του συστήματος δασικής διαχείρισης

• έμφαση στην προσαρμογή των οικοσυστημάτων

• αλλαγή και ενίσχυση των φορέων και των υπηρεσιών που έχουν την ευθύνη προστασίας και διαχείρισης των δασών

• δέσμη μέτρων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των πολλών πυρκαγιών όπως υποστηρίζει και το WWF.

• Και κάτι ακόμα, αλλά όχι το τελευταίο, υπάρχουν κι άλλες απαισιόδοξες προβλέψεις;!!

Ως Πρόταση επί του θέματος, σύμφωνα με τις προβλέψεις η μεταβολή των κλιματικών συνθηκών αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των ημερών με εξαιρετικά αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς, κατά 40 ημέρες το 2071-2100 σε όλη την Ανατολική Ελλάδα από τη Θράκη ως την Πελοπόννησο, ενώ μικρότερες αυξήσεις αναμένονται στη Δυτική Ελλάδα. Οι συνέπειες για όλους τους τομείς της εθνικής οικονομίας προβλέπονται αρνητικές και, σε πολλές περιπτώσεις, εξαιρετικά αρνητικές.

Οι συνέπειες π.χ. στα δάση ελάτης, οξιάς και πεύκης θα είναι σημαντικές, ενώ και η διόγκωση του κόστους λόγω της αύξησης του αριθμού και της έκτασης των δασικών πυρκαγιών είναι ουσιώδης. Επιπλέον, αναμένεται μείωση της αφθονίας των ειδών και της βιοποικιλότητας γενικότερα.

• Τι έχετε να πείτε για τη μη χρήση του Ρωσικού αεροσκάφους στις πιο επικίνδυνες πυρκαγιές Ρόδου και Κέρκυρας και γενικότερα σε όλη τη επικράτεια;

Η Χώρα μας οφείλει να βοηθήσει το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον και τους πολίτες της με το βιός τους, από τις δολοφονικές πυρκαγιές. Οφείλει κατά την άποψή μου να λύσει τα πολιτικά της προβλήματα για το καλό όλων, αφού η εχθρότητα και η απαξία δεν οδηγεί πουθενά.

Αυτή τη στιγμή, η Ελλάδα καίγεται και τα Ευρωπαϊκά μέσα, δεν μπορούν να σβήσουν τις πυρκαγιές!!

Σύμφωνα με ειδικούς, το πρόβλημα θα μπορούσε να λυθεί, με Ρωσικά αεροσκάφη Be-200, τα οποία, είχαν παλαιότερα σώσει την Ελλάδα, από τις καταστροφικές πυρκαγιές! Τώρα καίγονται οι δυο βασικότερες ναυαρχίδες του Ελληνικού τουρισμού ( Ρόδος και Κέρκυρα) και μπορεί η χώρα να μείνει αβοήθητη και να μην ζητήσει τη βοήθεια των Ρωσικών αεροσκαφών Be-200;;;!!

**Το KAVALA PORTAL ευχαριστεί δημόσια τον εγνωσμένου κύρους, Καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου κο Στέφανο Καραγιάννη για την παρουσία του στους «Ακαδημαϊκούς Διαλόγους» της  δημοφιλούς ηλεκτρονικής μας εφημερίδας.

**Η επιλογή του φωτογραφικού υλικού δίνει την πραγματική διάσταση της περιβαλλοντικής καταστροφής σε πλανητικό επίπεδο…

Τη νύχτα της 9ης Μαΐου 1917 – νύχτα ασέληνη, γι’ αυτό και σκοτεινή – ένα αυτοσχέδιο βαρκάκι «ρίχτηκε» στην ήρεμη θάλασσα από το σαπωνοποιείο του Βουλαλά στη συνοικία του Αϊ Γιάννη και αργά και σιωπηρά ξανοίχτηκε στον Κόλπο της βουλγαροκρατούμενης (από το Σεπτέμβριο του 1916) Καβάλας με προορισμό τη Θάσο! Όλα έδειχναν πως οι βουλγαρικές σκοπιές είχαν πιαστεί στον ύπνο, κάτι που χαροποιούσε αφάνταστα τους τέσσερις φυγάδες που κωπηλατούσαν με τεταμένη την προσοχή.

Λίγο πριν το ξημέρωμα ακούστηκαν οι μηχανές ενός πλοίου και στιγμές αργότερα η βάρκα «λούστηκε» στο φως του προβολέα γέφυρας της αγγλικής κανονιοφόρου M.20, που περιπολούσε στα ανοιχτά.

Η κανονιοφόρος ρυμούλκησε το βαρκάκι στην αμμώδη ακτή της Σκάλας Καζαβητίου (Πρίνου) και ακολούθως μετέφερε τους φυγάδες στη Σκάλα Σταυρού Θεσσαλονίκης, έδρα της 6ης Αποσπασμένης Μοίρας του βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού.

Η ανάκριση των φυγάδων από τον αξιωματικό πληροφοριών της 80ης Ταξιαρχίας, υπολοχαγό Barker και τον μέχρι πρότινος Βρετανό πρόξενο της Καβάλας, George G. Knox, αποκάλυψε κάτι ανησυχητικό: άνδρες του γερμανικού ναυτικού είχαν προσφάτως εγκατασταθεί στην Καβάλα με σκοπό την έναρξη επιχειρήσεων με «σκάφη που έμοιαζαν με υποβρύχια, αλλά μάλλον ήταν ναρκοθετικές άκατοι». Τα σκάφη είχαν μεταφερθεί με τραίνο στο σιδηροδρομικό σταθμό Δράμας και από κει με φορτηγά στο λιμάνι της Καβάλας. Οι Άγγλοι πληροφορήθηκαν πως ο χώρος του τελωνείου είχε μετατραπεί σε αποθήκη ναρκών θαλάσσης.

Σήμανε συναγερμός! Ο Αντιναύαρχος Cecil Thursby, Διοικητής Στόλου Ανατολικής Μεσογείου, αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο απώλειας της ναυτικής κυριαρχίας στο Β Αιγαίο εξέδωσε άμεσα διαταγή για την οργάνωση επιχείρησης καταστροφής του τελωνείου και άλλων σημαντικών στόχων στο λιμάνι της Καβάλας…

Τη σύνθετη αεροναυτική επιχείρηση ανέλαβε να φέρει σε πέρας ο πλοίαρχος Cecil Staveley, παλαιός γνώριμος της περιοχής, κυβερνήτης του παλαιού καταδρομικού HMS Endymion και Επικεφαλής Ναυτικού της 6ης Αποσπασμένης Μοίρας. Η επιχείρηση προγραμματίστηκε για την 20η Μαΐου 1917, ημέρα Κυριακή! Το Σάββατο το πρωί εκδόθηκαν οι σχετικές διαταγές προς τα συμμετέχοντα πλοία και τις Μοίρες A, D και F της Βασιλικής Ναυτικής Αεροπορικής Υπηρεσίας (RNAS). Εκείνο που δε γνώριζαν οι Άγγλοι ήταν πως η γερμανική ναρκοθέτιδα είχε ήδη ποντίσει νάρκες σε τέσσερα σημεία τη νύχτα της 12ης Μαΐου (25 συνολικά νάρκες), αλλά κυρίως τη νύχτα της 18ης Μαΐου (100 νάρκες ανοιχτά της Καρβάλης, της Καλαμίτσας και του ακρωτηρίου «Βρασίδα»)!

Τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής 20 Μαΐου 1917 μια ισχυρή Μοίρα του βρετανικού στόλου, αποτελούμενη από τη βαριά κανονιοφόρο HMS Raglan με ένα δίδυμο πυροβόλο των 14 in στην πλώρη, τις κανονιοφόρους M.19 και M.28 με ένα πυροβόλο των 9.2 in στην πλώρη και τις κανονιοφόρους M.29, M.32 και M.33 με δύο πυροβόλα των 6 in, ένα στην πλώρη και ένα στην πρύμνη, απέπλευσαν από το αγκυροβόλιο στο Σταυρό και πλέοντας σε «γραμμή παραγωγής» κατευθύνθηκαν στις προβλεπόμενες θέσεις ανοιχτά της Καβάλας. Τις κανονιοφόρους συνόδευαν δύο εξοπλισμένα αλιευτικά – τα ‘43’ και ‘253’, τέσσερα αλιευτικά πόντισης ανθυποβρυχιακών δικτύων και ένα ταχύ περιπολικό – το ‘265’.

Σύμφωνα με το επιχειρησιακό σχέδιο, τα πλοία χωρίστηκαν σε δύο ομάδες – αυτά που θα βομβάρδιζαν τους στόχους μέσα και γύρω από την πόλη (M.29, M.32 και M.33) και αυτά που θα βομβάρδιζαν προληπτικά τα φρούρια στα ανατολικά υψώματα της πόλης (M.19 και M.28). Ειδικότερα, στην κανονιοφόρο M.32 είχε ανατεθεί η καταστροφή των (πρώην) στρατώνων του ελληνικού 19ου Συντάγματος Πεζικού, ενώ στα M.29 και M.33 η καταστροφή του ταχυδρομείου και του τελωνείου αντίστοιχα. Η βαριά κανονιοφόρος Raglan, έχοντας επιβιβάσει τον Staveley, είχε διαταχθεί να είναι σε ετοιμότητα σίγησης δια των ισχυρότατων πυροβόλων της, οποιουδήποτε φρουρίου άνοιγε πυρ κατά των πλοίων.

Για ελαχιστοποίηση των απωλειών μεταξύ του άμαχου πληθυσμού αποφασίστηκε η διεύθυνση πυρών των πλοίων από αέρος και μάλιστα σε δύο κύματα. Στο πρώτο κύμα (04:00 – 06:00) η πρώτη ομάδα πλοίων θα υποστηριζόταν από ένα υδροπλάνο Short 184 με ασύρματο, ενώ ένα αεροπλάνο Henri Farman HF.27 θα διεύθυνε τα πυρά του Raglan, στην περίπτωση που θα βομβάρδιζε τα φρούρια. Ένα δεύτερο Short 184 θα περιπολούσε στον Κόλπο της Καβάλας με σκοπό τον έγκαιρο εντοπισμό ναρκών ή υποβρυχίων. Την προστασία του πρώτου κύματος υποστήριξης επρόκειτο να αναλάβουν δύο καταδιωκτικά Bristol Scout και ένα καταδιωκτικό υδροπλάνο Sopwith Schneider της Α Μοίρας, ενώ τα εναέρια μέσα συμπληρώνονταν με την άφιξη της κινητής Μοίρας βομβαρδισμού F από το Μέτωπο του Στρυμόνα.

Στις 04:40 όλα τα πλοία είχαν λάβει τις προβλεπόμενες θέσεις, στα όρια της εμβέλειας των επάκτιων βουλγαρικών πυροβολείων. Προηγουμένως, στις 04:25 είχαν φθάσει από τη Θάσο τα αεροπλάνα παρατήρησης. Στις 04:42 ανοίγουν πυρ τα βουλγαρικά αντιαεροπορικά πυροβόλα αναγκάζοντας την εναέρια παρατήρηση να ανέβει σε ύψος ασφαλείας. Στις 04:46 ξεκινούν τα πυρά του αγγλικού στόλου με πρώτη την κανονιοφόρο M.32 που βάλλει κατά των στρατώνων στα ανατολικά της πόλης, πετυχαίνοντας καίριο πλήγμα με την τέταρτη βολή.

Το ένα μετά το άλλο τα πλοία υψώνουν κόκκινη σημαία – σημάδι έναρξης πυρός στους στόχους που τους είχαν ανατεθεί. Αμέσως εκδηλώνονται τα πρώτα σημαντικά προβλήματα. Ήδη από τις 05:01 υπάρχει φως, αλλά ο όγκος της συνοικίας της «Παναγίας» σκιάζει το χώρο του τελωνείου σε τέτοιο βαθμό που είναι πρακτικά αδύνατη η απευθείας παρατήρηση.

Την ίδια στιγμή, η απόλυτη νηνεμία εγκλωβίζει τον καπνό από τις εκρήξεις και τη σκόνη ακριβώς πάνω από τους στόχους, κάνοντας δύσκολη την εναέρια παρατήρηση και τη διόρθωση των βολών. Οι πυροβολητές της κανονιοφόρου M.33 βάλλουν σε ένα «άσπρο κτήριο πάνω στην προκυμαία» νομίζοντας πως είναι το κτήριο του τελωνείου, αλλά «…στη συνέχεια αποδεικνύεται πως ήταν μια καπναποθήκη»! Το Short 184 είναι αδύνατο να ξεχωρίσει σε ποια από τις δύο κανονιοφόρους, την M.29 ή την M.33, ανήκουν οι βολές που φεύγουν πάνω από το στόχο (over) και πλήττουν σπίτια στις βορεινές συνοικίες της πόλης. Μετά την 24η βολή, στις 05:15, επιβιβάζεται στην M.33 ο πρώην πρόξενος Καβάλας, G. G. Knox, προκειμένου να βοηθήσει με τη σκόπευση, όντας άριστος γνώστης της περιοχής. Σε συνδυασμό με την ενίσχυση του πρωινού φωτός, γρήγορα έρχονται τα πρώτα θετικά αποτελέσματα. Η 59η βολή προκαλεί μεγάλη έκρηξη στο κτήριο του τελωνείου.

Εντωμεταξύ, στις 05:17 εμφανίζεται σε άψογο σχηματισμό η Μοίρα F, η οποία λαμβάνει την προβλεπόμενη θέση στα ανατολικά, ανακυκλώνοντας συνεχώς και ρίχνοντας περιστασιακά και κάποιες βόμβες στο φρούριο ‘Β’, στα υψώματα της Άσπρης Άμμου.

Σε μία «τυχερή» βολή μια από τις βόμβες πέφτει σε όρυγμα επιτυγχάνοντας απευθείας πλήγμα. Στις 05:37 ακούγονται πολυβολισμοί ψηλά στον ουρανό και σχεδόν αμέσως γίνεται αντιληπτή η επίθεση ενός εχθρικού καταδιωκτικού στο αεροσκάφος παρατήρησης του HMS Raglan. Με τρόμο τα πληρώματα των πλοίων βλέπουν το Henri Farman να διαλύεται στον αέρα και τα σώματα των άτυχων αεροπόρων να εκσφενδονίζονται στο κενό από ύψος 5000 ποδών. Η άκατος ‘265’ σπεύδει για βοήθεια, αλλά το μόνο που επιπλέει είναι η άνω πτέρυγα και κάποια συντρίμμια. Πουθενά οι αεροπόροι. Η ‘265’ ανακαλείται άμεσα. Νεκροί είναι ο Αυστραλός ανθυποπλοίαρχος (Ι) James Douglas Haig, χειριστής του HF.27 με αριθμό ‘9140’ και βετεράνος του πολέμου στη Μακεδονία και ο παρατηρητής υποπλοίαρχος (Ι) Gordon Keightley στην παρθενική επιχειρησιακή του πτήση.

Ο Γερμανός διώκτης που είχε καταρρίψει τους αεροπόρους της Θάσου ήταν ο … «συνήθης ύποπτος», ο υπολοχαγός (Ι) Rudolf von Eschwege του κλιμακίου της FA30 στη Δράμα (Αρκαδικό). Ο Eschwege, εφαρμόζοντας έξυπνη τακτική, διέγραψε αρχικά μεγάλο κύκλο προς τα ανατολικά ακολουθώντας το ανάγλυφο της περιοχής και, πετώντας με αυτόν τον τρόπο απαρατήρητος, έλαβε θέση μάχης νοτιοανατολικά της βρετανικής αεροναυτικής δύναμης. Με τον ήλιο πίσω του και έχοντας κερδίσει σημαντικό ύψος, εφόρμησε ταχύτατα προς το αεροσκάφος παρατήρησης, άνοιξε πυρ από κοντινή απόσταση και το κατέρριψε. Ήταν η 9η επιβεβαιωμένη του κατάρριψη…

Ο βομβαρδισμός της Καβάλας δε σταμάτησε με την απώλεια των δύο αεροπόρων. Κατάπαυση του πυρός διατάχθηκε στις 07:38, αφού είχαν ριχτεί στο χώρο του τελωνείου 148 συνολικά οβίδες των 6 in. Τα κτήρια του τελωνείου και του ταχυδρομείου είχαν καταστραφεί και το απόθεμα θαλασσίων ναρκών είχε τιναχθεί στον αέρα. Το βουλγαρικό πρακτορείο ειδήσεων στη Σόφια, μετέδωσε την επόμενη ημέρα την είδηση.

Ποιος όμως ήταν ο «φυγάς» στο αυτοσχέδιο βαρκάκι, που είχε δώσει τις ακριβείς πληροφορίες στους Άγγλους;

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Πριμικίδη (παλαιό δημοσιογράφο της εφημερίδας «Ταχυδρόμος»), ο «φυγάς» ήταν ο Μυτιληνιός ναυτικός Ιωάννης Κοφτερός. Είχε παραμείνει στην πόλη μετά την παράδοσή της στους Βούλγαρους το Σεπτέμβριο του 1916, είχε αποφύγει την ομηρεία παραμένοντας κρυμμένος επί μακρόν στο οστεοφυλάκιο του ελληνικού νεκροταφείου, που τότε βρισκόταν πλησίον της εκκλησίας του Αι Γιάννη και, όταν οι συνθήκες το επέτρεπαν, περνούσε στο παραθαλάσσιο σαπωνοποιείο του Βουλαλά, όπου φύλαγε την αυτοσχέδια βάρκα του. Με αυτήν περνούσε στη Θάσο, έδινε πληροφορίες και «επέστρεφε και πάλι τη νύχτα που δεν είχε φεγγάρι, εφοδιασμένος και με διάφορα τρόφιμα για τη συντήρησή του». Το χειμώνα του 1917 συνελήφθη από τους Βούλγαρους, άρρωστος και ταλαιπωρημένος, στο καταφύγιό του – μια στέρνα σε κάποιο σπίτι επί της οδού Θεσσαλονίκης. Υπέστη βασανιστήρια, στα οποία δεν υπέκυψε, και τελικά μεταφέρθηκε στη Δράμα, όπου και απαγχονίστηκε στην πλατεία Ελευθερίας!

Στις 12 Ιουνίου 1917 ένας Τούρκος δεκανέας αυτομόλησε στο αγγλικό στρατόπεδο κι έδωσε τις ακόλουθες πληροφορίες: «Είχαν καταστραφεί περίπου 100 σπίτια και είχαν σκοτωθεί περίπου 50 άτομα, κυρίως εβραϊκής και τουρκικής καταγωγής, ενώ υπήρχαν και περίπου 30 τραυματίες. Δε γνώριζε για τραυματίες Γερμανούς. Τα κτήρια του τελωνείου ήταν τελείως κατεστραμμένα, το λιμάνι γεμάτο συντρίμμια και τα παραπλήσια σπίτια ρημαγμένα. Μια μαούνα είχε επίσης καταστραφεί και η ναρκοθέτιδα, που προστατευόταν από την προβλήτα, είχε υποστεί πολύ σοβαρές ζημιές. Οι Καμάρες είχαν χτυπηθεί, αλλά δεν είχαν υποστεί ζημιές. Δε γνώριζε για τη ζημιά που είχε γίνει στο ταχυδρομείο και τη γύρω περιοχή. Υπήρχαν νάρκες στο τελωνείο, αλλά δε γνώριζε για τη μεγάλη έκρηξη που προκλήθηκε όταν χτυπήθηκε το κτήριο. Το σχολείο στα νότια του τελωνείου δεν είχε χτυπηθεί. Όλοι οι Γερμανοί είχαν φύγει τρεις μέρες μετά, παίρνοντας μαζί τους και την κατεστραμμένη άκατο…».

Ο βομβαρδισμός του λιμανιού της Καβάλας ήταν αποτέλεσμα έγκαιρης και έγκυρης πληροφόρησης και συνδυασμένων αεροναυτικών επιχειρήσεων, που τότε ίσως φάνταζαν πολύπλοκες. Σήμερα αποτελούν το άλφα και το ωμέγα στη διεξαγωγή ενός πολέμου.

Σημείωση: Όλες οι ημερομηνίες είναι του νέου ημερολογίου. Το συγκεκριμένο γεγονός έχει αναλυθεί περαιτέρω στο βιβλίο μου “Θάσος – Το άγνωστο αεροδρόμιο (1916-1918)”, Εκδόσεις Ξυράφι, 2016. Οι φωτογραφίες αποτελούν μέρος του αρχείου μου…

Σε μια μικρή απόκρημνη χερσόνησο, ανάμεσα στον όρμο Ελευθερών (Νέα Πέραμος) και στο μικρό φυσικό λιμάνι της Νέας Ηρακλείτσας στην Καβάλα, στις παρυφές του όρους Σύμβολο, κρύβεται ένα σπήλαιο, που κατά τους προϊστορικούς χρόνους ήταν χώρος λατρείας για τις Νύμφες, αυτές τις ιδεατές μορφές, που κατάγονταν από τους θεούς, αλλά δεν ήταν αθάνατες και -σύμφωνα με τη μυθολογία- ζούσαν στην άγρια φύση παίζοντας με την Άρτεμη.

Το ιερό άντρο των Νυμφών αποτελεί ένα λατρευτικό σπήλαιο που μελετάται από Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας και ο προϊστάμενος του γραφείου Βόρειας Ελλάδας, διδάκτορας αρχαιολογίας, Φώτης Γεωργιάδης, το παρουσιάζει αυτές τις μέρες στο 3ο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας Παγγαίου, που διοργανώνουν ο δήμος Παγγαίου με την Μητρόπολη Ελευθερούπολης, στην Ελευθερούπολη.

«Τα σπήλαια αποτελούν χώρους που κατεξοχήν εξάπτουν την ανθρώπινη φαντασία. Κατά συνέπεια, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης έχουν συνδεθεί με υπερβατικές δυνάμεις και με το θείο. Ένα από τα ιερά σπήλαια της αρχαιότητας είναι αυτό των Νυμφών που βρίσκεται στην επικράτεια του Δήμου Παγγαίου. Τα ανασκαφικά δεδομένα δείχνουν ότι αποτέλεσε θέση ανθρώπινης δραστηριότητας κατά τη νεότερη νεολιθική ΙΙ περίοδο. Αργότερα, από τα τέλη του 7ου αι. π.Χ., δηλαδή μέσα σε μια γενιά από την ίδρυση της γειτονικής Οισύμης, μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους, ήταν ιερό των Νυμφών», αναφέρει στη Voria.gr ο κ. Γεωργιάδης. 

Πρόκειται για ένα μικρό σπήλαιο, με μία κύρια ευρύχωρη αίθουσα, τριγωνικού σχήματος, διαστάσεων 13-15 μ. περίπου και ύψους 17 μ. και άλλη μία μικρότερη, δευτερεύουσα. Η διαμόρφωση που παρουσιάζει σήμερα οφείλεται σε εκτεταμένες καταπτώσεις μεγάλων τμημάτων βράχων από την οροφή του ήδη από τον 7ο π.Χ. αιώνα. 

Το σπήλαιο ερευνήθηκε πρώτη φορά το 1938 από τον Γεώργιο Μπακαλάκη, τον πρωτοπόρο της αρχαιολογικής έρευνας στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Το 1967 διενεργήθηκε αυτοψία από την Χάιδω Κουκούλη-Χρυσανθάκη και αργότερα η Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας -Σπηλαιολογίας διενήργησε ανασκαφική έρευνα, η οποία και αποκάλυψε την ιστορία του.

Σύμφωνα με τον κ. Γεωργιάδη, η παλαιότερη ανθρώπινη δραστηριότητα στο σπήλαιο ανάγεται στην 5η χιλιετία π.Χ., στη νεότερη νεολιθική περίοδο, ενώ η επόμενη περίοδος έντονης δραστηριότητας ξεκινάει τον 7 ο αι. π.Χ., όταν το σπήλαιο γίνεται ιερό των Νυμφών.

Το σπήλαιο – ιερό των Νυμφών ανήκει πιθανότατα στην ύπαιθρο χώρα της αρχαίας Οισύμης, θασιακής αποικίας που ιδρύθηκε, στο τελευταίο τέταρτο του 7ου π.Χ. αιώνα ή λίγο νωρίτερα. Στην ίδια περίοδο χρονολογήθηκε και η πρωιμότερη τροχήλατη κεραμική που βρέθηκε εντός του σπηλαίου κι έτσι συμπεραίνεται ότι το ιερό των Νυμφών ιδρύθηκε πολύ σύντομα μετά την εγκατάσταση της αποικίας, σχεδόν στην πρώτη γενιά των αποίκων.

«Το σπήλαιο ταυτίστηκε ως ιερό των Νυμφών από την επιγραφή μιας μαρμάρινης βάσης αγάλματος του τέλους του 4ου π.Χ. αιώνα που βρέθηκε το 1938 και αναφερόταν στις Νύμφες. Εντοπίστηκαν ακόμη άλλες 3 επιγραφές, που χαρακτηρίζουν τους λατρευτές εταίρους και συμπότες, καθώς και άλλες τρεις λίθινες βάσεις αγαλματίων ή άλλων αφιερωμάτων», επισημαίνει ο κ. Γεωργιάδης.

Οι επιγραφές κάνουν λόγο για ομίλους λατρευτών, για οργανωμένες ομάδες πιστών που πίνουν μαζί στο πλαίσιο της λατρείας των Νυμφών. Τη μαρτυρία αυτή υποστηρίζουν και τα ευρήματα κεραμικής από το σπήλαιο, η πλειονότητα των οποίων προέρχεται από σκεύη που σχετίζονται με την οινοποσία. Και όπως συμβαίνει και σήμερα, η κατανάλωση κρασιού συνοδεύονταν από άφθονο φαγητό, κατά βάση κρέας. Η μελέτη των κατάλοιπων ζωικής προέλευσης που εντοπίστηκαν, οστών που ανήκουν σε οικόσιτα θηλαστικά, κυρίως αιγοπρόβατα αλλά και χοίρους και βοοειδή, πιστοποιεί την τελετουργική κατανάλωση τροφής στον χώρο.

Με βάση τα αρχαιολογικά δεδομένα, οι αρχαιολόγοι μπορούν να αναπαραστήσουν  στοιχεία της λατρείας. «Μπορούμε να φανταστούμε αγάλματα και μαρμάρινες λεκάνες να κοσμούν το ιερό σπήλαιο, ομίλους λατρευτών να καταφτάνουν, θυμιάματα να καίνε, θυσίες, σπονδές και εορταστικά συμπόσια, όλα αυτά να συμβαίνουν σε τούτο το σχετικά άγνωστο μνημείο, σε μια απόμακρη θέση του δήμου Παγγαίου», σημειώνει ο κ. Γεωργιάδης.

Τα πρωιμότερα αγγεία ιστορικών χρόνων που εντοπίστηκαν στο σπήλαιο είναι κορινθιακά και χρονολογούνται στη μεταβατική περίοδο, στο 630/25-610/05 π.Χ.. Κατά τον 4ο π.Χ. αιώνα, το ιερό κοσμούσαν αγάλματα αφιερωμένα από τους πιστούς. Σημαντικά στοιχεία του λατρευτικού τελετουργικού ήταν οι θυσίες και οι συνεστιάσεις, όπως πιστοποιείται τόσο από τις επιγραφικές μαρτυρίες και την παρουσία των διατροφικών κατάλοιπων, όσο και από τη λεπτή κεραμική, η οποία αποτελείται κυρίως από αγγεία πόσης, αλλά και εμπορικούς αμφορείς. Στο σπήλαιο τελούνταν σπονδές και γινόταν χρήση θυμιάματος. Στις επιγραφές γίνεται μνεία της προσφοράς «πελάνου», ενός τελετουργικού μείγματος σιταριού, μελιού και λαδιού, ενώ οι λατρευτές αποκαλούνται «εταίροι» και «συμπόται». 

Κατά την ανασκαφική έρευνα του σπηλαίου βρέθηκαν τρία θραύσματα πήλινων ειδωλίων  και ένα θραύσμα πήλινης προτομής. Το κεφάλι ειδωλίου καθιστής γυναικείας μορφής, σύμφωνα με την κεραμική του ύλη, είναι πιθανότατα επείσακτο από εργαστήριο της Ανατολικής Ελλάδας και χρονολογείται στα τέλη του 6ου π.Χ. αιώνα. Επιπλέον, εντοπίστηκε και ένα πήλινο γυναικείο ειδώλιο ύστερων κλασικών-ελληνιστικών χρόνων, που χρονολογείται στο β΄ μισό του 4ου- α΄ μισό του 3ου αι. π.Χ.

Τα σπήλαια ως ιερά

Σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο, αν και υπάρχουν λίγα σπήλαια με λατρευτική χρήση ήδη από το 10ο π.Χ. αιώνα (π.χ. το σπήλαιο της Πόλης στην Ιθάκη ή το σπήλαιο-ιερό του Διονύσου και των Νυμφών στην Καλλιθέα Χαλκιδικής), η χρήση αυτή διαπιστώνεται κατά κύριο λόγο στην αρχαϊκή εποχή. Στη συνέχεια, κατά τους ελληνιστικούς χρόνους, κυρίως στη μέση και ύστερη ελληνιστική περίοδο, παρατηρείται μια ύφεση στη χρήση των σπηλαίων ως χώρων λατρείας, κάτι που συμβαίνει στα σπήλαια της Αττικής, όπου διαπιστώνεται μείωση της δραστηριότητας. Αργότερα, κατά τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους, παρατηρείται αρχαιολογικά νέο αυξημένο ενδιαφέρον για τα σπήλαια σε αρκετές περιοχές .

Το μοτίβο αυτό, της εγκατάλειψης ή της μείωσης της δραστηριότητας στα ιερά που βρίσκονται σε σπήλαια, μπορεί να γίνει κατανοητό μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της δραστηριότητας στα αγροτικά ιερά τοπικού χαρακτήρα. Αντίθετα, στους ύστερους ελληνιστικούς χρόνους και στην πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο διαπιστώνεται κάποια μείωση της πυκνότητας των αρχαιολογικών θέσεων στην ύπαιθρο, στοιχείο της οποίας αποτελεί η εγκατάλειψη των περισσότερων μικρών αγροτικών ιερών. Αρκετά από αυτά τα εγκαταλελειμμένα ιερά ενεργοποιήθηκαν εκ νέου κατά την ύστερη ρωμαϊκή περίοδο.

Σύμφωνα με τον κ. Γεωργιάδη, το κενό αυτό με την εγκατάλειψη πολλών αγροτικών ιερών έχει την ερμηνεία του στη μεγάλη μείωση της κατοίκησης και της εν γένει ανθρώπινης δραστηριότητας στην ύπαιθρο κατά τους πρώιμους ρωμαϊκούς χρόνους, που φαίνεται πως συνδέεται με την δημογραφική κάμψη της Μακεδονίας. 

Η αρχαία Οισύμη που λάτρευε τη θεά Αθηνά

Το σπήλαιο-ιερό των Νυμφών ανήκει στην ύπαιθρο χώρα της αρχαίας Οισύμης , η οποία βρίσκεται στην απέναντι, τη νότια, πλευρά του κόλπου των Ελευθερών. Η Οισύμη, θασιακή αποικία είχε ιδρυθεί σε μια θέση με πλούσιους φυσικούς πόρους. Βρίσκεται σε ένα φυσικό λιμάνι, σε μια εύφορη περιοχή , κοντά σε μεταλλοφόρα εδάφη με πυκνά δάση.

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, η αποικία ιδρύθηκε στα τέλη του τρίτου ή στο τελευταίο τέταρτο του 7ου αι. π.Χ.  Ο Όμηρος κάνει αναφορά στην πόλη, μαρτυρία που επιτρέπει την υπόθεση ότι υπήρχε πριν από την άφιξη των αποίκων.

Μάλιστα, οι ανασκαφές στην ακρόπολη εντόπισαν προ-αποικιακό στρώμα της πρώιμης εποχής του Σιδήρου. Η ακρόπολη, που καταλαμβάνει έναν οχυρό λόφο, περιέκλειε τον αρχαϊκό ναό, του οποίου έχουν εντοπιστεί δύο οικοδομικές φάσεις, του τέλους του 7ου και των αρχών του 5ου π.Χ. αιώνα. Η παρουσία ευρημάτων του 4ου π.Χ. αιώνα είναι σποραδική, ενώ υπάρχει σημαντική επίχωση του 2ου π.Χ. αιώνα που δηλώνει έντονη δραστηριότητα κατά τη χρονική αυτή περίοδο. Από τον 1ο αιώνα π.Χ. ως τον 3ο μ.Χ. αιώνα υπάρχουν μόνο λιγοστά ευρήματα. Η πόλη συνέχισε να ζει ως την ίδρυση της παρακείμενης Ανακτορούπολης στους βυζαντινούς χρόνους . Οι ανασκαφείς της Οισύμης ταύτισαν τη θεότητα που λατρευόταν στο ναό της ακρόπολης με την προστάτιδα της πόλης Αθηνά. 

* Οι φωτογραφίες ανήκουν στο υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και παραχωρήθηκαν από την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας

ΠΗΓΗ: voria.gr

Ο Δρ Σεργόπουλος Κων/νος είναι Επίκουρος καθηγητής στο  Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και Σύμβουλος Ξενοδοχείων.  

Κε Καθηγητά: Σε προηγούμενα ρεπορτάζ στο KAVALA PORTAL παρουσιάσαμε τις δυνατότητες και προοπτικές ανάπτυξης στον Τουρισμό.  Έχετε να προτείνετε κάτι που θα μπορούσε να κάνει τις επιχειρήσεις φιλοξενίας της Καβάλας να γίνουν πιο ποιοτικές και πιο ελκυστικές;

Είναι πολλά αυτά που μπορεί να κάνει μία επιχείρηση φιλοξενίας. Ένα από αυτά είναι η διαχείριση των πελατειακών σχέσεων ή αλλιώς η διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες.

Θα μπορούσατε αρχικά, (όσο πιο απλά μπορείτε) να μας αποσαφηνίσετε αυτόν τον όρο;

Είναι ένας συνδυασμός επιχειρησιακών διαδικασιών και τεχνολογίας με σκοπό την απόκτηση και διατήρηση επιλεγμένων πελατών προκειμένου να δημιουργηθεί μέγιστη αξία για την επιχείρηση και τον πελάτη. Επιδιώκει να αποκωδικοποιήσει την συμπεριφορά των πελατών – τουριστών, προκειμένου να διαφοροποιήσει ενδεχομένως τον τρόπο παρουσίασης των προϊόντων και υπηρεσιών, προσβλέποντας στην απόκτηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.  

Και που βασίζεται;

Βασίζεται στη επιστημονική φιλοσοφία του μοντέλου «Διαχείρισης Πελατειακών Σχέσεων» χρησιμοποιώντας τις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών, προκειμένου να εφαρμόσει πρακτικές μάρκετινγκ, τεχνικές προώθησης των πωλήσεων και υπηρεσιών και να παρέχει υπηρεσίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες του εκάστοτε πελάτη-τουρίστα, με στόχο να ενδυναμώσει την καταναλωτική αφοσίωση και την αύξηση του κέρδους.

Πιο συγκεκριμένα;

Πιο συγκεκριμένα το μοντέλο μεταξύ άλλων, αποτελεί την στρατηγική ανάπτυξης μιας τουριστικής επιχείρησης, η οποία κάνοντας χρήση των βάσεων δεδομένων που διαθέτει μέσω της τεχνολογίας, διαμορφώνει μια εμπεριστατωμένη άποψη για τους τουρίστες – πελάτες,  με στόχο, όλες οι ακολουθούμενες ενέργειες να βελτιώνουν τις σχέσεις της τουριστικής επιχείρησης  με τους πελάτες της.

Με άλλα λόγια είναι ένα σύνολο διαδικασιών που έχουν σχεδιαστεί με σκοπό τη συλλογή και ανάλυση πληροφοριών που βοηθούν μία τουριστική επιχείρηση, στην διαμόρφωση και αξιολόγηση  των πελατειακών στρατηγικών.

Σημαντικό ρόλο όπως αναφέρθηκε έχει η τεχνολογία. Τα συστήματα διαχείρισης πελατειακών σχέσεων – CRM SYSTEMS (Customer Relationship Management Systems) ουσιαστικά συνδέουν την επιχείρηση με τους πελάτες. Επειδή όλα αυτά μπορεί να «ακούγονται» πολύ θεωρητικά, θα σας δώσω ένα απλό παράδειγμα:

Ένα ξενοδοχείο αποφασίζει να δημιουργήσει δύο διαφορετικές προσφορές για διαμονή και θέλει να τις γνωστοποιήσει στους πελάτες της. Η μία απευθύνεται σε οικογένειες ενώ η άλλη απευθύνεται σε πελάτες που ταξιδεύουν για επαγγελματικούς σκοπούς. Μέσα από το  CRM σύστημα στο οποίο υπάρχει όλη η πελατειακή βάση της επιχείρησης θα επιλέξουμε πολύ γρήγορα τους πελάτες στους οποίους θα γνωστοποιήσουμε την πρώτη προσφορά και τους πελάτες στους οποίους θα γνωστοποιήσουμε την δεύτερη προσφορά. Κατ’ αυτόν τον τρόπο πετυχαίνουμε να προωθήσουμε την κατάλληλη υπηρεσία στον κατάλληλο πελάτη. Επίσης, οι δύο αυτές προσφορές δεν διαμορφώθηκαν αυθαίρετα αλλά διαμορφώθηκαν βάσει της ανάλυσης των πληροφοριών που μας παρείχε η τεχνολογία για τους πελάτες μας.

Έτσι λοιπόν βελτιώνονται οι υπηρεσίες που προσφέρει η επιχείρηση προς τους πελάτες της, ενισχύεται η ικανοποίησή τους, δημιουργούνται υγιείς και  μακροχρόνιες σχέσεις και επιτυγχάνεται η καταναλωτική αφοσίωση.

Μπορούν οι επιχειρήσεις φιλοξενίας της Καβάλας να υλοποιήσουν αυτό το μοντέλο;

Βεβαίως μπορούν και πολλές ήδη το πράττουν! Σημαντικό στοιχείο, (για εμένα)  είναι η επιβράβευση  του πελάτη που είναι μέρος της «Διαχείρισης Πελατειακών Σχέσεων». Πιο συγκεκριμένα, σήμερα οι επιχειρήσεις φιλοξενίας στην Καβάλα (που τυγχάνει να γνωρίζω) είναι σε θέση και μπορούν ν’ αναπτύσσουν μεθόδους, συστήματα, διαδικασίες και αρχές, εις τρόπον τέτοιο, ώστε να μπορούν να προβλέπουν έγκαιρα την ικανοποίηση του πελάτη και φυσικά όταν αυτός είναι επαναλαμβανόμενος, αυτή η αγοραστική συμπεριφορά, δίδει τη δυνατότητα  στην επιχείρηση να επιβραβεύει  τους πελάτες με  διάφορους τρόπους.

Τα προγράμματα  επιβράβευσης ενισχύουν τον  πιστό και προσηλωμένο πελάτη, η δε ενέργεια αυτή μετατρέπεται σε αναγκαίο εργαλείο. Επομένως τα προγράμματα επιβράβευσης είναι μηχανισμοί – εργαλεία δημιουργίας και διατήρησης πιστών και αφοσιωμένων πελατών.

Τα προγράμματα επιβράβευσης συνήθως βασίζονται στο σύστημα των πόντων τους οποίους οι πελάτες συλλέγουν κατά τις διαμονές τους, έχοντας την δυνατότητα να τους εξαργυρώσουν στο μέλλον και να κερδίσουν διάφορα δώρα, εκπτώσεις, δωρεάν αναβάθμιση δωματίου, κ.ά.

Η ύπαρξη ακόμα και ενός απλού προγράμματος επιβράβευσης, φαίνεται στατιστικά τουλάχιστον, ότι επηρεάζει τη συμπεριφορά των καταναλωτών καθώς, 6 στους 10 καταναλωτές στον τουρισμό, επιλέγουν να κάνουν κρατήσεις σε ξενοδοχεία τα οποία τους προσφέρουν επιβράβευση, με εκπτώσεις, με δώρα,  με διευκολύνσεις.

Κε Καθηγητά: Τι θα θέλατε να προτείνετε – ευχηθείτε  στις τουριστικές επιχειρήσεις του Νομού Καβάλας;

Προτείνω στις επιχειρήσεις φιλοξενίας της Καβάλας, για να ικανοποιούν και ποιοτικά τους πελάτες, να εφαρμόζουν τις αρχές «Διαχείρισης Πελατειακών Σχέσεων» ή αλλιώς  «CRM». 

Να σημειώσω ακροτελεύτια ότι το μοντέλο αυτό προσβλέπει: Στην άριστη και εξατομικευμένη παροχή ποιοτικών υπηρεσιών-προϊόντων, στην λειτουργική και υπέροχη ατμόσφαιρα, στο ευχάριστο περιβάλλον, στην γρήγορη και φιλική εξυπηρέτηση, στην καθαριότητα, στις πρωτότυπες εκδηλώσεις, (happenings) μέσα από όλα τα τμήματα εκμετάλλευσης και με τη βέλτιστη αξία.

Ευχαριστούμε θερμά τον Επίκουρο Καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής Δρ Σεργόπουλο!

**Συνεντευκτής: Η Δημοσιογράφος  του KAVALA PORTAL  Έφη Βαλίλα